Του Αλέκου Α. Ανδρικάκη [email protected]

Απίστευτες – αλλά ενδεικτικές και μόνο- υποθέσεις στο δήμο Ηρακλείου για την πληρωμή ενταλμάτων με έγγραφες... διαταγές δημάρχου, όταν οι υπηρεσίες αρνούνταν να υπογράψουν παράνομα έγγραφα

Αποζημιώσεις σε αυθαίρετα κτίσματα, που μάλιστα είχαν κτισθεί σε κοινόχρηστους χώρους, αμοιβές υπερωριακής και νυχτερινής εργασίας σε υπαλλήλους που δεν δικαιούνταν, δαπάνες που δεν προκύπτουν από συμβάσεις ή άλλες αποφάσεις, είναι ένα μικρό μόνο μέρος της διαχειριστικής – οικονομικής κατάστασης του δήμου Ηρακλείου, την οποία μόλις πριν λίγες ημέρες η δημοτική αρχή, δια του δημάρχου, παρουσίασε ως περίπου «οικονομικό θαύμα»… Πάντως ο δήμαρχος δεν είπε όλη την αλήθεια στους Ηρακλειώτες, ότι δηλαδή, ο έλεγχος, τα αποτελέσματα του οποίου παρουσίασε με θριαμβευτικό τρόπο προς τους Ηρακλειώτες, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένας έλεγχος στο ημερήσιο ταμείο της 19ης Μαρτίου, από ορκωτούς λογιστές οι οποίοι ανέλαβαν εργολαβία την αποστολή από τη δημοτική αρχή. Και φυσικά ένας έλεγχος στη διαχείριση των οικονομικών δεν μπορεί να αναφέρεται μόνο στο ταμείο ημέρας, ούτε είναι δυνατό να διαρκεί μερικές ώρες ή ημέρες. Για να ελεγχθούν τα οικονομικά ενός τέτοιου οργανισμού όπως του δήμου Ηρακλείου θα πρέπει να αναζητηθούν οι αποφάσεις, οι μελέτες, οι διαγωνισμοί, οι αναθέσεις, τα χρηματικά εντάλματα. Να αναζητηθούν ενδεχομένως «σπασμένα» έργα για να παρακάμπτονται διαγωνισμοί… Να αναζητηθούν οι νόμοι, οι διαδικασίες. Και φυσικά έλεγχος δεν γίνεται «εργολαβικά» αλλά από ανεξάρτητες αρχές…

Σήμερα παρουσιάζουμε μερικά μόνο έγγραφα από πληρωμές που είτε είναι παράνομες και παράτυπες είτε είναι στα όρια του νόμου (που χρησιμοποιείται τόσο «ελαστικά» κατά την επικρατούσα πολιτική αντίληψη, ώστε μπορεί να εφρμόζεται κάθε φορά όπως χρειάζεται...).

Πρόκειται για αποφάσεις έκδοσης και πληρωμής ενταλμάτων με... διαταγές δημάρχου, τις οποίες υπογράφουν είτε ο ίδιος ο δήμαρχος είτε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος.

Στην έκδοση αυτών των ενταλμάτων οι αρμόδιες υπηρεσίες διαφώνησαν και αρνήθηκαν την υπογραφή, ακριβώς επειδή υπήρχε πρόβλημα νομιμότητας. Έτσι η δημοτική αρχή με εσωτερική αλληλογραφία έδωσε… διαταγή (ναι, σε μερικά έγγραφα αναφέρεται ότι… διατάσσεται ο αρμόδιος υπάλληλος να υπογράψει τα εντάλματα στα οποία αρνείται να βάλει την υπογραφή του!) να πληρωθούν δαπάνες οι οποίες είναι φανερό ότι είναι εκτός νόμου, σύμφωνα και με τα έγγραφα των υπηρεσιών.

Τα έγγραφα που παρουσιάζουμε ενδεικτικά είναι από συγκεκριμένη περίοδο, αυτήν των τελευταίων μηνών προ των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, αλλά αναρωτιόμαστε αν αυτή η τακτική των μη σύννομων ενταλμάτων περιορίστηκε σε αυτό το διάστημα της πρώτη θητείας της σημερινής δημοτικής αρχής… Και, άρα, το ερώτημα, επί τόσα χρόνια πόσα ανάλογα εντάλματα πληρωμών εκδόθηκαν και πόσα χρήματα πληρώθηκαν από τα δημοτικά ταμεία, αναζητεί απάντηση η οποία μόνο με πραγματικό έλεγχο στα οικονομικά και τη διαχείριση μπορεί να δοθεί. Αν πάντως κάποιος συνυπολογίσει ότι τα χρόνια που ακολούθησαν η «ιδιοκτησιακή αντίληψη» επί των δημοτικών θεμάτων ενισχύθηκε στο πλαίσιο της δημοτικής αρχής, θα πρέπει ίσως να υποθέσει ότι πιθανώς αυτή η διαχείριση δεν περιορίστηκε στην εποχή προ των Ολυμπιακών Αγώνων.

Οι διαφωνίες των υπηρεσιών και οι …διαταγές δημάρχου

Η πρώτη υπόθεση που παρουσιάζουμε αναφέρεται σε αυθαίρετο κτίσμα που κατά τη νομική υπηρεσία δεν περιορίζεται μόνο στην έλλειψη νόμιμης οικοδομικής άδειας, αλλά και στο γεγονός ότι ήταν κτισμένο σε κοινόχρηστο χώρο. Η δημοτική αρχή αποφασίζει την κατεδάφισή του, αλλά παράλληλα να δοθεί στον αυθαιρετούχο ιδιοκτήτη αποζημίωση 23.500 ευρώ την οποία ονομάζει… «συμβολική»! Το Τμήμα Ελέγχου Δαπανών, με έγγραφό του στις 7 Ιουλίου 2004, εκφράζει τις αντιρρήσεις του στην έκδοση του εντάλματος, αναφέροντας ότι «δεν προβλέπεται από τον Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα αποζημίωση ρυμοτομούμενου ακινήτου όταν δεν υπάρχουν τίτλοι ιδιοκτησίας». Και σημειώνει ότι αν ο ιδιοκτήτης θέλει να διεκδικήσει αποζημίωση θα πρέπει να το κάνει μόνο μέσω προσφυγής σε δικαστήριο. Άρα είναι παράνομο ο δήμος να καταβάλει τέτοια αποζημίωση.

Ως απάντηση στο έγγραφο της υπηρεσίας, αυθημερόν υπογράφεται και αποστέλλεται στο Τμήμα απόφαση δημάρχου με την οποία «διατάσσεται η μεν υπάλληλος ελεγκτής του Τμήματος» να εκδόσει τα χρηματικά εντάλματα, η δε προϊσταμένη να τα υπογράψει «ευθύς αμέσως»!

Μια δεύτερη απόφαση αναφέρεται σε αμοιβές υπερωριών και νυχτερινής εργασίας σε υπαλλήλους της Διεύθυνσης Καθαριότητας και Τεχνικής Υποστήριξης. Το περίεργο είναι ότι ενώ οι υπάλληλοι είναι συγκεκριμένης υπηρεσίας, η δημοτική αρχή ζητά να εκδοθούν εντάλματα πληρωμών σε βάρος άλλων υπηρεσιών, δηλαδή Διοικητικών, Τεχνικών, Οικονομικών! Ούτως ή άλλως, στον προϋπολογισμό είναι άλλος ο κωδικός δαπάνης για κάθε υπηρεσία. Το Τμήμα Ελέγχου Δαπανών εκφράζει κι εδώ τις διαφωνίες - αντιρρήσεις του, με έγγραφο που στέλνει στις 10 Αυγούστου 2004. Εκτός από το γεγονός ότι υπάρχει θέμα με τους κωδικούς του προϋπολογισμού, προσθέτει και έναν άλλο ουσιαστικό λόγο: «δεν δικαιολογείται υπάλληλοι Διοικητικών – Τεχνικών – Οικονομικών Υπηρεσιών να λαμβάνουν μισθό, υπερωριακή εργασία και νυκτερινή εργασία για το ίδιο χρονικό διάστημα»! Από την αναφορά προκύπτει, κατά συνέπεια, ότι υπάλληλοι εμφανίζονταν να εργάζονται…. 24 ώρες. Κάνουν το κανονικό ωράριό τους αλλά την ίδια ώρα εμφανίζονται να κάνουν υπερωρίες και νυχτερινή εργασία! Φυσικά, οι υπηρεσίες στις οποίες ζητήθηκε να χρεωθούν οι υπερωριακές και νυχτερινές εργασίες ήταν κλειστές μετά το τέλος του ωραρίου τους, το μεσημέρι… Άγνωστο αν ο τρόπος πληρωμής βρέθηκε επειδή υπάλληλοι που προσλαμβάνονταν για την Καθαριότητα βολεύονταν σε γραφεία υπηρεσιών (όπως είναι συνηθισμένο φαινόμενο…) ή αν υπήρχε άλλος λόγος για τον οποίο έπρεπε να γίνει η παρανομία. Πχ, δεν μπορούσαν να πληρωθούν υπερωρίες και νυκτερινά στην καθαριότητα και έπρεπε να χρεωθούν σε άλλη υπηρεσία. Ρουσφέτι ή παρανομία; Ή και τα δύο;

Μετά από 10 ημέρες, στις 20 Αυγούστου, με απόφαση δημάρχου αυτή τη φορά «εντέλλεται» (ηπιότερο από το «διατάσσεται»…) το Τμήμα να εκδώσει αμέσως χρηματικά εντάλματα. Μάλιστα, ενώ η άρνηση των υπαλλήλων ήταν για εντάλματα του Απριλίου, η απόφαση δημάρχου δίνει εντολή να υπογραφούν όχι μόνο του Απριλίου, αλλά και του Μαΐου και του Ιουνίου! Κι αυτό «εξαιτίας της ύπαρξης λόγων γενικότερου ενδιαφέροντος, όπως προκύπτουν έπειτα από λεπτομερή και υποκειμενική αξιολόγηση των προαναφερθέντων νομικών όρων, εκ μέρους του υπογράφοντος την παρούσα», όπως αναφέρεται στη... δημαρχιακή διαταγή!

Στις 25 Ιουνίου 2004 – η τρίτη υπόθεση- το ίδιο Τμήμα Ελέγχου Δαπανών αρνείται να εκδώσει ένταλμα πληρωμής ύψους 66.000 ευρώ προς τη ΔΕΗ (από ένα συνολικό ποσό 300.000 ευρώ), η οποία είχε αναλάβει την αντικατάσταση λαμπτήρων στην πόλη, στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι αντιρρήσεις αναφέρονται στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν ο προϋπολογισμός και τα νόμιμα παραστατικά της συνεργασίας των δύο πλευρών.

Τρεις ημέρες αργότερα, στις 28 Ιουνίου, εκδίδεται απόφαση δημάρχου, την οποία υπογράφει ο ίδιος ο κ. Κουράκης, με την οποία «διατάσσεται το Τμήμα» να εκδώσει αμέσως τα εντάλματα πληρωμής, κρίνοντας ο ίδιος, παρά το γεγονός ότι τίθενται ζητήματα εφαρμογής του νόμου, ότι δεν απαιτούνται οι προϋποθέσεις που ζητά η υπηρεσία!

Η τέταρτη – ενδεικτική- υπόθεση που παρουσιάζουμε σήμερα αναφέρεται στη μελέτη της ΔΕΠΟΣ για την ανάπλαση της κεντρικής αγοράς τροφίμων, στις οδούς 1866, Κόσμων, Τσικριτζή, Καρτερού. Στις 9 Ιουνίου 2004 το Τμήμα Ελέγχου Δαπανών αρνείται να υπογράψει καθώς δεν υπάρχει νόμιμη σύμβαση, ούτε άλλα απαιτούμενα έγγραφα (έκθεση ανάληψης δαπάνης κ.ά.). Έτσι θεωρεί την δαπάνη μη νόμιμη.

Αυθημερόν, το Τμήμα και πάλι… διατάσσεται να εκδώσει και να υπογράψει τα εντάλματα, για τα οποία δεν γίνεται πάντως αναφορά σε ποσό.

Αυτές είναι μόνο 4 ενδεικτικές περιπτώσεις από την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων.

Θα αναμένουμε πραγματικό έλεγχο της οικονομικής διαχείρισης για να διαπιστωθούν αν υπάρχουν ανάλογοι χειρισμοί που είναι έξω από τη νομιμότητα ή τη νομιμοφάνεια.