Το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο, στη μνήμη των 27 Σοκαριανών που εκτελέστηκαν τον Αύγουστο του 1944, από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, θα πραγματοποιηθεί σήμερα στον Σοκαρά.

Ο Δήμος Γόρτυνας και το τοπικό συμβούλιο, θα αποτίσουν φόρο τιμής και θα τιμήσουν την μνήμη των 27 παλικαριών που δολοφονήθηκαν απάνθρωπα από τους Γερμανούς κατακτητές ανήμερα της 17ης Αυγούστου 1944, στη θέση «Σπηλιάρα».

Στις 7 το πρωί θα τελεστεί η ακολουθία όρθρου, θα ακολουθήσει στις 8.30 η έναρξη Θείας Λειτουργίας. Στη συνέχεια, θα γίνει η κάθοδος από τον Ι. Ν. Αγ. Δέκα Σοκαρά στο χώρο του Οστεοφυλακίου , όπου θα γίνει η Τελετή μνημοσύνου. Στις 10 το πρωί, ο κόσμος θα μεταφερθεί στο χώρο του ομαδικού τάφου Σπηλιάρας και θα γίνουν Επιμνημόσυνη Δέηση, Εκφώνηση Πανηγυρικού Λόγου, προσκλητήριο Πεσόντων, Κατάθεση Στεφάνων, τήρηση ενός λεπτού σιγής και ανάκρουση Εθνικού Ύμνου. Στις 11.30 το πρωί, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Τοπικής Κοινότητας Σοκαρά θα προσφερθεί καφές από την Ενορία Σοκαρά.

Αναλυτικά οι 27 Σοκαριανοί που δολοφονήθηκαν από τους Γερμανούς ήταν οι:

Γιώργος Χαλκιαδάκης με τους 5 γιους του, Μανώλη, Αστρινό, Δημήτρη, Γιάννη και Λευτέρη, Γυπαράκης Στυλιανός και οι 2 γιοι του, Νίκος και Μανώλης , Παντελής Ορφανός του Νικολάου, Γιώργης Ορφανός του Νικολάου, Λευτέρης Ορφανός του Νικολάου, Αντώνης Ορφανός του Νικολάου, Γιαννουλάκης Βασίλης του Μιχαήλ, Γιαννουλάκης Ευθύμης του Μιχαήλ, Γιαννουλάκης Γιώργης του Μιχαήλ, Γιαννουλάκης Βασίλης του Γεωργίου, Γυπαράκης Γιάννης του Αριστείδη, Κυριακάκης Γιώργης του Μιχαήλ, Κυριακάκης Νίκος του Μιχαήλ, Κωστάκης Γιώργης του Ιωσήφ, Κωστάκης Νίκος του Ιωσήφ, Μπιμπάκης Νίκος, Σαρρής Δημήτρης, Κουτεντάκης Γιάννης, Παχιαδάκης Χαράλαμπος και Σταματάκης Γιάννης

Μαρτυρίες

για τον Σοκαρά

Άγνωστα στοιχεία για εκείνη την περίοδο αλλά και μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής φέρνει στο φως ο φιλόλογος, Σήφης Κοσόγλου, με το βιβλίο του «Την 17η Αυγούστου 1944, Ετυφεκίσθημεν, Ελεηλατήθημεν και Εδιώχθημεν υπό των Γερμανών...) (δηλώσεις κατοίκων χ. Σοκαράς).

Ο ίδιος ο συγγραφέας, στον πρόλογο του βιβλίου του, περιγράφει:

“Στις 17 Αυγούστου του 1944, όπως είναι σήμερα γνωστό σε όλους, τα Γερμανικά στρατεύματα Κατοχής οδηγήσανε βίαια και εκτελέσανε στη “Σπηλιάρα” (λαγκαδιά ΒΔ του χωριού) εικοσιεπτά (27) άντρες του Σοκαρά.

Προηγουμένως είχαν εκτελεσθεί:

α. Ο 17χρονος Θοδωρής Μαρής (στις φυλακές Αγυιάς Χανίων, Μάρτης του 1943)

β. Ο 23χρονος έφεδρος ανθυπολοχαγός Δημήτρης Βαλαβάνης (στις φυλακές Αγυιάς Χανίων, Φλεβάρης του 1944)

γ. Ο 18χρονος Σταύρος Ανδρεαδάκης (στις Μοίρες, 13 Αυγούστου 1944) και μετά ο Γεώργιος Ανδρεαδάκης (στο Σοκαρά, 18 Αυγούστου 1944).

Την επομένη της εκτέλεσης (18 Αυγούστου 1944) αρκετοί κάτοικοι του χωριού μεταφέρθηκαν με στρατιωτικά καμιόνια και κρατήθηκαν ως αιχμάλωτοι για δύο εβδομάδες περίπου στη Στοά Μακάσι.

Οι υπόλοιποι - γυναικόπαιδα κυρίως - οδηγήθηκαν αρχικά στον αύλειο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Ασημίου και στα γειτονικά σώχωρα και εκεί ύστερα από δύο ημέρες περίπου τους δόθηκε ρητή διαταγή ότι “απαγορεύεται να επιστρέψουν στον Σοκαρά” αλλά μπορούν νʼ αναζητήσουν στέγη και καταφύγιο σε σπίτια γνωστών ή συγγενών στα γειτονικά χωριά ή όπου αλλού.

Ο Σοκαράς για 2-3 εβδομάδες ορφάνεψε από τους ανθρώπους του.

Και σα να μην έφτανε αυτό, τα Γερμανικά στρατεύματα Κατοχής αλλά και κάτοικοι των χωριών της περιοχής, φτάσανε ως εδώ “σαν τα κοράκια” και επιδοθήκανε σʼ ένα ανελέητο πλάτσικο... Καταστρέψανε, αρπάξανε και λεηλατήσανε ό,τι βρήκαν μπροστά τους.

Ετσι, όταν επετράπη στους κατοίκους να επιστρέψουν στα σπίτια τους - μετά τις 15-20 Σεπτεμβρίου 1944 - τα μάτια τους αντίκρυσαν εικόνες που δύσκολα περιγράφονται. Εικόνες φρίκης και καταστροφής... “Miserabile visu” το θέαμα...