Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, την δυναμική, αλλά και τις αναπτυξιακές προοπτικές της παραλιακής ζώνης της Αμμουδάρας απελευθερώνει η μελέτη ανάπλασης της περιοχής, που πήρε το πρώτο βραβείο στο πλαίσιο του Πανελλήνιου Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού που πραγματοποίησε ο Δήμος Μαλεβιζίου. Το δυτικό παραλιακό συγκρότημα του Μαλεβιζίου, αλλάζει πρόσωπο, γίνεται εξωστρεφές, διεκδικεί τη θέση που του ανήκει στον τουριστικό χάρτη, και μετατρέπεται σε ένα θαυμάσιο κοινόχρηστο χώρο, φιλόξενο και έτοιμο να υποδεχτεί όλες τις ηλικίες.

Η μελέτη θα παρουσιαστεί επισήμως την ερχόμενη Παρασκευή στις 8.00 το βράδυ, στο ξενοδοχείο “Απολλώνια” μαζί με τις άλλες δύο μελέτες που διακρίθηκαν, στις οποίες θα δοθούν και τα χρηματικά βραβεία που αντιστοιχούν στους επιστήμονες που τις συνέταξαν.

Η “Π” παρουσιάζει σήμερα αναλυτικά την μελέτη που πήρε την πρώτη θέση στο πλαίσιο του πανελλήνιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού που πραγματοποιήθηκε, τον οποίο η δημοτική αρχή έχει δεσμευτεί να αξιοποιήσει με σκοπό να αποκαταστήσει την εγκαταλελειμμένη σήμερα εικόνα μιας περιοχής, που έχει βυθιστεί στα προβλήματα και σε μια υποβαθμισμένη αισθητική που μπλοκάρουν κάθε προοπτική ανάπτυξης. Την μελέτη που κέρδισε το πρώτο βραβείο υπογράφουν οι μελετητές Εμμανουήλ Βουράκης, αρχιτέκτων μηχανικός, Αντώνιος Περπατίδης, αρχιτέκτων μηχανικός, Αθανάσιος Χρυσομάλλης, αρχιτέκτων μηχανικός.

Οι επτά ενότητες

Ξεκινώντας από το δυτικό άκρο και μετά τον ποταμό Αλμυρό, το όρος Ίδη αποτελεί το κυρίαρχο φυσικό στοιχείο της περιοχής. Στην περιοχή της γένεσις, στο πάρκο της θεογονίας, κυρίαρχο στοιχείο αποτελεί ο γεωμετρικός βράχος που, σφυρηλατημένος σε κομμάτια, από τη μία εστιάζει στο βουνό καδράροντας στο Ιδαίον Άνδρο. Στη συνέχεια αναπτύσσεται ο κήπος της Αμάλθειας εκατέρωθεν της κοίτης του ποταμού Αλμυρού. Στην πρόταση μας ο συμβολισμός της αφθονίας, του πλούτου, της ποικιλομορφίας και της ποικιλοχρωμίας, εμφανίζεται στη δημιουργία ενός κήπου με όλα τα βότανα και τα οπορωφόρα δέντρα που ευδοκιμούν στην Κρήτη, πλάι από την κοίτη του Αλμυρού ποταμού. Ζώνες πρασίνου αναπτύσσονται εκατέρωθεν του πεζοδρόμου που ακολουθεί ο επισκέπτης και που μέσα από μικρά περάσματα τον οδηγεί να απολαύσει το χρώμα και την μυρωδιά των βοτάνων και των λουλουδιών της Κρήτης. Επόμενη ενότητα ο χορός των Κουρητών όπου προτείνεται η διαμόρφωση περιστρεφόμενων κινούμενων γλυπτών βγαλμένων από τη γη, που στροβιλίζονται στο φύσημα του ανέμου σαν σε χορό. Σχήματα αιχμηρά σαν δόρατα σφηνωμένα μέσα σε αναδιπλώσεις του εδάφους, φιλοξενούν φυσικά καθιστικά για την ανάπαυση των επισκεπτών. Ακολουθεί το θέατρο της τιτανομαχίας, που είναι ένας χώρος πολιτισμού. Σʼ ένα χώρο δίπλα από το ξενοδοχείο Candia Maris «ιδιοκτησίας του δημοσίου», σκεφτήκαμε να τοποθετήσουμε τον πολυχώρο εκδηλώσεων της Αμμουδάρας. Ένας χώρος που θα μπορεί να φιλοξενήσει το καλοκαιρινό φεστιβάλ του Δήμου Μαλεβιζίου ή τις προβολές του θερινού κινηματογράφου. Με πρόσβαση από τον κεντικό εμπορικό δρόμο για τα αυτοκίνητα και από τον παραλιακό πεζόδρομο ή ποδηλατόδρομο για τους επισκέπτες, ο χώρος αυτός θα μπορούσε να φιλοξενήσει πολλά εναλλακτικά δρώμενα από θεατρικές εκδηλώσεις, μέχρι μουσικές συναυλίες και κινηματογραφικές προβολές.

Έτσι προέκυψε το θέατρο της Τιτανομαχίας. Εκεί, όπου Τιτάνες και Θεοί, έδωσαν τη μάχη για την τελική επικράτηση. Ψηλές, λεπτές μεταλλικές βέργες, στηριγμένες στο διαχωριστικό ανάμεσα στον κοινόχρηστο πεζόδρομο – ποδηλατόδρομο και τον χώρο των εκδηλώσεων, παραπέμπουν στην ένταση της μάχης ανάμεσα στους Τιτάνες και στους Θεούς και στην πληθώρα των κεραυνών.

Καθώς κινούμαστε από τον Αλμυρό ποταμό προς το κεντρικό άξονα της παραλιακής ζώνης της Αμμουδάρας, μικρά γλυπτά – παρατηρητήρια τοποθετούνται ανά διαστήματα, προσφορά στην προστασία των επισκεπτών. Οι «Ξένιοι» αυτοί οι πύργοι που προσφέρουν το δώρο της ζωής – προστασίας προς τους λουόμενους επισκέπτες που απολαμβάνουν την κρητική θάλασσα.

Φτάνοντας στο ανατολικό όριο της Αμμουδάρας και πριν την κοίτη του Ξεροπόταμου απέναντι μας το νησί Ντία, γεννιέται άλλη μια αναφορά. Ο μύθος της αρπαγής της Ευρώπης από τον Δία και το ταξίδι του από την χώρα της Φρυγίας στην Κρήτη. Στην πραγματικότητα ο κυματοθραύστης αυτός είναι το ταξίδι μας στη θάλασσα. Μπετονένιοι, λαξευμένοι εσωτερικά όγκοι συνδέονται με διάφανες επιφάνειες για να επιτρέψουν τη θέα σε όλη την παραλιακή περιοχή. Με την κατασκευή αυτή επιτυγχάνουμε επίσης την δημιουργία μίας μαρίνας σκαφών στο τέλος της παραλιακής διαδρομής και στην αρχή του ταξιδιού προς την Ντία. Εκεί στην Ντία θα μπορούσε να ταξιδέψει ο επισκέπτης της Αμμουδάρας μπαίνοντας σε ένα μικρό καράβι για μία μονοήμερη κρουαζιέρα. Η μαρίνα επίσης θα μπορούσε να πετύχει τη θαλάσσια επικοινωνία μεταξύ του κέντρου του Ηρακλείου και της Αμμουδάρας διευκολύνοντας έτσι την αποσυμφόρηση των οδικών αξόνων. Με πόλο ανάπτυξης το σημείο αυτό, γίνεται εφικτή πλέον και η οικιστική ανάπτυξη του τμήματος αυτού του δήμου, το οποίο ακολουθεί σήμερα φθίνουσα οικιστική και αισθητική πορεία.

Η οικιστική μας παρέμβαση ολοκληρώνεται με την έβδομη και τελευταία ζώνη, το μονοπάτι προς την ανάπαυση του Δία. Στο χώρο αυτό σταδιακά ανεβαίνουμε παίρνοντας το δρόμο από τη μαρίνα προς το γεφύρι της κοίτης του Ξεροπόταμου. Με ένα γλυπτό, καδράρουμε προς το άλλο βουνό του Ηρακλείου, τον «Γιούχτα», όπου σκιαγραφείται το πρόσωπο του Δία που αναπαύεται. Εικόνα, γνωστή στους Κρήτες, ιδιαίτερα ευχάριστη και εντυπωσιακή, αφού αποτελεί μια έντονη φυσική γραφή από την εποχή της μινωικής Κρήτης. Τότε που η φυσική μορφολογία ισορροπούσε και ένωνε τους ανθρώπους”.