“Η συζήτηση για την παλιά πόλη θέτει μια σειρά από απλά ερωτήματα, τα οποία δεν έχουν απαντηθεί με σαφήνεια

στο δημόσιο διάλογο”

“Το ιστορικό κέντρο της πόλης του Ηρακλείου με τα πολιτισμικά του στοιχεία (κτήρια, δρόμοι, πλατείες, εκκλησίες, μνημεία, γειτονιές) συνιστά ένα παλίμψηστο που μεταφέρει ιστορικές μνήμες και πολιτισμικές εμπειρίες, συμπυκνώνει σύνθετες οικονομικές και κοινωνικές λειτουργίες και διαμορφώνει νέες ταυτότητες και δίκτυα κοινωνικότητας. Η πόλη του Ηρακλείου τις τελευταίες δεκαετίες ακολούθησε μια πορεία αστικής εξακτίνωσης που συνοδεύτηκε από μια παράλληλη διαδι- κασία παρακμής και γκετοποίησης συνοικιών στο ιστορικό της κέντρο, διεργασία που κορυφώθηκε στην περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Η συζήτηση για την παλιά πόλη θέτει μια σειρά από απλά ερωτήματα τα οποία δεν έχουν απαντηθεί με σαφήνεια στο δημόσιο διάλογο. Ποια θέλουμε να είναι η ταυτότητα του ιστορικού κέντρου της πόλης και των γειτονιών του;

Πώς οραματιζόμαστε το μέλλον μιας ιστορικής πόλης που αναζητεί εδώ και δεκαετίες ένα νέο πρόσωπο εξοβε- λίζοντας επιλεκτικά όψεις της πολιτισμικής της κληρονομιάς;

Πώς μπορεί παράδοση και η νεωτερικότητα να συνομιλήσουν σε αυτόν τον οραματισμό; Το ζήτημα της πόλης που θέλουμε δεν είναι ασφαλώς μόνο ένα θέμα οραματισμού.

Επηρεάζεται καθοριστικά από τη μικροφυσική της εξουσίας των ποικίλων κοινωνικών και οικονομικών συγκρούσεων που διαμορφώνονται γύρω από τον έλεγχο, τη χρήση και την οικειοποίηση της πόλης και των λειτουργιών της.

Η αποτελεσματική διαχείριση αυτών των συγκρούσεων προς όφελος του κοινωνικού οφέλους και η αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση της παλιάς πόλης προϋποθέτει ένα μακρο- πρόθεσμο κοινωνικό σχεδιασμό που θα εκφράζει στο χώρο τις διακριτές και αλληλοεφαπτόμενες πολιτισμικές και κοινωνικές ταυτότητες της. Σε αυτόν το σχεδιασμό το αστικό, το πνευματικό, το λαϊκό και το προσφυγικό Ηράκλειο, οι ιστορικές ψηφίδες της ενετικής, της αραβικής και της οθωμανικής πόλης μπορούν να συνυφανθούν με τις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές λειτουργίες της πόλης στη βάση ενός ορθολογικού επιμερισμού των χρήσεων γης που ιστορικοποιούν και αναζωογονούν το παλιό Κάστρο.

Η επιστροφή των Καστρινών στο ιστορικό κέντρο περνάει μέσα από το σχεδιασμό σύγχρονων αστικών νησίδων ευτοπίας που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών, θα δίνουν νόημα στην κοινωνική συμβίωση και θα αναπλάθουν με δημιουργικό τρόπο τις ταυτότητες του χώρου. Η Αγία Τριάδα, ο Λάκκος, η Ανάληψη, η Βίγλα, για να αναφέρω μερικά παραδείγματα μπορούν να μετατραπούν σε νησίδες κοινωνικότητας που θα εμπνεύσουν τη δημιουργική αναψυχή και συναναστροφή στον ελεύθερο χρόνο, τη συλλογική δράση και την αλληλεγγύη που τόσο έχουμε ανάγκη σε μια ατομοκεντρική κοινωνία.

Σε κάθε περίπτωση το όραμα ενός ιστορικού κέντρου στο Ηράκλειο που είναι φιλικό στον άνθρωπο, χωρίς αποκλεισμούς και πολιτισμικά σύνορα προϋποθέτει μια άλλη κοσμοθεωρία για την πόλη”.