Ο Νίκος Καζαντζάκης ενσάρκωσε με τον καλύτερο τρόπο το ιδανικό τού «περιπλανώμενου ανθρώπου» σε μια τοπογραφία ηθικών επιλογών, διλημμάτων αλλά και του κόσμου των ιδεών που αναγνωρίζει και αποκωδικοποιεί σε κάθε χώρα που επισκέπτεται, μέσα από τα ταξιδιωτικά του έργα, τόνισε σε διάλεξή του στο Πανεπιστήμιο Βουδαπέστης, για τον κορυφαίο Ελληνα λογοτέχνη, ο σύμβουλος Τύπου και Επικοινωνίας της ελληνικής πρεσβείας στην Ουγγαρία, Νίκος Βλαχάκης.

Όπως επισήμανε ο ομιλητής, ο Νίκος Καζαντζάκης, αποτελώντας μια ανήσυχη συνείδηση της ευρωπαϊκής νεοτερικότητας και όχι απλά της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής, σηματοδοτεί και κατευθύνει με τον ιδανικότερο τρόπο αυτή την πρώιμη και πρωτοεμφανιζόμενη στον «αιώνα των άκρων» -όπως χαρακτηρίστηκε ο 20ος αιώνας από τον μεγάλο ιστορικό Χομπσμπάουμ- ηθική της δέσμευσης έναντι του κόσμου, αυτό που ορίστηκε με την έννοια του «κοσμοπολιτισμού».

Πρόσθεσε δε, πως, ιδιαίτερα σήμερα, στον καιρό της παγκοσμιότητας και 55 χρόνια μετά τον θάνατό του, ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας εκφράζει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη βαθύτερη και ουσιαστικότερη πλευρά αυτής της ηθικής ως απώτερης ταύτισης του ανθρώπου με το σύμπαν.