Της Άννας Κωνσταντουλάκη

“Να μην αφήσουμε ένα ακόμη ιστορικό κτίσμα να χαθεί στη λήθη” λέει η αρχαιολόγος Λιάνα Σταρίδα

Πρωτοβουλία για τη διάσωση της οικίας Χρονάκη, που ήταν το κονάκι του μπέη Ρασίχ Ασπράκη, πλούσιου μεγαλεμπόρου του Ηρακλείου και σήμερα έχει εγκαταλειφθεί και καταρ- ρέει, έχει πάρει η αρχαιολόγος Λιάνα Σταρίδα και ομάδα Ηρακλειωτών ενώ η Λιάνα Σταρίδα σημεινώνει ότι το κτίσμα πρέπει να καθαριστεί, συντηρηθεί, στερεαιωθεί, στεγανωθεί πριν καταρρεύσει και κατά την εκτίμησή της να αποδοθεί σε φορέα που μπορεί να το αξιοποιήσει όπως είναι η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη.

Η ιστορία του

Το κονάκι χτίστηκε στην τότε πλούσια συνοικία της "Κουτάλας" μετά το σεισμό του 1856 και αποτελεί τμήμα πολύ μεγαλύτερου αρχοντικού.

ετά την ανταλλαγή των πληθυσμών με βάση την ισχύουσα από το 1923 σύμβαση "περί ανταλλαγής Ελληνοτουρκικού πληθυσμού" το κονάκι περιήλθε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου.



Στις συμβάσεις αγοραπωλησίας το ακίνητο περιγράφεται ως "ανταλλάξιμο" και αποτελούμενο από 5 ισόγεια δωμάτια, 5 ανώγεια, ελαιαποθήκη, 3 αποθήκες, 4 αυλές, 3 εξόδους, κήπο, λιθόκτιστη υδαταποθήκη, φρέαρ και μισή μασούρα νερού, συνολικής έκτασης 1456 τ.μ..

Το 1932 μετά από δημοπρασία της Εθνικής τράπεζας περιήλθε στην εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησία των Ιωάννη Χατζή-Κόμνου και Ευστράτιου Πέππα. Το 1938, ο Χατζή-Κόμνος μεταπώλησε το μερίδιό του στον Γιάννη Χρονάκη ο οποίος, μόνο το 1952, μετά από διάφορα συμβό- λαια,κατάφερε να έχει στην κατοχή του το συγκεκριμένο τμήμα του αρχοντικού.

Ο ίδιος και η οικογένειά του, με μεγάλες προσπάθειες, μέσα στον πόλεμο και στη λαίλαπα της ανοικοδόμησης του Ηρακλείου, κατάφερε να συντηρήσει το σπίτι μέχρι το 1969. Από το 1969 μέχρι το 1983 που περιήλθε μετά από παραχώρηση του Υπουργείου Πολιτισμού στο Δήμο Ηρακλείου, το μνημείο συντηρούσαν με χίλιες στερήσεις ο αείμνηστος δάσκαλος και αγωνιστής Νίκος Βασιλάκης και η σύζυγός του Παγώνα.