Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Σε «βραδυφλεγή βόμβα» για τις επιχειρήσεις μετατρέπεται λόγω της απρόβλεπτης οικονομικής κρίσης ο τραπεζικός δανεισμός με τη μέθοδο leasing, καθώς αρκετοί δανειολήπτες δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται να αντιμετωπίζουν ο ευρύτατος κλάδος των κατασκευών από κτίρια μέχρι λιμενικά έργα, οι μεταφορικές εταιρείες, οι επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων, τα ιατρικά εργαστήρια και τα οδοντιατρεία. «Όπου υπάρχει leasing υπάρχει πρόβλημα!» είπε χαρακτηριστικά στην «Π» ανώτερος τραπεζικός παράγοντας.
Την πλήρη εικόνα για τη φρικτή κατάσταση έχουν οι δικαστικοί επιμελητές, με τους οποίους επικοινώνησε χθες η «Π». Περιγράφοντας την κατάσταση είπαν ότι ήδη στην Κρήτη δεκάδες μηχανήματα χωματουργικών έργων, κατασκευαστικών εταιρειών (π.χ. εκσκαφείς, γερανοί και οι λεγόμενοι πύραυλοι) έχουν αλλάξει χέρια! Κάθε μέρα παίρνουν οι τράπεζες φορτηγά δημόσιας χρήσης, ενώ δεκάδες είναι και τα οχήματα εταιρειών ενοικίασης αυτοκινήτων που έχουν κατασχεθεί Σε δεινή θέση βρίσκονται διαγνωστικά κέντρα (π.χ. ακτινολογικά και μικροβιολογικά εργαστήρια) καθώς και οδοντιατρεία που εξοπλίστηκαν με τη μέθοδο leasing, αλλά τα «έπιασε» η κρίση πριν κάνουν απόσβεση παγίων.
Και το χειρότερο από όλα είναι ότι οι επιχειρηματίες και οι επιστήμονες που δεν μπορούν να εξοφλήσουν τα δάνεια τους βρίσκονται χωρίς κινητή περιουσία αλλά και να οφείλουν σημαντικά ποσά στις τράπεζες, αφού λόγω χρήσης ο εξοπλισμός, τα μηχανήματα και τα οχήματα έχουν υποστεί φθορές, άρα η αξία τους δεν ανταποκρίνεται πλέον στο κεφάλαιο που δανείστηκαν συμπεριλαμβανομένων των τόκων!
Παράγοντες της αγοράς έλεγαν χθες στην «Π» ότι τα επιτόκια στο leasing είναι υψηλότερα συγκριτικά με άλλες μορφές δανεισμού. Τόνιζαν επίσης ότι οι τράπεζες είναι πολύ «σκληρές» αντιμετωπίζοντας τους δανειολήπτες, καθώς δεν κάνουν εύκολα ρυθμίσεις. Κι όταν κάνουν είναι εκτός….πραγματικότητας. Από την πλευρά τους τραπεζικοί παράγοντες υποστηρίζουν ότι οι τράπεζες ενδιαφέρονται να εισπράξουν τα χρήματα τους και όχι να αποκτήσουν μηχανήματα, εργαστήρια και οχήματα και για το λόγο αυτό κάνουν ρυθμίσεις, στις οποίες όμως αν και υπογράφουν, δεν μπορούν να ανταποκριθούν οι δανειολήπτες.
Το leasing τότε και σήμερα…
Η μέθοδος leasing που αποτελεί μία μορφή δανείου κυρίως για την απόκτηση μηχανημάτων, οχημάτων και εξοπλισμού, αδιαμφισβήτητα είναι συμφέρουσα με μία όμως προϋπόθεση: Η επιχείρηση που δανείζεται να πηγαίνει καλά, ώστε να μπορεί να κάνει απόσβεση παγίων και να έχει κέρδη. Η μέθοδος αυτή δεν εγκλωβίζει ίδια κεφάλαια και δάνεια κινήσεως, απελευθερώνει τους επιχειρηματίες καθώς με ένα «ενοίκιο» αποκτούν τελικά την κινητή περιουσία που τους ενδιαφέρει. Η ιδιοκτησία όμως της κινητής περιουσίας εξακολουθεί να βρίσκεται στις τράπεζες. Και αυτό ακριβώς αποτελεί την «αιχμή του δόρατος» στις πιέσεις των τραπεζών προς τους δανειολήπτες. Έτσι, όταν οι επιχειρηματίες δεν καταφέρνουν να πληρώνουν τα δάνεια τους, οι τράπεζες παίρνουν τον εξοπλισμό ή τα οχήματα με εξαιρετικά…συνοπτικές διαδικασίες.
Τα τελευταία δύο χρόνια, με τη γνωστή κατάσταση στην οικονομία, ως γνωστό αρκετές επιχειρήσεις δεν πάνε καλά. Και εκεί ακριβώς εστιάζεται το πρόβλημα.
«Αλλάζουν χέρια» κινητές περιουσίες μεγάλης αξίας
Το μεταφορικό έργο έχει μειωθεί στο ελάχιστο, ο κλάδος των κατασκευών έχει υποστεί «ρήγμα», ακόμα και τα εργαστήρια και τα ιατρεία μετρούν σημαντική πτώση στους τζίρους τους. Για παράδειγμα πολλοί νέοι οδοντογιατροί που προμηθεύτηκαν τον εξοπλισμό τους με τη μέθοδο leasing αντιμετωπίζουν τώρα τη «φρίκη» να χάσουν ότι έχουν και να βρεθούν με τεράστια χρέη στις τράπεζες. Ως γνωστό οι τζίροι των οδοντιατρείων έχουν μειωθεί κατά 75% τα τελευταία δύο χρόνια.
Ο χώρος όμως που αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι των κατασκευών. Δυστυχώς δεν είναι υπερβολή ότι τον τελευταίο χρόνο στην Κρήτη έχουν κατασχεθεί από τις τράπεζες μηχανήματα ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας όπως γερανοί, γερανοφόρα οχήματα, φορτηγά, «πύραυλοι» κλπ. Επίσης, η πτώση της αξίας των αδειών στα φορτηγά και τα λεωφορεία αποτέλεσε εξαιρετικά σημαντικό πλήγμα για το χώρο. Την ίδια ώρα, οι τράπεζες ασκούν πιέσεις στις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, προσδοκώντας να πάρουν τα χρήματα τους από τους τζίρους της νέας τουριστικής περιόδου. Ήδη όμως έχουν αλλάξει χέρια δεκάδες μικρά αυτοκίνητα.
Τα πράγματα για τις τράπεζες είναι εύκολα και απλά: Όπως προαναφέρθηκε με τη μέθοδο leasing η κινητή περιουσία εξακολουθεί να βρίσκεται στην ιδιοκτησία των τραπεζών μέχρι να εξοφληθούν ολοσχερώς τα χρέη. Όταν λοιπόν διαπιστώνουν σημαντικές καθυστερήσεις στις εξοφλήσεις των δόσεων (κατά μία έννοια ενοικίων) τότε απλά παίρνουν την κινητή περιουσία! Είναι άλλωστε κινητή και…μεταφέρεται εύκολα.
Σε εξαιρετικά δύσκολη θέση
Το χειρότερο από όλα όμως είναι ότι οι δανειολήπτες, για τους οποίους οι τράπεζες αποφασίζουν να πάρουν πίσω την κινητή περιουσία τους, βρίσκονται χωρίς αυτήν και παράλληλα να οφείλουν σημαντικά ποσά. Για παράδειγμα αν το δάνειο για έναν εξοπλισμό είναι ύψους 30.000 ευρώ συμπεριλαμβανομένων των τόκων (και των τόκων ποινής) και ο δανειολήπτης με τη μέθοδο leasing έχει καταφέρει να εξοφλήσει τα 10.000 ευρώ, τότε βρίσκεται δίχως την κινητή περιουσία το, στην ουσία άνεργος και παράλληλα να οφείλει 20.000 ευρώ στην τράπεζα.
Στην προκειμένη περίπτωση η τράπεζα προσπαθεί να πουλήσει τα μηχανήματα ή τα οχήματα. Οι τιμές όμως είναι χαμηλές επειδή πρόκειται για μεταχειρισμένα. Και είναι πολύ…. τυχεροί οι δανειολήπτες όταν οι τράπεζες πουλάνε τα είδη τους, καθώς εκπίπτει το αντίστοιχο ποσό από τα χρέη τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως αυτά παραμένουν στα αζήτητα.
Ορισμένοι, δεν είναι… Άγιοι
Μεταξύ των δανειοληπτών υπάρχουν βέβαια και επιχειρηματίες οι οποίοι είναι εξαιρετικά ασυνεπείς στις υποχρεώσεις τους, όχι επειδή δεν έχουν χρήματα αλλά διότι δεν θέλουν να πληρώσουν. Σύμφωνα με επιχειρηματίες στο χώρο των ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων ορισμένοι συνάδελφοι τους δεν πληρώνουν τις δόσεις του leasing, μειώνουν τις τιμές και προκαλούν αθέμιτο ανταγωνισμό έναντι των εκείνων που είναι συνεπείς. Καταγγέλλονται μάλιστα και περιπτώσεις επιχειρηματιών του χώρου οι οποίοι έχουν ανταλλάξει αυτοκίνητα με ιδιοκτήτη επιχείρησης ενοικιαζόμενων άλλης τουριστικής περιοχής κάνοντας επινοικίαση ο ένας στον άλλον! Και προχώρησαν σε αυτή την ενέργεια σύμφωνα με καταγγελίες που χρίζουν διερεύνησης για να μην εντοπίσουν τα απλήρωτα αυτοκίνητα οι δικαστικοί επιμελητές!!

