Της Κατερίνας Μυλωνά

Πέμπτη και Παρασκευή στο κηποθέατρο “Καζαντζάκης” η κωμωδία “Να ζει κανείς ή να μη ζει..

Θυμωμένη με όσα συμβαίνουν στη χώρα μας αισθάνεται η ηθοποιός, Κάτια Δανδουλάκη, η οποία θεωρεί πως έφτασε η στιγμή ο κόσμος να αντιδράσει, να ενωθεί και να μεγαλουργήσει.

«Κάποια στιγμή πρέπει να πάψει αυτή η οργή και ο θυμός και να καταλάβουμε ότι δε θα μας σώσει κανένας. Δε βλέπω κανένα που θα μας δώσει το χέρι», αναφέρει, σε συνέντευξη που έδωσε στην «Π», με αφορμή την κωμωδία «Να ζει κανείς ή να μη ζει» που παρουσιάζεται την ερχόμενη Πέμπτη 9 και Παρασκευή 10 Αυγούστου στις 9.15 το βράδυ στο κηποθέατρο “Νίκος Καζαντζάκης”.

Η παράσταση ανεβαίνει σε διασκευή και σκηνοθεσία των Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα.

Η κ. Δανδουλάκη μιλά για την πορεία της, τα όνειρά της και τη σχέση της με την Κρήτη.

Η παράσταση προσπαθεί, μεταξύ άλλων, να αποδείξει ότι το γέλιο μπορεί να αποτελέσει λύση σε προβλήματά μας;

«Είναι αυτονόητο ότι χωρίς το γέλιο δεν μπορούμε να επιζήσουμε, έτσι δεν είναι; Τι να προσπαθήσουμε να αποδείξουμε; Ότι η ζωή μας μπορεί να επιζήσει μέσα στην κατήφεια; Δε γίνεται, αποκλείεται.

Αν δε δεις την αισιόδοξη πλευρά της ζωής, δεν μπορείς να προχωρήσεις. Η κωμωδία, λοιπόν, η σάτιρα που γίνεται στην κωμωδία ξορκίζει το κακό για να μπορέσουμε να το ξεχάσουμε και να το αντιμετωπίσουμε.

Βλέπουμε την κατάσταση ποια είναι, το τέρας που έχουμε φτιάξει, το κατανοούμε, το σβήνουμε και ξαναρχίζουμε από την αρχή, όπως λέει και το τραγούδι που τραγουδάμε στο τέλος. Θεωρώ ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη από το όνειρο, τη φυγή, το γέλιο και σε στιγμές πάρα πολύ δύσκολες, είτε πολιτικές, κοινωνικές, είτε από πολέμους, το θέατρο άνθισε και οι τέχνες γιατί ήταν η ανάγκη της φυγής, η ανάσα της ψυχής.»

Δυστυχώς και η τρέχουσα περίοδος είναι δύσκολη...

«Η χειρότερη, νομίζω, που έχουμε ζήσει μετά τον πόλεμο. Είμαι σίγουρη ότι αυτή η στιγμή που ζούμε είναι η χειρότερη των τελευταίων, ίσως, 60, 70 χρόνων.»

Πιστεύετε πως είναι μία ευκαιρία για την τέχνη;

«Πάντα η τέχνη ακμάζει στις δύσκολες καταστάσεις γιατί η ψυχή εκρήγνυται και θέλει να δημιουργήσει και να εκφραστεί είτε σε περιόδους μεγάλης καταπίεσης είτε μετά τον πόλεμο, που κάποιος έχει περάσει μια πολύ μεγάλη μπόρα, πολιτική, κοινωνική και φυσική, τότε η ψυχή νιώθει την ανάγκη να δημιουργήσει και να ανατείλει. Νομίζω ότι είμαστε στη στιγμή που ακόμα δεν έχουμε φτάσει στο βυθό, ακόμα σκάβουμε, ακόμα γκρεμίζουμε και για αυτό είναι μια κινούμενη άμμος κάτω από τα πόδια μας. Κάτι που αποφασίζουμε σήμερα αύριο δεν υπάρχει, ένα όνειρο που σήμερα φτιάχνουμε με τα χέρια μας γκρεμίζεται την επόμενη στιγμή, δεν μπορούμε τίποτα να αποφασίσουμε, δεν μπορούμε σε τίποτα να συμφωνήσουμε, δεν έχουμε κανένα όραμα, άρα είναι η στιγμή του γκρεμίσματος, να πιάσουμε τον πάτο και όταν τον πιάσουμε είμαι σίγουρη ότι θα ξανασηκωθούμε, πιάνοντας τα μαλλιά μας από τις ρίζες. Μόνοι μας θα σηκωθούμε, δε βλέπω κανέναν ηγέτη που είναι ικανός να μας σηκώσει, δυστυχώς.»

Στο πλευρό σας έχετε ένα «δυνατό» δίδυμο, τους Ρέππα -Παπαθανασίου και σημαντικούς ηθοποιούς. Πιστεύετε πως η ισχύς εν τη ενώσει είναι η απάντηση στην κρίση;

«Δεν το συζητώ. Είναι και η όλη ιστορία των Ελλήνων, νομίζω. Οι Έλληνες είμαστε ο καθένας το αεράκι του εαυτού του, δεν υπάρχει με τίποτα αυτό. Για αυτό δεν κάνουμε τίποτα σα λαός, δεν προχωράμε παρά πηγαίνουμε συνέχεια προς τα πίσω και μας έχουν προσπεράσει χώρες που είχανε μηδέν πολιτισμό και ιστορία και είναι ντροπή μας αυτό. Γιατί δεν μπορούμε να δώσουμε χέρι- χέρι και να ενωθούμε, όταν ενωνόμαστε, μεγαλουργούμε. Αυτό συμβαίνει, όμως, σπάνια, μετά από μεγάλες καταστροφές, σεισμούς, λοιμούς και καταποντισμούς, όταν φτάσουμε στο μηδέν και έρθει η μπότα του κατακτητή πάνω από το κεφάλι μας. Θεωρώ, λοιπόν, ότι η παράσταση, μια δημιουργία συνόλου, η τέχνη του θεάτρου δεν είναι ποίηση που την κάνει κανείς με την ψυχή του, το χαρτί του και την πένα, είναι να συνεργαστεί με άλλους 45 ανθρώπους. Πιστεύω, λοιπόν, ότι η όλη ιστορία είναι να μπορούμε να συνεργαζόμαστε με ίσους όρους, σεβόμενοι ο καθένας την ελευθερία του άλλου αλλά ενωμένοι κιόλας. Ο καθένας μας μόνος του δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα. Αυτό το πίστευα από τις πρώτες μου δουλειές, από την πρώτη στιγμή που βγήκα στο θέατρο και σαν παραγωγός, γιατί κατάλαβα πολύ γρήγορα ότι τίποτα δε θα μπορούσα να κάνω αν δεν αναλάμβανα μόνη μου την τύχη του εαυτού μου και είχα απόλυτο δίκαιο, άσχετα αν το πλήρωσα οικονομικά, αυτό δεν έχει καμία σημασία, ήταν επιλογή μου και δεν το μετανιώνω. Θεωρώ ότι αν δεν δούμε το σύνολο και βλέπουμε μονάχα το δέντρο, το δάσος το έχουμε χαμένο.»

Υπάρχει κάποιο όνειρο για την καριέρα σας που μένει ανεκπλήρωτο, κάποιος ρόλος ή συνεργασία;

«Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που θα ήθελα να κάνω αλλά πάνω από όλα, τώρα πια, ξέρετε πού δίνω σημασία; Στην καθημερινότητά μου, θέλω να περνάω καλά. Θέλω λίγο να ηρεμήσει ο εαυτός μου, επειδή έχω περάσει πολύ κουραστικά χρόνια, επειδή τα επέλεξα να είναι κουραστικά. Δούλευα και δουλεύω ακόμα χωρίς ανάσα, ίσως γιατί δεν έχω πίσω μου χρήματα. Τα δημιουργώ και τα ξαναχάνω, αφού αυτό επέλεξα να κάνω. Δε γκρινιάζω για αυτό, άρα είμαι υποχρεωμένη να δουλεύω, δεν έχω απόθεμα πίσω μου γιατί κάνω παραγωγές. Ωστόσο, αυτό που θα ήθελα πάρα πολύ είναι να χαλαρώσουν λίγο οι ρυθμοί μου, πράγμα που δεν το καταφέρνουμε κάτω από τις συνθήκες της κρίσης που ζούμε αυτή τη στιγμή. Είναι το αντίστροφο: ο καθένας από μας, εκεί που πίστευε ότι έχει δουλέψει και θα μπορέσει κάποια χρόνια της ζωής του να ξεκουραστεί, να πάρει πιο ήρεμους, χαλαρούς και ανθρώπινους ρυθμούς η ζωή του, συμβαίνει το αντίστροφο. Ανακόπτεται τελείως η πορεία των νέων ανθρώπων και λένε «να δούμε τώρα πώς θα ξανανασάνουμε» και οι μεγαλύτεροι άνθρωποι που φτιάξανε μια ζωή για να την απολαύσουν, ξαναρχίζουν από την αρχή. Έτσι, λοιπόν, το όνειρό μου παραμένει να χαλαρώσει η καθημερινότητά μου και να κάνω πράγματα με αγαπημένους ανθρώπους και όχι με ανθρώπους που με βασανίζουν. Εχω υποστεί πολλούς ανθρώπους που με βασανίσανε, με παραξενιές, δύσκολες συνεργασίες- όσο κι αν επέλεγα τους ανθρώπους που συνεργαζόμουν πάντα υπήρχαν δυσκολίες. Τώρα, ο στόχος μου είναι πάνω από όλα να περνάμε καλά, πιστέψτε με. Θέλω να ηρεμήσει η ψυχή μου, έχω μεγάλους πόνους και απώλειες στη ζωή μου από ανθρώπους που έχασα. Δε με ενδιαφέρει να αποδείξω τίποτα στη δουλειά που κάνω. Ο,τι έχει αποδεχτεί αν αποδείχτηκε, αποδείχτηκε, αν όχι, δεν πειράζει. Σε μια άλλη ζωή. Το μόνο που με νοιάζει είναι να κάνω αυτό που μου κάνει πάρα πολύ κέφι, να το μεταφέρω και να περνά ήρεμα και γλυκά η καθημερινότητά μου. Εκεί είναι τα όνειρά μου.»

Αισθάνεστε, από όσο διακρίνω, πολύ θυμωμένη με την κατάσταση που επικρατεί.

«Ξέρετε ποιος άνθρωπος νιώθει θυμό και οργή; Ο άνθρωπος που δε νιώθει κάθαρση. Όταν δεν απονέμεται σωστά η δικαιοσύνη και απονέμεται ανισόβαρα, πληρώνουν αυτοί που πλήρωναν μια ζωή για να ξεκουραστούνε, δεν πληρώνουν αυτοί που κατέστρεψαν, γιατί θα πρέπει ο Έλληνας να ενωθεί και να μεγαλουργήσει; Αν δε δώσουν τη δικαίωση στο λαό, ο λαός με τι κουράγιο ψυχικά θα ενωθεί και θα πει «θα τα καταφέρουμε»; Το αντίστροφο, βλέπω μια εγκατάλειψη, βρόμικοι χώροι, όπου πηγαίνουμε να παίξουμε, παντού βρόμικοι και εγκαταλελειμμένοι, βρόμικες τουαλέτες, τοίχοι. Κάποτε περιμένανε τα θέατρα, όπως περιμένανε ένα φιλοξενούμενο, γιατί αυτό είναι ουσιαστικά. Τώρα ξέρετε πώς μας περιμένουν; Βρόμικοι χώροι και δε θυμώνω με το λαό μόνο, θυμώνω γιατί καταλαβαίνω ότι έχει οργή, έχει εγκαταλειφθεί. «Τι με νοιάζει εμένα», λέει ο άλλος, πράγμα που είναι πάρα πολύ επικίνδυνο. Κάποια στιγμή πρέπει να πάψει αυτή η οργή και ο θυμός και να καταλάβουμε ότι δε θα μας σώσει κανένας, δε βλέπω κανένα που θα μας δώσει το χέρι, δεν φαντάζομαι από έξω να πιστεύει κανένας ότι θα μας σώσουνε, θέλουν να μας πατήσουν. Άρα, τι κάνουμε; Βελτιώνουμε μόνοι μας την καθημερινότητά μας, ενωνόμαστε και κάνουμε δουλειές συνόλου, αυτοδύναμες, αυθύπαρκτες, με ίση κατανομή των αγαθών και τελείωσε το θέμα μας...»

Διατηρείτε κάποια επαφή με την Κρήτη;

«Έχω τα ξαδέλφια μου και τα ανίψια μου στη Σητεία, όπου γεννήθηκε ο πατέρας μου και τη λατρεύω. Δεν την έχω ζήσει πολύ, και με τους γονείς μου ήρθαμε όταν ήμουν 17 χρονών. Όργωσα την Κρήτη με το κρητικό θέατρο και τις περιοδείες μου, τη λατρεύω, νιώθω πάρα πολύ περήφανη που το μισό μου αίμα, του πατέρα, είναι κρητικό- η μητέρα μου είναι από τη Σμύρνη. Θεωρώ ότι είναι από τα ωραιότερα και πιο ευλογημένα νησιά στον κόσμο και νιώθω τεράστια συγκίνηση κάθε φορά που πηγαίνω. Δεν έχω, όμως, συχνή επαφή, δεν έχω χρόνο. Στη ζωή μου δεν είχα χρόνο... Για την ερώτηση που κάνατε πριν, όνειρό μου είναι να βρω χρόνο για τον εαυτό μου, να βρω χρόνο να χαλαρώσω. Εμ, δε θα τον βρω ποτέ, έτσι που πάω...»