Του Κώστα Μπογδανίδη

Στη σύσταση ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης - με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας - προσανατολίζονται οι τοπικοί φορείς για το φράγμα Αποσελέμη. Το έργο που κόστισε συνολικά 220 εκατομμύρια ευρώ (το μεγαλύτερο στην Κρήτη) κι έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί εδώ και μήνες, τελειώνει και οι πάντες τώρα τρέχουν για να συσταθεί ο φορέας που θα έχει την ευθύνη λειτουργίας του φράγματος που θα δίνει πόσιμο νερό στην ανατολική Κρήτη.

Χθες στον Άγιο Νικόλαο με πρωτοβουλία της Δ.Ε. του υπουργείου έγινε ευρεία σύσκεψη παρουσία του κ. Κοτσώνη από το Ανάπτυξης, του γ.γ. Αποκέντρωσης κ. Καρούντζου, των εμπλεκομένων δημάρχων, του προϊστάμενου της ΕΔΥΕ/ΒΟΑΚ κ. Αγαπάκη με στόχο μια πρώτη διαβούλευση για τον φορέα διαχείρισης.

Παρά τις επιμέρους διαφωνίες κι εντάσεις που υπήρξαν για τη μελέτη που παρουσιάστηκε, φαίνεται πως από τα 4 σενάρια προκρίνεται αυτό της ανώνυμης εταιρείας.

Πιο συγκεκριμένα όπως είπε ο κ. Κοτσώνης σʼ αυτή την περίπτωση θα έχουμε:

- Σύσταση κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 194 του Ν 3852/2010 νέας Α.Ε. με συμμετοχή της Αυτοδιοικούμενης Περιφέρειας Κρήτης και των Δήμων Ηρακλείου, Αγ. Νικολάου και Χερσονήσου.

Προϋπόθεση είναι να μην έχει συσταθεί από την Περιφέρεια Κρήτης άλλη αναπτυξιακή εταιρεία, στην οποία να συμμετέχει η Περιφέρεια Κρήτης πλειοψηφικά.

Στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας επιτρέπεται να συμμετέχει (χωρίς όμως πλειοψηφικό ποσοστό) και ο Ο.ΑΝ.Α.Κ.

- Στη νέα ΑΕ θα ανατεθεί η διοίκηση - διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του Έργου καθώς και η εκμετάλλευσή του, όσον αφορά την πώληση πόσιμου ύδατος στις ΔΕΥΑ Ηρακλείου, Αγ. Νικολάου και Χερσονήσου.

Η κατά τα ανωτέρω ανάθεση του έργου θα γίνει με προγραμματική σύμβαση (όπως και στην περίπτωση Κ/Ξ των ΔΕΥΑ).

Η υποχρέωση ελέγχου της ποιότητας και ποσότητας των υδάτινων πόρων του Έργου και γενικότερα της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων, η φύλαξη του έργου και οι υπόλοιπες μορφές οικονομικής και αναπτυξιακής εκμετάλλευσής του (μικρό υδροηλεκτρικό, αξιοποίησης οπτικής ίνας, κ.λ.π.) θα ανατεθούν στην Περιφέρεια Κρήτης, με την ίδια Προγραμματική Σύμβαση.

Όπως τόνισε ο κ. Κοτσώνης εξετάστηκαν λύσεις σε σχήματα όπου συνυπάρχουν ο δημόσιος τομέας με την ευελιξία που παρέχουν οι νομικές και οργανωτικές δομές του ιδιωτικού τομέα αποκλείοντας τη λύση παραχώρησης του έργου σε άλλο κρατικό φορέα λόγω της εφαρμοσμένης γενικότερης πολιτικής περιορισμού του κράτους.

Τα άλλα τρία σενάρια πο εξετάστηκαν είναι τα εξής:

• Ο.ΑΝ.Α.Κ.

- Η συγκεκριμένη δραστηριότητα προσιδιάζει με τον κατά το καταστατικό σκοπό του.

- Λειτουργεί από 20ετίας.

- Έχει αναπτύξει σημαντική τεχνογνωσία.

- Διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό.

- Έχει διαμορφωμένες δομές λειτουργίας και διοίκησης, όπου συμμετέχουν οι ενδιαφερόμενοι για το έργο τοπικοί φορείς.

- Με την παραχώρηση του έργου στον ΟΑΝΑΚ προτείνεται η σύσταση Α.Ε. με μόνο μέτοχο τον ΟΑΝΑΚ, που θα αναλάβει την άσκηση και παρακολούθηση του έργου αυτοτελώς, χωρίς αυτή να συγχέεται με τις υπόλοιπες πολλές δραστηριότητες του ΟΑΝΑΚ.

- Στο Δ.Σ. της Α.Ε. προτείνεται να περιλαμβάνονται οι αντιπεριφερειάρχες Ηρακλείου και Λασιθίου, εκπρόσωπος του ΟΑΝΑΚ, ανά ένας εκπρόσωπος των ΔΕΥΑ Ηρακλείου, Αγ. Νικολάου και Χερσονήσου και ο εκάστοτε επικεφαλής της Δ/νσης Υδάτων της Περιφέρειας. Η ανάθεση από το Ελληνικό Δημόσιο στον ΟΑΝΑΚ μπορεί να γίνει με σύμβαση παραχώρησης (χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού) σύμφωνα με το άρθρο 40, παρ. 3, περ. β της Οδηγίας 2004/17/ΕΚ, εφόσον η σύμβαση γίνεται αποκλειστικά για λόγους ανάπτυξης και όχι με σκοπό την εξασφάλιση κέρδους ή την ανάκτηση των δαπανών ανάπτυξης.

• Κ/Ξ ΔΕΥΑ Ηρακλείου, Αγ. Νικολάου και Χερσονήσου

- Οι Κ/Ξ δεν αποτελούν νομικά πρόσωπα αλλά χαλαρότερα οργανωτικά και επιχειρηματικά σχήματα που χρησιμοποιούνται τόσο για χρονικά, όσο και κατʼ αντικείμενο περιορισμένες δράσεις (π.χ. κατασκευή ενός συγκεκριμένου δημοσίου ή ιδιωτικού έργου).

- Στη συγκεκριμένη περίπτωση απαιτείται μια ξεκάθαρη και σταθερή οργανωτική δομή για μακροχρόνια διάρκεια.

- Γενικά σχήμα Κ/Ξ δεν θεωρείται λειτουργικό στην υπόψη περίπτωση.

Η ανάθεση από το Ελληνικό Δημόσιο σε Κ/Ξ των ΔΕΥΑ μπορεί να γίνει με προγραμματική σύμβαση (χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού) βάσει του άρθρου 100, παρ. 1, περ. α του Ν3852/2010, δεδομένου ότι με τη σύσταση Κ/Ξ οι ΔΕΥΑ δεν χάνουν τη νομική αυτοτέλειά τους.

• Μία εκ των εμπλεκομένων ΔΕΥΑ

Θα μπορούσε με προγραμματική σύμβαση να ανατεθεί το έργο σε μία μόνον από τις εμπλεκόμενες ΔΕΥΑ (Ηρακλείου, Αγ. Νικολάου ή Χερσονήσου).