Μείωση της απασχόλησης, αύξηση της ανεργίας, οικονομική στενότητα των νοικοκυριών και μείωση της γονιμότητας στην ΕΕ καταγράφει η Επιτροπή στα βασικά συμπεράσματα της τριμηνιαίας έκθεσης του 2012 (δ' τρίμηνο) για την απασχόληση και την κοινωνική κατάσταση.

Η Επιτροπή στην έκθεσή της επισημαίνει τη συνεχή αύξηση της ανεργίας στην ΕΕ. Τον Ιανουάριο του 2013 καταγράφονται 26,2 εκατομμύρια άνεργοι (19 εκατομμύρια στη ζώνη του ευρώ) ή 10,8% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού (11,9% στη ζώνη του ευρώ).

Στην ευρωζώνη το χάσμα ανάμεσα στο ποσοστό ανεργίας στις χώρες του νότου και στις χώρες του βορρά, ανήλθε στο άνευ προηγουμένου ποσοστό των 10 εκατοστιαίων μονάδων.

Το ΑΕΠ της ΕΕ συρρικνώθηκε κατά 0,5% κατά το δ' τρίμηνο του 2012, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μείωση από τις αρχές του 2009. Η συνολική απασχόληση στην ΕΕ μειώθηκε κατά 0,4% το 2012, ενώ κατά το δ' τρίμηνο του 2012, μειώθηκε κατά 0,2% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Εξάλλου, η έκθεση της Επιτροπής επισημαίνει ότι οι περικοπές στους κρατικούς προϋπολογισμούς έχουν επηρεάσει αρνητικά την απασχόληση τόσο άμεσα, μέσω της μείωσης της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα, όσο και έμμεσα, μέσω της συνολικά χαμηλότερης μακροοικονομικής ζήτησης.

Οι αλλαγές στα συστήματα φορολογίας και κοινωνικών παροχών και οι περικοπές στους μισθούς του δημοσίου τομέα οδήγησαν σε σημαντική πτώση του επιπέδου των πραγματικών εισοδημάτων των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα σοβαρή μείωση του βιοτικού επιπέδου των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος.

Συγκεκριμένα, ένα στα τέσσερα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα στην ΕΕ, αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα.

Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο προσεκτικός σχεδιασμός των δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων είναι ζωτικής σημασίας ώστε να μην πλήττονται δυσανάλογα οι φτωχότεροι, όπως συνέβη σε ορισμένες χώρες (πχ Εσθονία και Λιθουανία).

Επιπλέον, η μείωση των κοινωνικών δαπανών, η οποία εκφράζει εν μέρει τις έκτακτες ανάγκες για δημοσιονομική εξυγίανση, στο πλαίσιο της κρίσης του ευρώ, είναι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους οικονομικής ύφεσης στην ΕΕ.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μείωση των κοινωνικών δαπανών εξουδετερώνει τη λειτουργία οικονομικής σταθεροποίησης των συστημάτων κοινωνικής προστασίας σε πολλά κράτη μέλη και ίσως οδηγεί σε επιδείνωση της ύφεσης, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.