Κυρίως όμως από τα ευρήματα των ανασκαφών εντυπωσιάζουν οι πολύχρυσες ταφές στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας, με τα χρυσοποίκιλτα υφάσματα και τα πολύτιμα κοσμήματα, καθώς και το αίνιγμα που τις συνοδεύει: Ποιες ήταν οι γυναίκες αριστοκρατικού γένους, που θάφτηκαν στους τρεις πίθους μεταξύ 750 και 650 π. Χ. και οι οποίες, όπως έδειξαν οι τελευταίες έρευνες, είχαν συγγένεια μεταξύ τους, ήταν δηλαδή γιαγιάδες, μητέρες, εγγονές ή θείες;

Πάντως οι ανασκαφές στην περιοχή έχουν χαρακτηριστεί ως πρότυπες, καθώς συνοδεύονται από εξαιρετικά έργα ανάδειξης, αναστήλωσης και προστασίας των μνημείων, όπως το εντυπωσιακό στέγαστρο της Ορθής Πέτρας με το μοναδικό κυματοειδές σχήμα, πλάι ακριβώς στη φυσική καμπύλωση του λόφου, που όπως περιέγραψε χαρακτηριστικά ο κ. Σταμπολίδης «ασπίζει τα οστά της Ελεύθερνας, όπως ο Κουρήτης Ελευθήρ κάλυπτε με τον ήχο των όπλων του το κλάμα του Δία».