Απειλή για την υγεία τα προϊόντα από κρέας αλόγου
Αναστάτωση έχουν προκαλέσει στην αγορά οι αποκαλύψεις για την εκτεταμένη χρήση αλογίσιου κρέατος και από ελληνικές εταιρείες αλλαντικών. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι ότι ανιχνεύθηκε στα είδη μίας εταιρείας και η τοξική ουσία φαινυλοβουταζόνη που προέρχεται από φάρμακα τα οποία δίνονται στα άλογα! Μια ουσία που απαγορεύεται ρητά να μπει στην τροφική αλυσίδα.
Σύμφωνα με ανακοινώσεις του ΕΦΕΤ χρήση κρέατος αλόγου έχουν κάνει οι εταιρείες: “Νίκας”, “Υφαντής” και “Πασσιάς” που κατέχουν αθροιστικά το 35% της ελληνικής αγοράς αλλαντικών. Σε δείγματα προϊόντων της εταιρείας “Νίκας”, σύμφωνα με τον ΕΦΕΤ, βρέθηκαν και ίχνη φαινυλοβουταζόνης.
Στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι μεγάλο καθώς είναι η 2η χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε θετικά αποτελέσματα με κρέας αλόγου που φθάνουν το 12,5%. Να σημειωθεί ότι ανιχνεύθηκε κρέας αλόγου στα προϊόντα όχι κάποιων ανώνυμων επιχειρήσεων, αλλά τριών κορυφαίων εταιρειών του χώρου, που όπως προαναφέρθηκε κατέχουν το 35% της αγοράς. Επισημαίνεται ότι και στις 3 ανιχνεύθηκαν προϊόντα με κρέας αλόγου και μάλιστα σε μεγάλα ποσοστά τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν ακόμα και το 50%.
Μία διάσταση του προβλήματος είναι η νοθεία για οικονομικό όφελος: Το παράνομο κρέας αλόγου κοστίζει μόλις 1 με 1,5 ευρώ το κιλό έναντι 4,5 με 5 ευρώ της τιμής του μοσχαριού.
Η πιο σημαντική διάσταση όμως είναι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, διότι τα προϊόντα με κρέας αλόγου είναι πολύ πιθανό να περιέχουν την επικίνδυνη ουσία φαινυλοβουταζόνη. Κι αυτό είναι δεδομένο σε δύο προϊόντα της εταιρείας ΝΙΚΑΣ με βάση την ανακοίνωση του ΕΦΕΤ στα μέσα του Απριλίου.
Τι είναι η φαινυλοβουταζόνη
Η φαινυλοβουταζόνη είναι ουσία που χρησιμοποιείται σε κτηνιατρικά φάρμακα τα οποία συνήθως δίδονται σε άλογα ιπποδρόμου και σκυλιά. Η συγκεκριμένη ουσία απαγορεύεται να μπει στην τροφική αλυσίδα, καθώς είναι τοξική για το μυελό των οστών. Η έκθεση στην ουσία αυτή έχει συνδεθεί με την εμφάνιση της απλαστικής αναιμίας, μίας σπάνιας και σοβαρής ασθένειας του αίματος. Με την ασθένεια αυτή ο μυελός των οστών αδυνατεί να παράγει ικανό αριθμό νέων κυττάρων. Υπάρχει επίσης αβεβαιότητα αναφορικά με την πρόκληση, δυνητικά, γονοτοξικότητας για παράδειγμα ικανότητας καταστροφής του DNA των κυττάρων και καρκινογένεσης.
Η πρώτη φορά που έγινε ανακοίνωση για ανίχνευση στη χώρα μας αυτής της ουσίας ήταν με το δελτίο Τύπου του ΕΦΕΤ τον Απρίλιο για δύο δείγματα της εταιρείας ΝΙΚΑΣ ΑΒΕΕ που είχαν παρασκευαστεί με βόειο κρέας προέλευσης Ιταλίας και είχαν βρεθεί θετικά την παρουσία DNA ιπποειδούς. Αυτά τα δείγματα βρέθηκαν θετικά στη συγκεκριμένη ουσία φαινυλοβουταζόνη. Απαντώντας η ΝΙΚΑΣ επισημαίνει ότι τα προϊόντα έχουν ήδη αποσυρθεί από την αγορά και ότι έχει προβεί στην προμήθεια μηχανήματος για τον έλεγχο της ανίχνευσης DNA και στη διεξαγωγή πρόσθετων εσωτερικών ελέγχων. Τα ερωτήματα όμως που ανακύπτουν είναι αν λειτουργεί το συγκεκριμένο εργαστήριο. Έχει στελεχωθεί και μάλιστα από εξειδικευμένο προσωπικό; Μήπως χρειάζονται και άλλα μηχανήματα, εκτός του ενός που ανακοινώθηκε ότι αγοράστηκε από την εταιρεία, ώστε ο έλεγχος να είναι ολοκληρωμένος;
Αξίζει να σημειωθεί ότι λίγες ημέρες αργότερα ο ΕΦΕΤ ανακοίνωσε {30 Απριλίου} ότι βρέθηκε άλογο και σε κλασική πάριζα της ίδιας εταιρείας! Από την πλευρά της η εταιρεία με ανακοίνωση της επεσήμανε τότε ότι θα αποσύρει και άλλες παρτίδες.
Πώς αντιμετωπίζουν το θέμα
οι εταιρείες
Οι εταιρείες που φέρονται να εμπλέκονται στο ζήτημα με τη χρήση αλογίσιου κρέατος στα αλλαντικά, ακολουθούν διαφορετικές τακτικές στην αντιμετώπιση του θέματος σε επικοινωνιακό επίπεδο.
Η μία εταιρεία προτιμά την απόλυτη σιωπή, δεν δίνει συνέχεια στο θέμα, προφανώς για να ρίξει τους τόνους. Αυτή η τακτική σε ορισμένες περιπτώσεις εκλαμβάνεται από τους καταναλωτές ως αδιαφορία.
Η άλλη σημαντική εταιρεία του χώρου των αλλαντικών προτιμά να απαντά στις ανακοινώσεις του ΕΦΕΤ με δελτία Τύπου και συνεντεύξεις. Κάποιες φορές αμφισβητεί τις ανακοινώσεις του ΕΦΕΤ αλλά δεν στρέφεται εναντίον του. Εμφανίζει ως αρνητικά τα αποτελέσματα που κάνει η ίδια στα δικά της δείγματα, αλλά καταθέτει αγωγή εναντίον των Γάλλων προμηθευτών μετά από διάστημα περίπου τριών εβδομάδων. Τα προϊόντα όμως με τη χρήση φαινυλοβουταζόνης είχαν τελικά ιταλούς προμηθευτές αντί για γάλλους; Μία εκ των δύο εταιρειών μάλιστα αποσύρει σιωπηρά και άλλες σειρές προϊόντων της.
Άλογο και σε χοιρινό κρέας
Η ανίχνευση αλογίσιου κρέατος ξεφεύγει πλέον από τα όρια των προϊόντων με μοσχάρι. Διευρύνεται και σε είδη που είναι παρασκευασμένα με τη χρήση χοιρινού κρέατος, πράγμα που δίνει νέες διαστάσεις στο μεγάλο αυτό ζήτημα. Διαστάσεις που έχουν να κάνουν πολύ περισσότερο με την εταιρεία παρασκευής των ειδών αυτών, παρά με τους προμηθευτές της. Στην ανακοίνωση της 30ής Απριλίου του ΕΦΕΤ αναφέρονται τα εξής:
«Ο ΕΦΕΤ, έπειτα από έλεγχο βάσει καταγγελίας, προέβη σε δειγματοληψία βραστής πάριζας με την εμπορική ονομασία «Πάριζα ΝΙΚΑΣ για τοστ βραστή από φρέσκο χοιρινό κρέας».
Το δείγμα, ήταν από συσκευασία βάρους 3,45 kg (μπαστούνι), έφερε ημερομηνία λήξης 21.6.2013, παρασκευάζεται / συσκευάζεται από την ΝΙΚΑΣ ΑΒΕΕ, 22ο χλμ. Αθηνών- Λαμίας, Άγιο Στέφανο. Στο εν λόγω προϊόν, βάσει Εργαστηριακής Ανάλυσης, ανιχνεύτηκε DNA αλόγου (στο σύνολο του DNA < 1% και > 0.1%). Ο Ε.Φ.Ε.Τ. απαίτησε την άμεση ανάκληση / απόσυρση του συνόλου του εν λόγω προϊόντος από την επιχείρηση και οι έλεγχοι συνεχίζονται προς κάθε κατεύθυνση με στόχο την προστασία του καταναλωτή».
