Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Σε ισπανικά χέρια ο πλήρης έλεγχος της διεθνούς αγοράς του ελαιόλαδου, μετά τη δημιουργία του κολοσσού

Έναν πρωτοφανή εμπορικό γίγαντα δημιούργησε η Ισπανία, κάνοντας κίνηση «ΜΑΤ» στη διεθνή «σκακιέρα» εμπορίας του ελαιόλαδου. Δύο κολοσσοί του λαδιού η συνεταιριστική Hojiblanca και η ιδιωτική Deoleo (πρώην SOS Cuetara) συγχωνεύονται και δημιουργούν ένα παγκόσμιο γίγαντα.

Με λίγα λόγια η συνεταιριστική επιχείρηση της Ισπανίας που ελέγχει την παραγωγή του λαδιού, συγχωνεύεται με την ιδιωτική που έχει στον έλεγχο της τα πιο δημοφιλή εμπορικά σήματα στη διεθνή αγορά του προϊόντος και χιλιάδες σημεία πώλησης, ένα «πυκνό» εμπορικό δίκτυο, σε όλο τον κόσμο. Τα μεγέθη είναι τεράστια και το ζήτημα που προκύπτει είναι τι θα γίνει με το ελληνικό ελαιόλαδο: Πώς θα βρει διέξοδο στη διεθνή αγορά και σε ποιες τιμές, ώστε να συμφέρει η παραγωγή του.

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για…τρικ ώστε να μειωθούν οι τιμές παραγωγού του ελαιόλαδου. Ως γνωστό, φέτος υπάρχουν προσδοκίες για αύξηση των τιμών του προϊόντος λόγω της κάθετης πτώσης της παραγωγής ελαιόλαδου στην Ισπανία. Πολλοί μάλιστα έχοντας τη…λογική του τύπου «να ψοφήσει η κατσίκα του διπλανού» σχολίαζαν ότι ευτυχώς που έγινε αυτό για να αυξηθούν οι τιμές του ελαιόλαδου στην Ελλάδα.

Άλλη μία φορά όμως η Ισπανία (που ως γνωστό επί σειρά ετών επενδύει στο ελαιόλαδο διαμορφώνοντας και ασκώντας εθνική πολιτική για το προϊόν) φάνηκε προετοιμασμένη, δημιουργώντας ένα πρωτοφανή γίγαντα στη διεθνή αγορά του λαδιού, με ιλιγγιώδη μεγέθη. Ήδη δημοσιεύματα στο διεθνή και τον ελληνικό Τύπο επιβεβαιώνουν την εξαιρετικά σημαντική συμφωνία.

Όπως εκτιμά μάλιστα η οργάνωση Ελ3Π (Ελαιοκομικά Προϊόντα Πιστοποιημένης Ποιότητας) το γεγονός αυτό αλλάζει το χάρτη και γεννά ερωτήματα για την στρατηγική του ελληνικού ελαιόλαδου.

Με τζίρους 1,5 δισ. ευρώ ετησίως!

Η συνεταιριστική Hojiblanca έφτασε τους 250.000 τόνους δηλαδή περίπου όσο η ελληνική παραγωγή. Ο τζίρος της έχει ξεπεράσει τα 500 εκ. ? και τα οικονομικά της είναι υγιή. Το 40% εξάγεται και μέσω της συμφωνίας με τον αμερικάνικο γίγαντα της Cargill έχει μπει δυναμικά στην αμερικάνικη αγορά.

H Deoleo A.E. κληρονόμησε το 2011 την Grupo SOS, τα οικονομικά της προβλήματα αλλά και τις πανίσχυρες εμπορικές επωνυμίες που διατηρεί στην Ισπανία και επιπρόσθετα εκείνες που είχε αποκτήσει με επιθετικές εξαγορές στην Ιταλία φθάνοντας πέρυσι σε τζίρο 960 εκ. ευρώ.

Πρόκειται δηλαδή για «γάμο» δυο ισπανικών κολοσσών με προίκα την παραγωγή (και όχι μόνο) της Hojiblanca και την εμπορία της Deoleo. Αυτά όλα συμβαίνουν ενώ η Ισπανία έχοντας φθάσει τους 1,6 εκ. τόνους ηγεμονεύει στην παγκόσμια αγορά ελαιολάδου, εκτιμούν τα «ΕΛ3Π»

Ποια θα είναι η ελληνική στάση;

Προκύπτουν πολλά και σοβαρά ερωτήματα προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τα συναρμόδια Οικονομίας και Ανάπτυξης:

1. Θα αναζητήσουν συμμαχίες στις άλλες ελαιοπαραγωγές χώρες που θίγονται (Ιταλία, Πορτογαλία, Γαλλία, Κύπρος) αλλά και μέσα στην Ισπανία, ώστε να θέσουν στην Ε.Ε. ζήτημα παραβίασης των κανόνων ανταγωνισμού λόγω της υπερσυγκέντρωσης παραγωγικής και εμπορικής δύναμης από την Hojiblanca / Deoleo;

2. Με δεδομένο ότι έτσι κι αλλιώς η ελληνική ελαιοκομία ήταν αδύνατον να ανταγωνιστεί την ισπανική από άποψη μεγεθών και χαμηλού κόστους, τώρα καθίσταται ακόμη επιτακτικότερη η λήψη εθνικών μέτρων.

Ποιες πρωτοβουλίες και τι μέτρα θα λάβουν τα συναρμόδια Υπουργεία ώστε

α) να στηρίξουν τις τιμές παραγωγού, ιδίως το κρίσιμο διάστημα μετά τα Χριστούγεννα. Θα υιοθετήσουν την πρόταση της ΕΣΕΕ αλλά και των Ελ3Π για χορήγηση ρευστότητας από τις τράπεζες ώστε οι επιχειρήσεις (ιδιωτικές και συνεταιριστικές) που εμπορεύονται / τυποποιούν / εξάγουν να απορροφήσουν επαρκείς ποσότητες;

β) να υποστηρίξουν τα προϊόντα πιστοποιημένης ποιότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας, που όμως δέχονται και τον σκληρότερο αθέμιτο ανταγωνισμό; Θα εφαρμόσουν αποτελεσματικούς ελέγχους και αποτρεπτικές ποινές;

γ) να καθορίσουν τις ελληνικές διεκδικήσεις στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης (Action Plan) που συζητά αυτή την εποχή η Κομισιόν;

δ) να επανακαθορίσουν τα κριτήρια αξιολόγησης, έγκρισης και ελέγχου για χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. προγράμματα όπως των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων (καν. 867/08), του ποιοτικού παρακρατήματος (άρθρο 68 του καν. 73/09), των προγραμμάτων προώθησης (Καν. 3/2008);

ε) να προσδιορίσουν ένα πλαίσιο λειτουργίας των συνεταιρισμών δίνοντας τέλος στις εκκρεμότητες του ν. 4015, εξασφαλίζοντας την υγιή χρηματοδότησή τους μετά την απορρόφηση της ΑΤΕ από την Πειραιώς, ενώ παράλληλα θα επανεξετασθούν οι όροι αναγνώρισης και λειτουργίας των συλλογικών οργανώσεων;

στ) να χρηματοδοτήσουν την έρευνα που πραγματικά χρειάζεται το προϊόν και μπορεί να αξιοποιηθεί από τους συντελεστές παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας;