Μόλις το 10,2% των εμπόρων αναμένει ανάκαμψη από την κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων σύμφωνα με έρευνα της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος.

Τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή της η ΓΣΕΒΕΕ, καθώς σε καμία περίπτωση δεν επιβεβαιώνονται τα συμπεράσματα διάφορων «περιφερόμενων δήθεν ερευνών» σχετικά με τις θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από την απελευθέρωση λειτουργίας εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές, ιδιαίτερα σε μια εποχή πολεμικής ύφεσης της ελληνικής οικονομίας και δραματικής συρρίκνωσης της ζήτησης.

Τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας δείχνουν ότι:

- Το 81,5% των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του εμπορίου διαφωνεί με το μέτρο της απελευθέρωσης λειτουργίας καταστημάτων τις Κυριακές. Οι οικογενειακές επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις με λίγους εργαζόμενους παρουσιάζουν ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό διαφωνίας που αγγίζει το 90%.

-Το 84,9 % των εμπόρων εκτιμά ότι δεν θα υπάρξει θετική επίπτωση στην αγορά από την εισαγωγή του μέτρου της απελευθέρωσης λειτουργίας τις Κυριακές.

- Το 85,1% των επαγγελματιών δεν περιμένει θετική επίπτωση στην απασχόληση της επιχείρησης του από το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές.

Οι προσδοκίες για ανάκαμψη της αγοράς λόγω του διευρυμένου ωραρίου (λειτουργία τις Κυριακές) είναι εξαιρετικά χαμηλές. Μόλις το 10,2% των εμπόρων αναμένει ανάκαμψη λόγω του συγκεκριμένου μέτρου. Οι επιχειρήσεις που έχουν χαμηλό τζίρο και μικρό αριθμό απασχολούμενων είναι ακόμη περισσότερο επιφυλακτικές σχετικά με την πιθανότητα ανάκαμψης μετά την απελευθέρωση λειτουργίας. Ουσιαστικά, αντιλαμβάνονται την ορατή απειλή και τη συμπίεση στο τζίρο που θα υπάρξει από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, οι οποίες λόγω οικονομιών κλίμακας θα μπορούν να λειτουργούν με καλύτερους όρους κερδοφορίας.

Αύξηση απασχόλησης

Η συνολική αρνητική ψυχολογία της αγοράς, το μειωμένο εισόδημα των καταναλωτών και η περιορισμένη ζήτηση επιδρούν πολύ αρνητικά στην πρόβλεψη για αύξηση απασχόλησης. 'Αλλωστε, για να καταφέρει μια επιχείρηση να προσλάβει προσωπικό, θα πρέπει προηγουμένως να έχει προσδοκίες για αύξηση κατανάλωσης, παραγγελιών και βελτίωση του οικονομικού κλίματος. Το άνοιγμα και μόνο των καταστημάτων τις Κυριακές δε θα επιδράσει σε καμιά από τις παραπάνω μεταβλητές.

Συμπεράσματα άλλων ευρωπαϊκών ερευνών

Το ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ ανέτρεξε στις μελέτες που έχουν διεξαχθεί κατά καιρούς από διάφορους διεθνείς επιστημονικούς φορείς, την ΕΕ και τον ΟΟΣΑ σχετικά με την επίδραση που έχει η απελευθέρωση του ωραρίου στα οικονομικά μεγέθη. Σε καμία μελέτη δεν προκύπτει ευθεία θετική συσχέτιση απασχόλησης ή κατανάλωσης ή μείωσης τιμών με το διευρυμένο ωράριο, ακόμη και όταν σε αυτό συμμετέχουν μεγάλες επιχειρήσεις. Αντίθετα, υπάρχουν στοιχεία από μεγάλες πόλεις (Λονδίνο) που καταδεικνύουν ότι ιδιαίτερα σε περιόδους ύφεσης είναι προτιμότερο να περιορίζονται οι ώρες λειτουργίας των καταστημάτων.

Οι αρνητικές επιπτώσεις

Σύμφωνα με την 6η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις Μικρές & Μεσαίες Επιχειρήσεις (που εξετάζει 19 χώρες):

- Οι επιπτώσεις στην απασχόληση από το διευρυμένο ωράριο είναι αρνητικές.

- Ο καταμερισμός εργασίας στον τομέα του λιανικού εμπορίου, βάσει των αλλαγών, αλλάζει σημαντικά. Το εργασιακό κόστος αυξάνεται περισσότερο απ' ότι οι πωλήσεις (ιδιαίτερα τις Κυριακές).

«Η απελευθέρωση του ωραρίου των λιανεμπορικών καταστημάτων φαίνεται να επιταχύνει την μείωση του μεριδίου της αγοράς των ΜΜΕ, ελαττώνοντας την κερδοφορία τους».

- Τα μικρά καταστήματα μειώνουν τις θέσεις εργασίας (καθώς το κόστος είναι μεγαλύτερο των κερδών, γεγονός που αναγκάζει τους μικρούς επιχειρηματίες και τις οικογένειες τους να δουλεύουν πολύ περισσότερο), ενώ τα μεγαλύτερα καταστήματα (κυρίως τροφίμων) δημιουργούν νέες θέσεις μόνο μερικής απασχόλησης.

- Εξαιτίας του μεγαλύτερου ανταγωνισμού και την μείωση των κερδών, τα μικρά καταστήματα εξαφανίζονται από τον εμπορικό χάρτη ή υποχρεώνονται σε εξαγορά από μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων (franchised)

Επιπλέον, από την ανάλυση των στοιχείων απασχόλησης μετά την απελευθέρωση ωραρίου για συγκεκριμένες χώρες, προέκυψαν μεταξύ άλλων τα εξής:

Στην Αυστρία η συνολική απασχόληση δεν επηρεάστηκε, στην Ολλανδία μειώθηκε η πλήρης απασχόληση στο σύνολο των λιανεμπορικών καταστημάτων, στην Γερμανία τα αποτελέσματα των μελετών του SFS (Ινστιτούτο Κοινωνικής Έρευνας) και του Ifo (Ινστιτούτο Οικονομικής Έρευνας) σε σχέση με την επιρροή της διεύρυνσης του ωραρίου των καταστημάτων στο κύκλο εργασιών και την απασχόληση, ήταν αρνητικά (μείωση συνολικής απασχόλησης 5,8%).

Στο Λονδίνο, η πρακτική εφαρμογή της λειτουργίας των καταστημάτων την Κυριακή δείχνει αρνητικά αποτελέσματα για τα μικρά καταστήματα. Σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο της BRC - KPMG ( 5/9/2012) φαίνεται πτώση των πωλήσεων, γεγονός που πυροδότησε για άλλη μια φορά την κριτική εναντίον της λειτουργίας των καταστημάτων την Κυριακή καθώς όπως αναφέρει η ACS (Association of Convenience Stores) τα μικρά καταστήματα «υποφέρουν» από μείωση των πωλήσεών τους, τα κέρδη από τα οποία μεταφέρθηκαν στα μεγάλα καταστήματα και πως η λειτουργία την Κυριακή δεν επέφερε ουδεμία θετική αλλαγή στις πωλήσεις τους.

“Η πρόταση του υπουργείου, εις γνώση και επιδίωξη των εισηγητών της αποτελεί το «δούρειο ίππο» για την οικονομική εξάντληση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων έτσι ώστε να συντελεστεί η πολυπόθητη υπερσυγκέντρωση οικονομικής δραστηριότητας σε όσο το δυνατό λιγότερες επιχειρήσεις, με συνέπεια και τον περιορισμό της απασχόλησης", καταλήγει η ΓΣΕΒΕΕ.