Νέα διάκριση στο ΙΤΕ για την ασφάλεια του κυβερνοχώρου
Ο επικεφαλής της ομάδας Δρ. Γιάννης Ασκοξυλάκης μιλά στην “Π”
Πρωταγωνιστικό ρόλο στην ασφάλεια του διαδικτύου έχει μέσω του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας για άλλη μία φορά η Κρήτη, μετά την απόκτηση μίας από τις 7 διαπιστεύσεις για την Ευρώπη και τη μοναδική για την Ελλάδα, σε σχέση με την ασφάλεια του κυβερνοχώρου.
Η ιδιαίτερα σημαντική αυτή διάκριση σε εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο είναι αποτέλεσμα σκληρής προσπάθειας και ισχυρής θέλησης του Δρ. Γιάννη Ασκοξυλάκη και των συνεργατών του. Μέσα από την αποκλειστική συνέντευξη του στην «Π» ο επικεφαλής της ομάδας Δρ. Γιάννης Ασκοξυλάκης, αναφέρεται τόσο στη διάκριση του Ιδρύματος και κατά συνέπεια της χώρας, στον τομέα της ασφάλειας και προστασίας του κυβερνοχώρου από επιθέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και στο ρόλο που διαδραματίζουν επιστημονικές ομάδες όπως η συγκεκριμένη του ΙΤΕ στον τομέα αυτό.
Ερ.: Θα ήθελα να αναφερθούμε στη διάκριση που κατάφερε να αποσπάσει το Ι.Τ.Ε. και ειδικότερα η ερευνητική σας ομάδα. Πόσο σημαντική είναι;
Απ.: Το ΙΤΕ διαθέτει ομάδα Αντιμετώπισης Περιστατικών Κυβερνοασφάλειας CERT (Computer Emergency Response Team), με την ονομασία FORTHcert, η οποία είναι διαπιστευμένη από το 2009, ενώ είναι ο μόνος ελληνικός φορέας που συμμετέχει στο FIRST, το διεθνές δίκτυο των ομάδων CERT. Συγκεκριμένα η FORTHcert είναι παραγωγικό τμήμα του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ και διαθέτει επτά ειδικούς επιστήμονες και μηχανικούς στον τομέα της ασφάλειας τηλεπικοινωνιών και δικτύων με προϊστάμενο εμένα.
Πρόσφατα ομάδα FORTHcert απέκτησε την πιστοποίηση από το Ευρωπαϊκό δίκτυο ομάδων CERT. Έτσι το ΙΤΕ είναι ο πρώτος ελληνικός φορέας που κατέχει την πιστοποίηση αυτή και ο έβδομος ευρωπαϊκός φορέας σε σύνολο ενενήντα έξι υφιστάμενων καταχωρημένων και διαπιστευμένων ομάδων CERT από τον ευρωπαϊκό οργανισμό TERENA σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ερ.: Άρα μιλάμε για μια μεγάλη πανευρωπαϊκή διάκριση. Ποιες άλλες χώρες, έχουν τέτοια πιστοποίηση;
Απ.: Την πιστοποίηση αυτή, που αποτελεί και την υψηλότερη διάκριση στην κοινότητα των ευρωπαϊκών ομάδων CERT, διαθέτουν σήμερα 2 ομάδες CERT από την Ολλανδία, 2 από την Σουηδία, 1 από την Ελβετία και 1 από την Γερμανία. Πρόκειται για μία διαρκή και ενδελεχή διαδικασία αξιολόγησης της τεχνογνωσίας, της οργάνωσης και της λειτουργίας της ομάδας η οποία πιστοποιεί ότι ο κάτοχός της υλοποιεί με βέλτιστο τρόπο το μοντέλο ωριμότητας για τη διαχείριση περιστατικών κυβερνοασφάλειας (Security Incident Management Maturity model –SIM3 model) στους τομείς της οργάνωσης, των ανθρωπίνων πόρων, των διαδικασιών και των εξειδικευμένων εργαλείων για την κυβερνοασφάλεια.
Ερ.: Τι ακριβώς κερδίζει το Ι.Τ.Ε και κατά συνέπεια η χώρα μέσα από τη συγκεκριμένη διάκριση;
Απ.: Εκτός από τη διεθνή αναγνώριση του ΙΤΕ για την υψηλού επιπέδου αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών κυβερνοασφάλειας, με τη συγκεκριμένη πιστοποίηση της FORTHcert του ΙΤΕ βελτιώνονται οι δείκτες της Ελλάδας στο «Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη», στον τομέα της ασφάλειας και εμπιστοσύνης, και αναβαθμίζεται ο ρόλος της χώρας στον τομέα της κυβερνοασφάλειας διεθνώς.
Ερ.: Ποιος είναι ο αριθμός των απειλών που υπάρχει στο διαδίκτυο; Ποιος ο ρόλος των «ομάδων ασφάλειας» CERT όπως η δική σας, στην αντιμετώπιση τους;
Απ.: Οι απειλές στον κυβερνοχώρο και οι κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες πληροφοριακές υποδομές αποτελούν πλέον πραγματικότητα και συνεχώς αυξανόμενα σε αριθμό περιστατικά. Για την αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών θεωρείται απαραίτητη η παρουσία και δραστηριοποίηση ειδικών ομάδων στην ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών, γνωστές διεθνώς ως ομάδες αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών κυβερνοασφάλειας CERT. Η διεθνής πρακτική καταδεικνύει ότι οι ομάδες CERT αποτελούν το μόνο αποτελεσματικό εργαλείο για την προστασία των κρίσιμων υποδομών και της ψηφιακής οικονομίας, και η συνεργασία τους σε διεθνές επίπεδο λειτουργεί πολλαπλασιαστικά ως προς την αποτελεσματικότητά τους.
Ερ.: Θα μπορούσατε να αναφέρετε κάποιο χαρακτηριστικό παράδειγμα επίθεσης στον κυβερνοχώρο;
Απ.: Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αντιμετώπιση επιθέσεων άρνησης εξυπηρέτησης (Denial of Service attacks). Τέτοιου είδους επιθέσεις πηγάζουν συνήθως από διαφορετικά κράτη και ο μόνος τρόπος αποτελεσματικής αντιμετώπισήςς τους είναι η άμεση ενημέρωση από την εθνική CERT του κράτους που δέχεται επίθεση προς την αντίστοιχη CERT του κράτους προέλευσης της επίθεσης, ώστε αυτη με την σειρά της να ενημερώσει τις απαραίτητες αρχές (π.χ., δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος, παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου, κτλ) για να προβούν στις κατάλληλες ενέργειες για τον τερματισμό της εκδήλωσης της επίθεσης στην πηγή της.
Ερ.: Μιλώντας για κυβερνοασφάλεια, θα ήθελα να δούμε λίγο το πόσο σημαντική είναι. Ποια είναι η σπουδαιότητα της παγκοσμίως;
Απ.: Το διαδίκτυο έχει αναδειχθεί για όλες τις χώρες ως ένα κεντρικό και καταλυτικό εργαλείο για την κοινωνία και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη. Τα ηλεκτρονικά δίκτυα και οι ψηφιακές υπηρεσίες είναι το «νευρικό σύστημα» για την κοινωνία και την οικονομία. Η διαρκής μεγέθυνση της αγοράς των Τεχνολογιών Επικοινωνιών και Πληροφορικής (ΤΠΕ) με την χωρίς σύνορα και γεωγραφικούς περιορισμούς ανοιχτή φύση του ψηφιακού κόσμου, δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για να επιλυθούν σύνθετα, διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν χώρες και κοινωνίες και υπόσχονται μεγάλες επιχειρηματικές ευκαιρίες. Ταυτόχρονα, το παγκόσμιο «οικοσύστημα» των Τεχνολογιών Πληροφορικής κι Επικοινωνιών, με τις έμφυτες αλληλεξαρτήσεις και την πολυπλοκότητα του, είναι ευνοϊκό πεδίο για την ανάπτυξη νέων κινδύνων και απειλών. Η διαθεσιμότητα, η αξιοπιστία, η ασφάλεια και η ανθεκτικότητα των δικτύων επικοινωνιών και των πληροφοριακών συστημάτων είναι κρίσιμοι παράγοντες για την καινοτομία, την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη. Χωρίς ασφαλή και ανθεκτικά δίκτυα και αξιόπιστες ψηφιακές υπηρεσίες η οικονομική σταθερότητα, η κοινωνική ευημερία και η εθνική ασφάλεια βρίσκονται σε κίνδυνο.
Ερ.: Η Ελλάδα και το Ι.Τ.Ε. που βρίσκονται στο συγκεκριμένο κομμάτι; Σε ποιο επίπεδο είμαστε;
Απ.: Στην Ελλάδα υπάρχουν αξιόλογες «νησίδες» υψηλής τεχνογνωσίας με διεθνείς διακρίσεις. Για παράδειγμα, πριν 2 μήνες συνάδελφοι ερευνητές του Ινστιτούτου Πληροφορικής (Ι.Π.) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) κατέλαβαν την πρώτη θέση στο διεθνή διαγωνισμό ανάλυσης κακόβουλου λογισμικού με τίτλο «IWSEC Cup 2012» που έγινε έγινε στο πλαίσιο του διεθνούς Workshop ασφάλειας "International Workshop on Security (IWSEC) 2012" στην Fukuoka της Ιαπωνίας στις 7 και 8 Νοεμβρίου 2012.
Στο εξωτερικό υπάρχει πληθώρα Ελλήνων ερευνητών που διαπρέπουν στον τομέα στα γνωστότερα Πανεπιστήμια και εταιρίες υψηλής τεχνολογίας. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το τεράστιο δυναμικό δεν αξιοποιείται βέλτιστα από την Πολιτεία, η οποία πολλές φορές βρίσκεται σε αδυναμία να παρακολουθήσει τις εξελίξεις, σε ένα τομέα ομολογουμένως ραγδαίας ανάπτυξης, όπως οι Τεχνολογίες Επικοινωνιών και Πληροφορικής.
