Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Στ. Αρναουτάκης: “Ανεπίτρεπτο να γίνονται γιγαντιαίες επενδύσεις “φαστ τρακ” στην Κρήτη, χωρίς να μας ενημερώνει κανείς”

Η συγκρότηση ενός χωροταξικού ενεργειακού χάρτη της Κρήτης που θα προκύψει από τη σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών και των θεσμικών οργάνων της αυτοδιοίκησης είναι ο μόνος τρόπος για την ορθολογική ανάπτυξη των ΑΠΕ στο νησί. Αυτό ήταν το γενικό συμπέρασμα που προέκυψε στη διάρκεια της ημερίδας που συνδιοργάνωσαν με μεγάλη επιτυχία η Περιφέρεια Κρήτης και τα τμήματα Ανατολικής και Δυτικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας στις Βούτες στο Ηράκλειο. Στο πλαίσιο της ημερίδας αναδείχτηκαν κορυφαία ζητήματα που αφορούν μεταξύ άλλων στο γεγονός ότι την ίδια στιγμή που δεν υπάρχει εθνικός σχεδιασμός για την ενέργεια στη χώρα μας, εξελίσσεται χωρίς κανόνες η διεθνής πολιτική για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας (1995), όπου τα όρια τα βάζουν «οι αγορές».

Στη διάρκεια της ημερίδας την οποία παρακολούθησαν εκπρόσωποι της αυτοδιοικίκησης, εκπρόσωποι επιστημονικών φορέων και της αυτοδιοίκησης, και επιστημονικών ιδρυμάτων, του ΥΠΕΚΑ, της ΡΑΕ, της ΔΕΗ, των Επιμελητηρίων, αγροτικών-κτηνοτροφικών, περιβαλλοντικών φορέων αλλά και πολίτες, ανακοινώθηκε ότι το όλο θέμα των ΑΠΕ θα τεθεί προς το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, με πρόταση από τον αρμόδιο αντιπεριφερειάρχη για την αναστολή όλων των αδειών και μελετών που έχουν κατατεθεί για ΑΠΕ στο νησί, προκειμένου να υπάρξει ολοκληρωμένος επανασχεδιασμός.

Ευθείες βολές εξαπέλυσε ο περιφερειάρχης Στ. Αρναουτάκης για την προώθηση μεγάλων επενδυτικών σχεδίων ΑΠΕ που γίνονται χωρίς τη στοιχειώδη ενημέρωση της αυτοδιοίκησης. Όπως είπε “είναι ανεπίτρεπτο να μαθαίνουμε από τις τηλεοράσεις για γιγαντιαίες επενδύσεις “φαστ τρακ” στην Κρήτη και εμείς όχι μόνο να μην συμμετέχουμε αλλά ούτε καν να έχουμε ενημερωθεί. Πρέπει να αντιληφθούν οι κυβερνώντες ότι το έτος 2012 είναι αδιανόητο να σχεδιάζεις τέτοιες σοβαρές επεμβάσεις ερήμην των τοπικών κοινωνιών. Επίσης θεωρούμε ότι πρέπει να αυξηθεί η ανταποδοτικότητα των έργων ΑΠΕ προς τις τοπικές κοινωνίες που σήμερα είναι εξαιρετικά χαμηλή». Ο ίδιος καυτηρίασε το γεγονός ότι η προώθηση μεγάλων επενδύσεων αφήνει εκτός σχεδιασμού τοπικά επενδυτικά σχήματα ή πολίτες της Κρήτης, με αποτέλεσμα την αρνητική στάση συνολικά της κοινωνίας για τα έργα ΑΠΕ, γεγονός που θα επιφέρει αντιδράσεις στην εγκατάσταση τους. Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, η Περιφέρεια Κρήτης “ζητάει αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου καθώς και την παροχή κινήτρων για την συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων Κρητικών στις επενδύσεις ΑΠΕ, ώστε να αποκεντρωθούν άμεσα τα οφέλη στη βάση της κοινωνίας και τα κέρδη να επανεπενδύονται στο νησί μας δημιουργώντας πλούτο και νέες θέσεις εργασίας”. Ο ίδιος σημείωσε ότι για την ανάπτυξη των ΑΠΕ στο νησί είναι απαραίτητη η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα και αυτό θα πρέπει να γίνει με δημόσια χρηματοδότηση, ενώ υπάρχει η πιθανότητα συγχρηματοδότησης και από το νέο ΕΣΠΑ.

Απαραίτητη προϋπόθεση-είπε ο περιφερειάρχης- για την ένταξη των ΑΠΕ στο νησί είναι η ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού για την εγκατάσταση όλων των τεχνολογιών ΑΠΕ στην Κρήτη, εργασία που έχει αναλάβει και ολοκληρώνει σύντομα το Πολυτεχνείο Κρήτης, προκειμένου μετά από την απαραίτητη διαβούλευση του με την κοινωνία και τους φορείς του νησιού και σε συνδυασμό με τον ενεργειακό σχεδιασμό, να οριοθετηθεί αφενός το μίγμα των ΑΠΕ και αφετέρου η ανάπτυξη τους χωρικά και ποσοτικά.

Τέλος ο περιφερειάρχης επεσήμανε ότι δεν θα πρέπει να αγνοηθεί το γεγονός ότι έχουν ήδη αρχίσει έρευνες και στην περιοχή μας-σύμφωνα με ισχυρές ενδείξεις- για την ύπαρξη σημαντικών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, κάτι που αν επιβεβαιωθεί θα καταστήσει την Κρήτη ενεργειακό κόμβο στην περιοχή σε σύνδεση με την Κύπρο και ίσως το Ισραήλ.

Γ.Κουράκης: “Στο Περιφερειακό Συμβουλιο το θέμα των ΑΠΕ”

Ο δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης μιλώντας με την ιδιότητα του προέδρου της ΠΕΔ Κρήτης εμφανίστηκε θετικός στην ανάπτυξη των ΑΠΕ αλλά υπό προϋποθέσεις. «Υπάρχει, πραγματικά, επέμβαση του κέντρου που δεν αφήνει τις δυνάμεις της Περιφέρειας να αποφασίσουν τον τρόπο που θα αναπτυχθούν οι ΑΠΕ σε κάθε περιοχή, με βάση και τις ιδιομορφίες της» τόνισε ο κ. Κουράκης. Ο ίδιος υπογράμμισε με έμφαση ότι δεν μπορεί κανείς να αγνοεί τα θεσμικά όργανα της πρώτου και δεύτερου βαθμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ούτε να σχεδιάζει με βάση προειλημμένες αποφάσεις. Ο δήμαρχος ξεκαθάρισε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν πρόκειται να δεχτεί τετελεσμένα και πρότεινε να τεθεί άμεσα το θέμα στο Περιφερειακό Συμβούλιο.

Βάννα Σφακιαννάκη: “Χωρίς κανόνες και όρια η πολιτική των ΑΠΕ”

“Την ίδια στιγμή που δεν υπάρχει εθνικός σχεδιασμός για την ενέργεια στη χώρα μας, εξελίσσεται χωρίς κανόνες η διεθνής πολιτική για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας (1995), όπου τα όρια τα βάζουν «οι αγορές». Αυτό τόνισε μεταξύ άλλων το μέλος της διοίκησης του ΤΕΕ ΤΑΚ κ.Βάννα Σφακιαννάκη, στη διάρκεια της ομιλίας της τονίζοντας ότι “στην εναρμόνιση της χώρας με την ενεργειακή πολιτική της Ε.Ε. για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, το τοπίο συνθέτουν, τεράστιες συγκρούσεις συμφερόντων, συμβατικών μορφών ενέργειας, πυρηνικών και όλων των τεχνολογιών ΑΠΕ, και η πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα οδηγεί σε αλληλεξαρτήσεις και κατανομή «ρόλων» το επενδυτικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα. Έτσι ενώ το επενδυτικό ενδιαφέρον στην Κρήτη περιλαμβάνει έργα 6.500 MW(!) το Σύστημα της Κρήτης χαρακτηρίζεται κορεσμένο (ΡΑΕ 85/2007). Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι όλα τα έργα που εμφανίζονται, υπάγονται στις εξαιρέσεις των περιορισμών για ένταξη έργων ΑΠΕ στο Σύστημα της Κρήτης. Για το επίμαχο θέμα του χωροταξικού σχεδιασμού η κ.Σφακιαννάκη σημείωσε μεταξύ άλλων ότι “από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκαν τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια τουρισμού, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βιομηχανίας, ασκήθηκε μια πολύ έντονη κριτική για την ανύπαρκτη -μεταξύ τους - σχέση και τις συγκρούσεις χρήσεων γης που, όχι μόνο δεν επιλύουν, αλλά δημιουργούν.

Δεν υπάρχουν, ούτε Ειδικό Πλαίσιο, ούτε χαρακτηρισμοί για την αγροτική γη και τα βοσκοτόπια, ούτε πολιτική προστασίας του πρωτογενούς́ τομέα. Οι προτεραιότητες πολιτικής για τον τουρισμό και τις ΑΠΕ συγκρούονται δραματικά, αντί να αλληλοσυμπληρώνονται”.

Η ίδια έθεσε το κρίσιμο ερώτημα για το αν μπορεί το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο να δώσει λύση. Όπως είπε, “είναι προφανές ότι μόνο αρμόδιο να εξειδικεύσει στο χώρο τα Ειδικά Πλαίσια, και ζητούμενα που δεν υπάρχουν μεν σε Ειδικά Πλαίσια, αλλά προκύπτουν ως ανάγκη από το πρότυπο ανάπτυξης που επιλέγουμε για την Κρήτη, είναι το Περιφερειακό Πλαίσιο. Ωστόσο υπάρχουν εμπόδια καθώς το Περιφερειακό Πλαίσιο δεν εφαρμόζεται στα ιδιωτικά έργα, αλλά ούτε και στα ΓΠΣ –ΣΧΟΟΑΠ επειδή ο «κατευθυντήριος», χαρακτήρας του εκλαμβάνεται ως μη δεσμευτικός.

Επίσης οι τομεακές πολιτικές αποτυπώνονται σε οριζόντια νομοθεσία και εφαρμόζονται ανεξάρτητα από τις προτεραιότητες του Περιφερειακού Πλαισίου”.

Στο ερώτημα για το αν μπορεί το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο να δώσει λύση, τόνισε ότι “τίθενται κρίσιμα ερωτήματα όπως για παράδειγμα το αν θα εγκριθεί από το ΥΠΕΚΑ ένα Περιφερειακό Πλαίσιο που θα αποτυπώνει ένα πρότυπο ανάπτυξης επιθυμητό από την κοινωνία. Επίσης αν εγκριθεί, θα σταθεί δυνατόν να εφαρμοστεί; Σημαντικό ζήτημα είναι επίσης η πρόσφατη κυβερνητική εξαγγελία για τροποποίηση της νομοθεσίας για τον Χωροταξικό και τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό, σε κατεύθυνση να μην εμποδίζουν μικρές και μεγάλες επενδύσεις, πόσο θα επηρεάσουν τον ήδη αδύναμο και πολύπαθο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό; “.

Κ.Λαμπρινός: “Να ανασταλούν όλες οι άδειες ΑΠΕ”

Πρόταση προς το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης για την αναστολή όλων των αδειών και μελετών που έχουν κατατεθεί για ΑΠΕ στο νησί, προκειμένου να υπάρξει ολοκληρωμένος επανασχεδιασμός, προτίθεται να καταθέσει ο αντιπεριφερειάρχης Κρήτης Κώστας Λαμπρινός. Αυτό ανακοίνωσε ο ίδιος στη διάρκεια της ομιλίας του στο πλαίσιο της ημερίδας ενω παράλληλα επεσήμανε ότι η εγκατάσταση των ΑΠΕ από το κράτος και στην Κρήτη γίνεται στο πόδι χωρίς χωροταξικό και ενεργειακό σχεδιασμό, και για αυτό μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάτι οργανωμένο και συγκροτημένο. «Δεν είναι δυνατόν να ασελγούν στο περιβάλλον της Κρήτης και να μην υπολογίζουν τις τοπικές κοινωνίες. Οι όποιες επενδύσεις γίνουν θα πρέπει να είναι υπέρ της Κρήτης και όχι εις βάρος της, με σεβασμό στον πρωτογενή τομέα, στην τοπική και τουριστική ανάπτυξη»,

Ν.Καλογερής: “Χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ”

Δύο προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Κρήτη έθεσε ο αντιπεριφερειάρχης Κρήτης Νίκος Καλογερής αρμόδιος για θέματα χωροταξίας και περιβάλλοντος. Η πρώτη είναι η ολοκλήρωση και θεσμοθέτηση μετά από διαβούλευση της μελέτης χωροθέτησης του Πολυτεχνείου Κρήτης, καθώς και η υιοθέτηση και εξειδίκευσή της μέσα από την αναθεώρηση του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου που εκπονείται από την μελετήτρια κα Κλουτσινιώτη.

Η δεύτερη είναι η παράλληλη εκπόνηση με διάφορα σενάρια του ενεργειακού σχεδιασμού της Κρήτης για τα επόμενα χρόνια ώστε σε συνδυασμό με την προαναφερόμενη μελέτη χωροθέτησης, να προσδιοριστεί το μίγμα των ΑΠΕ και η χωρική και ποσοτική ανάπτυξή τους.

Ο κ. Καλογερής ανακοίνωσε ακόμα ότι “στο μεσοδιάστημα αυτό και μέχρις ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία, η αρμόδια υπηρεσία που είναι η Δ/νση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Κρήτης, δεν θα μπορεί να γνωμοδοτεί θετικά για εγκατάσταση νέων μονάδων”, θέση που την έχει υποβάλει εγγράφως και προς το ΥΠΕΚΑ.

“Την ίδια στάση θα κρατήσει και η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης που γνωμοδοτεί στις ΜΠΕ των έργων για λογαριασμό του Περιφερειακού Συμβουλίου”.