Αλλάζει ξανά η ζωή των δικαιούχων αγροτικών επιδοτήσεων με την εφαρμογή της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), με τα πρώτα μέτρα, όπως μείωση των ενισχύσεων, να λαμβάνονται από το 2014. Η εφαρμογή της νέας ΚΑΠ αναμένεται να ξεκινήσει το 2015, με τους πολιτικούς παράγοντες να υπόσχονται «ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς». Το βέβαιο πάντως είναι ότι οι δικαιούχοι των επιδοτήσεων χρειάζεται να κάνουν….προθέρμανση στους νέους όρους και τις προϋποθέσεις για την καταβολή των χρημάτων που θα ισχύσουν με την εφαρμογή της σύνθετης νέας ΚΑΠ.

Η «Π» επιχειρεί σήμερα μία προσέγγιση, με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων, στα βασικά σημεία της νέας αγροτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει των στοιχείων που μέχρι τώρα έχουν δημοσιοποιηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Οριστικές αποφάσεις πάντως για τη νέα ΚΑΠ δεν έχουν ληφθεί ακόμα και αναμένεται να παρθούν μέχρι το τέλος του Ιουνίου.

1. Πότε θα ξεκινήσει η εφαρμογή της νέας ΚΑΠ;

Η νέα ΚΑΠ θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του 2015 και θα ισχύει μέχρι και το 2021

2. Τι θα γίνει το 2014;

Το 2014 οι αγροτικές επιδοτήσεις θα καταβληθούν με βάση το ισχύον σύστημα των ιστορικών δικαιωμάτων. Με μία σημαντική διαφορά: Οι επιδοτήσεις θα μειωθούν (οριζόντια μείωση) κατά 10-14% βάσει του νέου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3. Πότε θα οριστικοποιηθεί η νέα ΚΑΠ;

-Η τελική πολιτική συμφωνία για την οριστικοποίηση της νέας ΚΑΠ αναμένεται μέχρι τα τέλη του Ιουνίου του 2013

4. Θα ισχύσουν ξανά τα ιστορικά δικαιώματα;

Όχι, το σύστημα θα αλλάξει. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, για όλες τις καλλιέργειες θα δίδονται 38,5 ευρώ ανά στρέμμα είτε είναι ελιές, είτε αμπέλια κλπ. Στη φυτική παραγωγή το ποσό θα είναι το ίδιο. Για παράδειγμα, η παλιά στρεμματική ενίσχυση σουλτανίνας προβλέπεται να μειωθεί στα 38,5 ευρώ. Ήδη έχουν αρχίσει να αντιδρούν οι αμπελουργοί της Κρήτης.

5. Τι σημαίνει δικαίωμα για τους κτηνοτρόφους;

Είναι συνδυασμός μεταξύ στρεμμάτων και αριθμού ζώων. Το ένα δικαίωμα αντιστοιχεί σε 10 στρέμματα. Παράλληλα μπαίνει και ο παράγοντας πυκνότητα βόσκησης (πχ 6 ζώα ανά 10 στρέμματα) που ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή και θα τον καθορίσει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το ύψος του κτηνοτροφικού δικαιώματος αναμένεται να είναι 23,7 ευρώ.

6. Θα εισπράττουν επιδοτήσεις τα φυσικά πρόσωπα, μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες;

Ναι και οι ετεροεπαγγελματίες θα εξακολουθήσουν να εισπράττουν επιδοτήσεις, εφόσον τηρούν τους κανόνες της νέας ΚΑΠ.

7. Τι είναι ο ενεργός αγρότης;

Σύμφωνα πάντα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, ενεργός αγρότης είναι ο πολίτης που το αγροτικό εισόδημα του ξεπερνά το 5% επί του συνόλου των εισοδημάτων του από διάφορες πηγές (π.χ. μισθοδοσία, ελεύθερο επάγγελμα) και καλλιεργεί τη γη του σύμφωνα με τους κανόνες της ΚΑΠ. Κάθε κράτος μέλος θα ορίσει, μέσα στο παραπάνω πλαίσιο, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ενεργών αγροτών. Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να αποκλειστούν από τις επιδοτήσεις κάτοχοι αγροτικής γης που δεν την καλλιεργούν όπως οι ιδιοκτήτες γηπέδων γκολφ.

8. Τι σημαίνει «πρασίνισμα» της ΚΑΠ;

Η καταβολή του 30% των άμεσων ενισχύσεων (σημερινή ενιαία ενίσχυση) θα εξαρτάται από την εκπλήρωση συγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων. Το μέτρο, σύμφωνα πάντα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, πιθανόν να ισχύσει μόνο για όσους καλλιεργούν πάνω από 100 στρέμματα. Για παράδειγμα όσοι εισπράττουν 20.000 ευρώ ενισχύσεις θα λαμβάνουν μόνο 14.000 ευρώ αν δεν τηρούν τους περιβαλλοντικούς όρους. Τα βασικά πράσινα κριτήρια είναι η εναλλαγή της καλλιέργειας για την προστασία του περιβάλλοντος. Επίσης, ποσοστό της έκτασης του κάθε αγρότη ίσο με το 5% ή με το 7% να αφήνεται ακαλλιέργητο.

9. Πώς θα στηριχθούν οι νέοι αγρότες από τη νέα ΚΑΠ;

Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φαίνεται να είναι να στηρίζονται διπλά οι νέοι αγρότες; Στο πλαίσιο του 2ου πυλώνα από τη μία πλευρά, όπως συμβαίνει μέχρι τώρα με το κοινοτικό πρόγραμμα των νέων αγροτών και στο πλαίσιο του 1ου πυλώνα με επιπλέον άμεσες ενισχύσεις για τα πέντε πρώτα χρόνια. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξετάζει και τη θέσπιση ειδικών προνομίων για όσους επιστρέφουν στην ύπαιθρο μετά την απώλεια της εργασίας τους ή για όσους είναι μακροχρόνια άνεργοι.

10. Τα κράτη μέλη μπορούν να μεταφέρουν χρήματα από τον 1ο πυλώνα (άμεσες ενισχύσεις) στον 2ο (επιδοτήσεις για έργα υποδομής στην ύπαιθρο);

Ναι, έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν μέχρι το 15% των πόρων από τον 1ο στον 2ο πυλώνα. Οι ίδιες μεταφορές ισχύουν και αντίστροφα. Ειδικά για την Ελλάδα επιτρέπεται μεταφορά έως και 25% από τον 1ο και 2ο πυλώνα.