Της Ιωάννας Σακελλάρη
Ακόμα και την μετανάστευση επιστρατεύουν ως λύση οι γονείς προκειμένου να προσφέρουν στα παιδιά τους τα απαραίτητα μέσα στην κρίση. Όπως και σε όλους τους ανθρώπους έτσι και στους εφήβους, δραματικές είναι οι αλλαγές που βιώνουν σήμερα στην κρίσιμη αυτή περίοδο της εφηβείας τους εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Οι περικοπές στους μισθούς των γονιών αλλά και η ανεργία έχουν αλλάξει ριζικά την καθημερινότητά τους, ωθώντας τους να αντιμετωπίσουν πρόωρα την σκληρή πραγματικότητα.
Μειωμένες εξόδοι, περιορισμοί στα φροντιστήρια ακόμα και στέρηση βασικών αναγκών όπως ρούχα και παπούτσια εντάσσονται στις περικοπές που αναγκάζουν να κάνουν οι έφηβοι του Ηρακλείου που μίλησαν στην “Π”.
Οι μαθητές έχουν πολύ μεγάλη αγωνία για το αύριο, χαρακτηρίζοντας το μέλλον τους δυσοίωνο βασιζόμενοι στις ισχύουσες οικονομικές συνθήκες. Πολλοί από αυτούς σκέπτονται μέχρι και το ενδεχόμενο να μεταναστεύσουν σε κάποια χώρα του εξωτερικού ώστε να αναζητήσουν καλύτερο επίπεδο ζωής. Ξαφνικά η καθημερινότητά τους αλλάζει στο έπακρο με όλες τις συνήθειές τους και τις ανάγκες τους να επηρεάζονται από την οικονομική κρίση. Τα “πηγαδάκια” στις αυλές των σχολείων είναι καθημερινό φαινόμενο, με κύριο θέμα τους την δυσμενή εργασιακή και οικονομική κατάσταση των γονιών τους, συγκριτικά με θέματα που μέχρι τώρα απασχολούσαν τα παιδιά. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πως το χαρτζιλίκι τους δεν είναι πια τόσο γενναιόδωρο όσο ήταν σε περιόδους ευημερίας, ενώ η σαββατιάτικη βόλτα για καφέ και ποτό γίνεται πλέον όλο και πιο σπάνια.
Ο αριθμός των άνεργων και υποαπασχολούμενων γονέων συνεχώς αυξάνεται, γεγονός που βάζει φρένο στα όνειρα των νέων σχετικά με τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό. Τα παιδιά πλέον σκεπτόμενα ρεαλιστικά, αδυνατούν να ονειρευτούν φοιτητική ζωή πέρα από το πλαίσιο του τόπου τους καθώς αυτό συνεπάγεται έξοδα που η οικογένεια δεν είναι τώρα πια σε θέση να καλύψει.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη σε περιπτώσεις όπου και οι δύο γονείς είναι άνεργοι, καθώς αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και τις βασικές βιωτικές τους ανάγκες.
“Δεν κάνω τις σπατάλες που έκανα παλιά” αναφέρει χαρακτηριστικά η μαθήτρια της βʼ τάξης ενιαίου λυκείου Κατερίνα Πραματευτάκη και προσθέτει: «στα κλαμπ δεν πηγαίνουμε κάθε Σάββατο ή κάθε μέρα όπως παλιά, τώρα ένα ποτό το Σάββατο και αν». Ενδεικτικό είναι το γεγονός πως τα προβλήματα γίνονται ολοένα και μεγαλύτερα με αποτέλεσμα τα παιδιά να μην πηγαίνουν ούτε καν στις παραδοσιακές ολιγοήμερες εκδρομές, όπως μας αναφέρει η μαθήτρια, με το σχολείο τους να μην έχει συμμετάσχει σε αντίστοιχη εκδρομή τα τελευταία δύο χρόνια, λόγω του ότι δεν συμπληρώνεται ο απαιτούμενος αριθμός συμμετεχόντων.
Η φροντιστηριακή παιδεία έχει μειωθεί αρκετά εξαιτίας της οικονομικής κρίσης με τους μαθητές να περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα φροντιστηριακά μαθήματα και κυρίως στην τρίτη τάξη του λυκείου, αφού οφείλουν να ασχοληθούν με την επιτυχή είσοδό τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, σημείωσε η Κατερίνα Πραματευτάκη και συμπλήρωσε«οι γονείς μου έχουν αναγκαστεί να μεταναστεύσουν στην Ολλανδία ώστε να είναι σε θέση να καλύψουν τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες μου».
«Αυτά που έκανα παλιά δεν τα κάνω τώρα. Παλιότερα έβγαινα σχεδόν κάθε μέρα ενώ τώρα μόνο μια φορά την εβδομάδα» αναφέρει ο μαθητής της Βʼ Λυκείου Γιώργος Μελισώτης και προσθέτει:
«Το χαρτζιλίκι μου έχει μειωθεί αρκετά με αποτέλεσμα να χρειάζεται να κάνω οικονομία για να καλύψω τις ανάγκες μου, χωρίς να τα καταφέρνω πάντα».
Τα όνειρα των παιδιών έχουν “παγώσει” με τα περισσότερα να φοβούνται να προγραμματίσουν την φοιτητική τους ζωή, θεωρώντας την ως ένα επιπλέον οικονομικό πρόβλημα για την οικογένεια όπως υποστηρίζει ο μαθητής.
Πάρα πολύ έχει επηρεάσει η οικονομική κρίση όμως και τη ζωή του μαθητή της Βʼ Λυκείου Νίκου Μάγιατζη.
«Μία περίοδο έβγαινα κάθε μέρα και για ποτό κάθε Σάββατο και Κυριακή αν δεν είχα σχολείο, αλλά τώρα μόνο δύο φορές την εβδομάδα» υποστηρίζει για να τονίσει ότι έχει περιορίσει πολύ τις κλασικές συνήθειες του όπως η έξοδος για καφέ ή η αγορά ρούχων. Σε σχέση με την πόλη που σκέφτεται να σπουδάσει επιλέγει το Ηράκλειο ή στην χειρότερη περίπτωση το Ρέθυμνο για οικονομικούς λόγους. Τα φροντιστήρια δεν είναι στις προτεραιότητες του αφού υποστηρίζει πως θα κάνει «μόνο στην ανάγκη».
Μέσα στην οικογένεια της βιώνει την κρίση πλέον και η μαθήτρια Ολυμπία Παπαδάκη.
«Το χαρτζιλίκι έχει μειωθεί από τότε που έφυγε η αδερφή μου φοιτήτρια, δηλαδή πριν δύο χρόνια όχι δηλαδή από την αρχή της οικονομικής κρίσης αλλά όχι τόσο ώστε να μην με καλύπτει» υποστηρίζει αναφέροντας πως θα ήθελε να περάσει σε κάποιο πανεπιστήμιο της Αγγλίας, ωστόσο τα οικονομικά θέματα που προκύπτουν είναι πολλά για την εκπλήρωση των στόχων. Γιʼ αυτό στόχος της είναι η Θεσσαλονίκη που σπουδάζει και η αδερφή της προκειμένου να περιοριστούν τα έξοδα.
Αρκετά έχει περιορίσει τις βόλτες και τις εξόδους του ο Γιάννης Μαρκάκης. Ο μαθητής της Βʼ Λυκείου βγαίνει έξω πλέον μόνο τα Σαββατοκύριακα τόσο λόγω κρίσης όσο και λόγω της επιλογής του για εισαγωγή σε υψηλόβαθμη σχολή.
«Η σχολή είναι εντός Κρήτης, γιατί είναι πολύ δύσκολο να βγεις εκτός Κρήτης και έχω κοιτάξει η σχολή να είναι εδώ, στα Χανιά συγκεκριμένα» αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας με τον τρόπο αυτό τα πολλά προβλήματα των εξόδων.
Την «ασφάλεια» του Ηρακλείου, αναφορικά με την είσοδο της στο Πανεπιστήμιο, σκέφτεται να επιλέξει η μαθήτρια της Αʼ Λυκείου Μαρία Λυρώνη, προκειμένου να περιορίσει όπως λέει τα έξοδα της οικογένειας της. Παρά το γεγονός πως η κρίση δεν την έχει επηρεάσει σε πολύ μεγάλο βαθμό, τα έξοδα είναι θέμα που απασχολεί αρκετά και την οικογένεια της. «Το χαρτζιλίκι μου δεν έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα γιατί ποτέ δεν ήθελα τα περιττά έξοδα» υποστηρίζει και προσθέτει: «Μετά το λύκειο τα πράγματα θα είναι πιο δύσκολα. Λόγω κρίσης σκέφτομαι αν σπουδάσω ή όχι αλλά θα προτιμήσω εδώ για τα έξοδα και για να είμαι πιο ήρεμη ώστε να μην στερηθούν στο σπίτι μου πράγματα για να σπουδάσω. Το μέλλον όμως είναι πολύ αβέβαιο».
