Της Λίλιαν Δαφερμάκη
Η νομιμοποίηση κτισμάτων που χτίστηκαν πριν από το 1975 και δεν διαθέτουν οικοδομική άδεια, η επιμήκυνση των δόσεων αποπληρωμής της τακτοποίησης των αυθαιρέτων και η τακτοποίηση χωρίς διορία των μικρών αυθαιρεσιών είναι οι βασικοί πυλώνες του νέου νομοσχεδίου για την αυθαίρετη δόμηση το οποίο αναμένεται να παρουσιάσει και επισήμως σήμερα το υπουργείο Περιβάλλοντος. Το νομοσχέδιο χαράζει μια “extra large” πολιτική σε σχέση με την αυθαίρετη δόμηση, ακόμα και σε δασικές εκτάσεις ανοίγοντας την πόρτα για τη νομιμοποίηση εκατοντάδων αυθαρέτων.
Ειδικότερα, θεωρούνται νόμιμα όλα τα κτίσματα που ανεγέρθηκαν προ του 1975 και δεν διαθέτουν οικοδομική άδεια, σύμφωνα με το νέο σχέδιο νόμου για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων. Παράλληλα με τη θεσμοθέτηση του νέου νόμου για τα αυθαίρετα, προχωράει και η εφαρμογή του μέτρου της ηλεκτρονικής ταυτότητας των κτιρίων, η οποία θα περιλαμβάνει σε ψηφιακή μορφή όλα τα στοιχεία ενός κτιρίου - σχέδια, οικοδομική άδεια, ενεργειακό πιστοποιητικό, βεβαιώσεις μηχανικών. Με το ίδιο νομοθέτημα, νομιμοποιούνται όλες οι μικροαυθαιρεσίες ενός ακινήτου που διαθέτει οικοδομική άδεια. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η δυνατότητα νομιμοποίησης των μικρών αυτών πολεοδομικών παραβάσεων θα ισχύει εσαεί.
Προβλέπεται ακόμα να νομιμοποιηθούν ορισμένες μεσαίου εύρους αυθαιρεσίες, όπως παραδείγματος χάριν κλεισμένος ημιυπαίθριος χώρος περιορισμένης επιφάνειας, πάλι εντός οικοδομικής άδειας. Οι μεγάλες παραβάσεις θα καλύπτονται από την ισχύουσα ρύθμιση της τακτοποίησης για 30 χρόνια.
Εκτός νομιμοποίησης μένουν τα αυθαίρετα σε δάση, αναδασωτέες εκτάσεις, παραλίες, δημόσιους χώρους, αρχαιολογικούς χώρους. Εκτός επίσης και όσα αυθαίρετα χτίστηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011, ημερομηνία κατάθεσης στη Βουλή του νόμου για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων (νόμος 4014).
Τρεις κατηγορίες πολεοδομικών παραβάσεων
Το υπουργείο έχει προχωρήσει για πρώτη φορά σε μια κατηγοριοποίηση των αυθαιρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπει ότι νομιμοποιούνται μικρές αυθαιρεσίες που δεν αυξάνουν τη δομημένη επιφάνεια, όπως αυτή προβλέπεται από την οικοδομική άδεια. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι αλλαγές στη θέση δωματίων, παραθύρων κ.λπ., μπάρμπεκιου, πέργκολα, καθώς επίσης και οι παρεκκλίσεις που επιτρέπει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός, με εξαίρεση τις πισίνες. Η νομιμοποίηση θα γίνεται με την καταβολή εφάπαξ ποσού, ενδεχομένως γύρω στα 500 ευρώ.
Επίσης μια δεύτερη κατηγορία είναι οι “μεσαίου εύρους αυθαιρεσίες”. Εδώ εντάσσονται οι κλεισμένοι ημιυπαίθριοι (και άλλοι) χώροι. Η δυνατότητα νομιμοποίησης θα εξαρτάται από την έκταση της παράβασης. Αν αυτή είναι περιορισμένη και δεν υπερβαίνει τους όρους δόμησης που ισχύουν στην περιοχή, παραδείγματος χάριν ένας κλεισμένος ημιϋπαίθριος χώρος 20 τετραγωνικών μέτρων, θα υπάρξει νομιμοποίηση, με την καταβολή παραβόλου και προστίμου. Σε περιπτώσεις μεγάλων παραβάσεων, καθώς και για αυθαίρετα χωρίς οικοδομική άδεια (σε περιοχές όμως όπου επιτρέπεται η δόμηση) θα ισχύει η τακτοποίηση των 30 χρόνων.
Επίσης εξαιρούνται της ρύθμισης τα αυθαίρετα που βρίσκονται σε δάση, αιγιαλό αρχαιολογικές ζώνες κ.α.
Το νέο σχέδιο νόμου θα τεθεί σε διαβούλευση για ορισμένο χρονικό διάστημα, και στόχος του ΥΠΕΚΑ είναι να έχει ψηφιστεί από τη Βουλή πριν από το τέλος του ερχόμενου Μαΐου, οπότε λήγει η προθεσμία για την υποβολή δηλώσεων τακτοποίησης αυθαιρέτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία από την ηλεκτρονική πλατφόρμα που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο, μέχρι τις 26 Μαρτίου 2013 είχαν υποβληθεί 510.577 δηλώσεις τακτοποίησης αυθαιρέτων και είχαν γίνει 349.277 μεταβιβάσεις. Τα έσοδα, μέχρι τις 22 Μαρτίου, έφθαναν τα 808.663.998 ευρώ.
Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως παράλληλα με τη θεσμοθέτηση του νέου νόμου για τα αυθαίρετα, προχωράει και η εφαρμογή του μέτρου της ηλεκτρονικής ταυτότητας των κτιρίων που έχει νομοθετηθεί από το 2010. Η ηλεκτρονική ταυτότητα θα περιλαμβάνει σε ψηφιακή μορφή όλα τα στοιχεία ενός κτιρίου - σχέδια, οικοδομική άδεια, ενεργειακό πιστοποιητικό, βεβαιώσεις μηχανικών. Στόχος του ΥΠΕΚΑ είναι το Προεδρικό Διάταγμα για την ταυτότητα του κτιρίου να είναι έτοιμο λίγο αφότου τεθεί σε ισχύ ο νόμος.
Όχι σε νέες
γενιές αυθαιρέτων
“Θα πατάξουμε χωρίς ενδοιασμό κάθε νέο αυθαίρετο το οποίο έχει κατασκευαστεί μετά τον Ιούλιο του 2012, και ο μηχανικός που θα επιχειρήσει να το εμφανίσει ως παλαιότερο θα παραπέμπεται στο πειθαρχικό του ΤΕΕ ΤΑΚ”. Αυτό τονίζει με δηλώσεις του στην “Π” ο αρμόδιος αντιδήμαρχος πολεοδομικών θεμάτων του Δήμου Ηρακλείου Μανόλης Βασιλάκης. Ο ίδιος αναφερόμενος στις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει σε σχέση με το περιεχόμενο του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος σημειώνει μεταξύ άλλων ότι είναι σε θετική κατεύθυνση η προσπάθεια που γίνεται για την κατηγοριοποίηση των αυθαιρέτων αφού, όπως σημειώνει, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο μια υπέρβαση μιας οικοδομικής άδειας με ένα πολυώροφο εκτός σχεδίου πόλης κτίσμα. Παράλληλα τονίζει ότι είναι κατηγορηματικά αντίθετος σε ό,τι αφορά στην νομιμοποίηση αυθαιρέτων σε δασικές εκτάσεις…
Ο αντιδήμαρχος σημειώνει ότι το ύψος χρέωσης των προστίμων δυστυχώς δεν μπορεί να μειωθεί, παρά μόνο ο χρόνος αποπληρωμής τους καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα αδικηθούν όλοι όσοι πλήρωσαν τα μεγάλα πρόστιμα που τους χρεώθηκαν.
“Περιμέναμε
περισσότερα”
“Παρά το γεγονός ότι το νέο νομοσχέδιο δίνει λύσεις σε σημαντικά ζητήματα σε σχέση με την αυθαίρετη δόμηση, περιμέναμε να προχωρήσει και λίγο παραπάνω σε ότι αφορά στις χρεώσεις των προστίμων”. Αυτό τονίζει με δηλώσεις του στην “Π” ο πρόεδρος του Συλλόγου Οικιστών εκτός Σχεδίου Πόλης Μ.Βλαχάκης. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει “είναι θετικό το γεγονός ότι δίδεται λύση σε ό,τι αφορά τα κτίσματα προ του 1975. Ωστόσο σε ό,τι αφορά το Ηράκλειο, η μεγάλη μάζα των αυθαρέτων έχει κατασκευαστεί μέσα στη 10ετία του ʼ80 οπότε η ρύθμιση τους είναι μείζον θέμα για όλους εμάς”. Παράλληλα σημειώνει ότι το ύψος των προστίμων “θα έπρεπε να μειωθεί δραστικά και να προσαρμοστεί στην σημερινή πραγματικότητα, αφού ο κόσμος δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθεί σε τόσο μεγάλα ποσά, παρά το γεγονός ότι επιμηκύνεται το χρονικό διάστημα αποπληρωμής τους. Εμείς ζητάμε μείωση του ύψους των προστίμων, για να μπορέσει όλος αυτός ο κόσμος που βρίσκεται εκτός ρύθμισης να προχωρήσει στην τακτοποίηση των αυθαιρέτων του”.

