Ποιες είναι “Οι τρεις φωτιές”;

Οι τρεις φωτιές είναι τρία αδέλφια, ο Ιάκωβος, ο Μάριος και ο Αργύρης. Ο τίτλος του βιβλίου είναι συμβολικός και δεν δόθηκε τυχαία. Είναι ένα προσωνύμιο που ακολουθεί τους ήρωες από την παιδική τους ηλικία και χαρακτηρίζει το πιο αγνό και καθαρό κομμάτι της ζωής τους. Αποτελεί επίσης και τον επίλογο του βιβλίου, όταν ʽʼοι τρεις φωτιέςʼʼ γίνεται μια, που την ανάβουν οι τρεις τους δίπλα σʼ ένα ποτάμι, όταν συναντιούνται και πάλι ύστερα από πολλά χρόνια.

-Τι αποτέλεσε έμπνευση για το τελευταίο σας μυθιστόρημα;

Το φθινόπωρο που μας πέρασε κι ενώ βρισκόμουν σε μια έρημη πλαζ της Αθήνας, στη Βάρκιζα, στις διπλανές ξαπλώστρες ήρθε μια οικογένεια με τρία αγόρια. Τα παιδιά πρέπει να είχαν διαφορά ενός χρόνου το ένα από το άλλο. Η εικόνα της οικογένειας ήταν λες και είχε βγει από σελίδες περιοδικού της δεκαετίας του ʼ60. Η μητέρα φορούσε ένα μαύρο, κοφτό φόρεμα, ψαθάκι και γυαλιά σε σχήμα πεταλούδας. Ο πατέρας , μακρύ τσόχινο παντελόνι και πουκάμισο κουμπωμένο μέχρι τη μέση του στέρνου. Η μητέρα ενώ έβαζε μπρατσάκια και λάδι στα παιδιά, τους μιλούσε αυστηρά και τους έλεγε ʽʼνα μην ακούσει ούτε κιχ καθώς θα έκαναν μπάνιο, και να μην ενοχλήσουν κανέναʼʼ… Όμως στη θάλασσα δεν υπήρχε κανείς. Τα παιδιά φόρεσαν ίδια καπέλα κι ανέβηκαν, σαν στρατιωτάκια το ένα πίσω από το άλλο πάνω στη ξύλινη περπατησιά της πλαζ για να μη λερώσουν τα πόδια τους με άμμο. Βούτηξαν στο νερό για πέντε λεπτά και βγήκαν. Όλη αυτή την ώρα, οι γονείς δεν μίλησαν καθόλου μεταξύ τους και ο πατέρας αδιάφορος, άναψε τσιγάρο και απομακρύνθηκε λίγο πιο κει. Τα παιδιά βγήκαν από τη θάλασσα, η μητέρα τα βοήθησε να σκουπιστούν, να ντυθούν κι ύστερα από λίγο έφυγαν αμίλητοι όπως ήρθαν.

Το όλο ʽʼσκηνικόʼʼ που δεν κράτησε πάνω από μισή ώρα, μου έκανε τρομερή εντύπωση. Η απουσία συναισθημάτων, γέλιου και τρυφερότητας το ίδιο. Μου φάνηκαν όλοι τους τόσο αποστειρωμένοι και τόσο ξένοι με το σήμερα που πραγματικά ταράχτηκα. Δεν άκουσα καν τη φωνή των παιδιών! Σχεδόν αμέσως η ιστορία άρχισε να θεριεύει στο μυαλό μου και το βιβλίο ξεκίνησε να γράφεται κεφάλαιο κεφάλαιο εκεί δίπλα στη θάλασσα. Όταν επέστρεψα σπίτι, σχεδόν βράδυ πια, το είχα σχεδόν όλο έτοιμο… Έμενε να το γράψω… και το έγραψα.

-Σε πρώτο πλάνο στο βιβλίο σας είναι ο έρωτας ή η οικογένεια και οι σχέσεις που υπάρχουν μέσα σʼ αυτήν;

Δεν υπάρχει πρώτο ή δεύτερο πλάνο στο βιβλίο. Υπάρχει μια ιστορία, που έχει πολλές ιδιαιτερότητες. Το μυθιστόρημα είναι ένα πολύμορφο βιβλίο, δεν είναι μια απλή υπόθεση. Είναι ανθρωποκεντρικό πάντα και περιγράφει καταστάσεις ζωής. Ο έρωτας, η οικογένεια, οι σχέσεις, τα αισθήματα, τα συναισθήματα, οι εικόνες, οι περιγραφές, οι διάλογοι, το σασπένς, το απρόβλεπτο… θα μπορούσα να σας μιλάω για πολύ ώρα, για το τι πρέπει να έχει κάθε μυθιστόρημα. Πάντως είναι η πιο δύσκολη μορφή βιβλίου, δεν μπορεί να είναι στεγνό, να αποτελείται από τσιτάτα, ή να περιγράφει εξωπραγματικά και εξυπνακίστικα πράγματα. Απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και οφείλει να περιλαμβάνει ένα σύνολο γεγονότων. Προσωπικά, αυτό επιδιώκω σε όλα μου τα βιβλία.

Τα ταξίδια

-Το βιβλίο σας εξελίσσεται σε διάφορα μέρη του κόσμου. Τα ταξίδια προσφέρουν πολύτιμες εμπειρίες εν γένει. Ένας συγγραφέας όπως εσείς για να ενσωματώσει τις εικόνες αυτές στα βιβλία του είναι τουρίστας ή ταξιδιώτης;

Πολύ καλή ερώτηση και είναι η πρώτη φορά που μου την κάνουν. Δεν είναι απλή η απάντηση που θα σας δώσω, γιατί ούτε κι εγώ είμαι απλά παρατηρητής γεγονότων, ούτε γράφω τουριστικούς οδηγούς ή ταξιδιωτικά αναγνώσματα. Σε όλα μου τα ταξίδια, προσπαθώ να ʽʼπιάσωʼʼ τον παλμό της κάθε χώρας, της κάθε πόλης ή του κάθε στενού που περπατώ. Με εμπνέει η ενέργεια του τόπου, αν φυσικά έχει, διαφορετικά βάζω τα γυαλιά μου και χαζεύω βιτρίνες. Όταν όμως νοιώσω μυρωδιές, όταν νοιώσω εσωτερικές δονήσεις, αμέσως ξέρω ότι αυτός ο τόπος έχει πολλά πράγματα να μου πει. Άρα το θέμα για μένα δεν είναι περιγραφικό, ούτε έχει να κάνει με το αν εκεί που βρίσκομαι έχει το ωραιότερο ηλιοβασίλεμα! Με ακουμπά αποκλειστικά η ενέργεια του κάθε τόπου, όπως προανέφερα, και μόνο αυτή με εξιτάρει για να τον περιγράψω.

-Έχετε ασχοληθεί και με το παιδικό παραμύθι. Πόσο εύκολο είναι να περνά ένας συγγραφέας από το παιδικό βιβλίο σε ένα μυθιστόρημα;

Το παιδικό βιβλίο είναι πολύ δύσκολη υπόθεση. Με λίγες λέξεις, το πολύ χίλιες, πρέπει να πεις μια ιστορία, που να μπορεί να εξάψει τη φαντασία του παιδιού, να το εντυπωσιάσει, να το εκπαιδεύσει και να το διασκεδάσει. Έχω πολλές τέτοιες εικόνες σαν παιδί και από τους δυο γονείς μου, που μας έλεγαν πολλά παραμύθια όταν είμαστε μικρά. Μπορεί να στερηθήκαμε τα παιχνίδια ʽʼτα αγοραστάʼʼ, όπως τα λέγαμε, επειδή ποτέ δεν ήμασταν πλούσιοι , όμως ποτέ δεν στερηθήκαμε τραγούδια και παραμύθια. Ήμασταν λοιπόν τελικά πιο ʽʼπλούσιοιʼʼ από άλλα παιδιά, μόνο που τότε δεν το ξέραμε, το μάθαμε όμως μεγαλώνοντας. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο με βοήθησαν αυτές οι χρωματιστές εικόνες της παιδικής μου ηλικίας, που τις κουβαλούσα πολλά χρόνια. Διατηρώντας τες ανέπαφες στη μνήμη μου, πραγματικά δεν μου ήταν καθόλου δύσκολο να γράψω μυθιστορήματα.

-Η κρίση τόσο στην οικονομία όσο και σε επίπεδο αξιών έχει ''μπει ως θέμα στα βιβλία σας;

Δεν θα μπορούσε να απουσιάζει. Ζω την κρίση και την βιώνω κι εγώ όπως όλοι οι Έλληνες. Ο Ιάκωβος, ένας από τους κεντρικούς ήρωες του βιβλίου μου, πέφτει απότομα πολύ χαμηλά, ίσως το ίδιο με πολλούς από τους συμπατριώτες μας. Τότε όμως καταλαβαίνει και την ουτοπία του τίποτα που κυνήγαγε για χρόνια. Κατάλαβε ότι ήταν μεν περικυκλωμένος από άψυχους επαίνους και καταθέσεις με πολλά μηδενικά, ενώ στην ουσία ήταν μόνος και δυστυχισμένος. Στο τέλος χάθηκαν όλοι οι αριθμοί και του έμειναν μόνο τα μηδενικά.

Προσωπικά πιστεύω ότι η κρίση είναι διδακτική. Οφείλουμε να αντιληφθούμε ότι η αξία της ζωής βρίσκεται στα απλά πράγματα και ότι η ουτοπία του πλεονάσματος πάντοτε εγκυμονεί το κίνδυνο της απώλειας.

-Πιστεύετε ότι η κρίση έχει επηρεάσει δραματικά το αναγνωστικό κοινό και τις επιλογές του;

Η κρίση έχει επηρεάσει τα πάντα. Στεναχωριέμαι που οι βιβλιόφιλοι δεν μπορούν να αγοράσουν όλα τα βιβλία που θέλουν, αφού οι καθημερινές ανάγκες δεν τους το επιτρέπουν. Κάνω ένα αγώνα, όπως και πολλοί άλλοι συγγραφείς και ευτυχώς και κάποιοι εκδοτικοί οίκοι, για να μειωθεί όσο περισσότερο γίνεται η τιμή των βιβλίων ώστε να είναι προσιτά στους αναγνώστες. Η Ωκεανίδα, ο δικός μου εκδοτικός οίκος, με το δεύτερο βιβλίο μου, ʽʼΤο παράπονό μου μια κραυγήʼʼ ήταν πρωτοπόρα σε αυτή τη προσπάθεια.

-Με την διπλή ιδιότητα του ανθρώπου που έχει σπουδάσει οικονομικά αλλά και της συγγραφέως βλέπετε γενικώς την κατάσταση με αισιοδοξία;

Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξη ότι θα καταφέρουμε να βγούμε τόσο εύκολα από την κρίση. Για περισσότερα από τριάντα χρόνια ʽʼ μόχθησανʼʼ κάποιοι να μας βάλουν σʼ αυτή τη τρύπα. Μαθηματικά είναι αδύνατον να βγούμε σε





















τρία ή σε τέσσερα χρόνια. Οι ʽʼφωστήρεςʼʼ υπήρξαν μόνο στα θρησκευτικά, στη πραγ

ματική ζωή, τα πράγματα είναι πολύ σκληρά. Οικονομικά θα δυσκολευτούμε πολύ να ανακάμψουμε. Ας εκμεταλλευτούμε όμως τη κρίση, για να κρατήσουμε τα ήθη, τα έθιμα, τις συνήθειες και την παράδοση μας. Ίσως αυτή να είναι και η μόνη ωφέλεια που μπορούμε να έχουμε σαν λαός. Επίσης να εμπιστευόμαστε αποκλειστικά και μόνο τη συνείδηση μας. Αυτή πάντα ξέρει και πάντα μας δείχνει το σωστό δρόμο. Τα πολλά φώτα ξεγελούν και παραπλανούν πάντα.