Toυ Kώστα Μπογδανίδη

Μεγαλύτερη ευκαιρία να λύσει οριστικά το πρόβλημα των απορριμμάτων δεν έχει η Κρήτη! Η χθεσινή διαβούλευση που έγινε με πρωτοβουλία της Περιφέρειας για τον νέο περιφερειακό σχεδιασμό έδειξε ότι γίνεται μια σοβαρή δουλειά που για πρώτη φορά συνδυάζει ένα σχεδιασμό εφικτό, ρεαλιστικό και χωρίς ακρότητες! Δεν είναι τυχαίο ότι στην χθεσινή επιτροπή υπήρξε σύμπνοια και στις περισσότερες στιγμές ταύτιση απόψεων –φαινόμενο μοναδικό για την Κρήτη και όχι μόνο! Παρουσία τόσων δημάρχων, εκπροσώπων φορέων και πολιτών να μην υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις για ένα τόσο μεγαλεπήβολο σχέδιο είναι...φαινόμενο! Αλλά οι δυσκολίες είναι μπροστά. Έτσι κι αλλιώς η υλοποίηση του σχεδιασμού που έχει ένα κόστος 130 εκατομμύρια ευρώ είναι κάτι δύσκολο και θέλει χρόνο, επιμονή και συνεργασία.
«Είναι μια μεγάλη ευκαιρία και πρέπει να την αξιοποιήσουμε γιατί χρόνο δεν έχουμε» τόνισε ο περιφερειάρχης που έμεινε απολύτως ικανοποιημένος από την εξέλιξη της συνεδρίασης. Άλλωστε δεν έχει ακούσει και πολλές φορές οικολογικές οργανώσεις να λένε ότι ο σχεδιασμός μπορεί να αποτελέσει ένα σχέδιο πιλότο και για τις υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας!
Ο σχεδιασμός, που έχει ήδη παρουσιάσει η ʽΠ΄, προβλέπει διάθεση των απορριμμάτων όχι σε μια κεντρική μονάδα, αλλά ανά νομό, όχι καύση, διατήρηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων μονάδα στις περισσότερες περιπτώσεις.
Ο περιφερειάρχης επεσήμανε ότι η χρηματοδότηση για την υλοποίηση του προβλεπόμενου σχεδιασμού διαχείρισης απορριμμάτων, έχει υπολογιστεί στα 130 εκ. ευρώ, και στόχος είναι η χρηματοδότηση να διασφαλιστεί από τα τομεακά προγράμματα των Υπουργείων (ΕΣΠΑ), και να ολοκληρωθεί μέχρι το 2015.
Τόνισε ότι στο πλαίσιο του σχεδιασμού για την διαχείριση των στερεών αποβλήτων έχει αποκλειστεί η μέθοδος της καύσης και ότι «το προτεινόμενο σχέδιο αποτελεί μια βιώσιμη λύση για την Κρήτη, την οποία όλοι μαζί θα πρέπει να δούμε με νηφαλιότητα και ηρεμία» και προσέθεσε: «Είμαστε η πρώτη Περιφέρεια πανελλαδικά που καταθέτουμε ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Το πρόβλημα των απορριμμάτων, μας ταλαιπωρεί εδώ και 20 χρόνια, και το μόνο που έχει γίνει μέχρι σήμερα είναι να μας επιβάλλονται πρόστιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλω να πω επίσης ότι είμαι πολύ αισιόδοξος ότι μέχρι το τέλος του 2015 θα έχουμε δώσει οριστική λύση και στο θέμα διαχείρισης των υγρών αποβλήτων».
Ο Σταύρος Αρναουτάκης δεσμεύτηκε προσωπικά να στηρίξει οικονομικά και να προωθήσει δράσεις για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών αναφορικά με την διαχείριση των απορριμμάτων.
Στην χθεσινή παρουσίαση ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης Νίκος Καλογερής επεσήμανε ότι η μελέτη που παρουσιάστηκε συντάχθηκε από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας με την συνδρομή των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων, και όπως ειπε: «θέλω να πιστεύω ότι αυτή τη φορά θα τα καταφέρουμε, γιατί πρόκειται για ένα ρεαλιστικό σχεδιασμό που αντιμετωπίζει τα θέματα στις σωστές τους διαστάσεις, και είναι εφαρμόσιμος».
Η περιφερειακή εντεταλμένη σύμβουλος της Περιφέρειας Κρήτης για θέματα διαχείρισης των στερεών αποβλήτων Βιργινία Μανασάκη είπε μεταξύ άλλων ότι «πρόκειται για ένα σχεδιασμό που θα τελεσφορήσει, θα βρει γόνιμο έδαφος και θα αφορά ένα σχεδιασμό που θα υλοποιηθεί και δεν θα μείνει στα χαρτιά για άλλη μια φορά». Κι έδωσε ένα περίγραμμα του τι είχε προηγηθεί, του πώς δούλεψε η επιτροπή και πού κατέληξε σε συγκεκριμένες προτάσεις.
«Κλήθηκαν,είπε, στην Περιφέρεια όλοι οι επιστήμονες που είχαν ασχοληθεί με το σχεδιασμό της Κρήτης τα τελευταία χρόνια, όπου παρουσίασαν και ανέλυσαν λεπτομερώς τις μελέτες τους, μια διαδικασία που ήταν ιδιαίτερα κατατοπιστική για τα μέλη της ομάδας. Επιδιώχθηκε κατόπιν στο πλαίσιο του εφικτού, η σύνθεση των διαφορετικών θέσεων με γνώμονα πάντα την εξεύρεση λύσης, που όπως ο νόμος ορίζει θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις κοινωνικές, οικονομικές, τεχνικές, περιβαλλοντικές, καθώς και τις ειδικές συνθήκες της κάθε περιοχής».
Αποτέλεσμα της ζύμωσης αυτής, τόνισε, για την χάραξη της κατεύθυνσης του προτεινόμενου σχεδιασμού, πέραν των όσων ορίζει η κείμενη νομοθεσία για τη ΔΣΑ, ήταν η δημιουργία μίας βάσης αποδοχών προκειμένου ο σχεδιασμός να σκιαγραφηθεί με αδρές γραμμές. Οι παραδοχές που έγιναν ήταν οι εξής σύμφωνα με την κ.Μανασάκη:
“1. Μας απασχόλησε έντονα το γεγονός ότι βιώνουμε μία πρωτοφανή οικονομική κρίση, με μακρόχρονες επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο και το διαθέσιμο εισόδημα και επομένως δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στο επενδυτικό κόστος του σχεδιασμού, στο λειτουργικό κόστος των ολοκληρωμένων μονάδων καθώς και το κόστος μεταφοράς των ΑΣΑ στις εγκαταστάσεις που θα δημιουργηθούν.
2. Η ανάγκη να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες υποδομές με σκοπό το βέλτιστο αποτέλεσμα, σεβόμενοι τα χρήματα των Ελλήνων και Ευρωπαίων πολιτών που έχουν δαπανηθεί έως σήμερα.
3. Η αξιοποίηση της έως σήμερα αποκτηθείσης εμπειρίας για την εφαρμογή Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων στην Περιφέρεια της Κρήτης, με έμφαση στην ανάγκη αποφυγής νέων χωροθετήσεων, που παρουσιάζουν πάντοτε μεγάλες δυσκολίες και καθυστερήσεις μέχρι την θεσμοθέτησή τους και συνήθως πυροδοτούν κοινωνικές εκρήξεις.
4. Η αποφυγή υιοθέτησης ενός σχεδιασμού που θα εξαρτάται μονοσήμαντα από την υλοποίηση μίας κεντρικής μονάδας επεξεργασίας, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος αστοχίας όλου του σχεδιασμού. Παράλληλα η ύπαρξη μικρότερων αποκεντρωμένων μονάδων προσδίδει μεγαλύτερη ευελιξία και ταιριάζει καλύτερα στο ήδη διαμορφωμένο τοπίο διαχείρισης απορριμμάτων της Κρήτης.
5. Ο σχεδιασμός να σέβεται το ιδιαίτερο πολιτισμικό – τουριστικό – φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της Κρήτης παράμετροι που ρητά αναφέρονται και στη νομοθεσία που διέπει τη ΔΣΑ. Ν.3852/2010: «…. λαμβάνονται υπόψη οι κοινωνικές, οικονομικές, τεχνικές, περιβαλλοντικές, καθώς και οι ειδικές συνθήκες της περιοχής».
6. Κανείς σχεδιασμός δεν παρουσιάζει μόνο πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα. Για το λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε συγκριτική αξιολόγηση των επικρατέστερων σεναρίων με βασικούς άξονες τις αναλυόμενες παραδοχές. Ειδοποιός διαφορά του παρόντα ΠΕΣΔΑΚ αποτελεί το γεγονός ότι προδιαγράψαμε με σαφήνεια τους επιθυμητούς στόχους που με τη σειρά τους καθόρισαν την προκρινόμενη λύση.
7. Και τέλος η υιοθέτηση μιας πιο οικολογικής ΔΣΑ στη βάση και τις απαιτήσεις της οδηγίας 2008/98. Είναι κοινά παραδεκτό ότι ο σημαντικότερος παράγοντας για την επιτυχία όλων των δράσεων ανακύκλωσης – εναλλακτικής διαχείρισης στηρίζεται στην ευαισθητοποίηση, ενημέρωση, ενεργοποίηση και στήριξη των πολιτών. Επομένως στο σχεδιασμό του ΠΕΣΔΑΚ θα ενσωματωθούν συστηματικές στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης, οι οποίες θα πρέπει να υλοποιούνται σε μόνιμη βάση είτε σε δημοτικό είτε σε περιφερειακό επίπεδο.
Αυτές οι δράσεις δημιουργούν αρχικό και συνεχές κόστος, αλλά σύντομα καθιστούν τη διαχείριση των απορριμμάτων πολύ πιο οικονομική τα επόμενα έτη, καθώς θα εκτρέπονται συνεχώς αυξανόμενες ποσότητες υλικών από την τελική επεξεργασία και διάθεση.
Το στέλεχος του Υπουργείου Περιβάλλοντος (ΥΠΕΚΑ) ειδικευόμενη σε θέματα διαχείρισης αποβλήτων Ελένη Καργάκη είπε ότι «ευελπιστούμε μέχρι το 2016 να έχουμε ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες μονάδες διαχείρισης, οπότε θα ξεκινήσει το τελικό στάδιο διαχείρισης των απορριμμάτων».
Στην επιτροπή διαβούλευσης του ΠΕΣΔΑΚ συμμετείχαν οι αντιπεριφερειάρχες Κρήτης, οι δήμαρχοι των τεσσάρων Περιφερειακών Ενοτήτων του νησιού, εκπρόσωποι παραγωγικών τάξεων, φορέων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, εκπρόσωποι κομμάτων, οι επικεφαλής των περιφερειακών παρατάξεων, αλλά και πολίτες.