“Το Βάι δεν είναι μόνο φοινικόδασος, είναι ένα ολόκληρο σύστημα”, επισημαινει το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας που καλεί την Πολιτεία να μην προχωρήσει σε “βαριές και μη αντιστρεπτές παρεμβάσεις...!”.
Στο έγγραφο που υπογράφουν οι κ. Πέτρος Λυμπεράκης (έφορος Συλλόγων Σπονδυλωτών), Μιχάλης Δρετάκης (βιολόγος - ορνιθολόγος) και Μιχάλης Προμπονάς (φυσικός - περιβαλλοντολόγος), επισημαίνουν μεταξύ άλλων:
“Το Βάι δεν είναι μόνο το φοινικόδασος. Είναι ένα σύνθετο οικοσύστημα, που εκτός από φοίνικες έχει ποικιλία χλωρίδας και πανίδας και ως οικότοπος προτεραιότητας είναι αυστηρά προστατευόμενος από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 92/43/ΕΟΚ. Είναι μια μεσογειακή όαση με βασικό δέντρο τον φοίνικα του Θεόφραστου και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται. Επιπλέον - και ίσως σημαντικότερο όλων - πρόκειται για μοναδικό στον κόσμο υπολειμματικό οικοσύστημα. Δεν συγκρίνεται καν με άλλες περιοχές που περιλαμβάνουν φοίνικες στην Κρήτη, καθόσον η σύνθεση και η μορφολογία του είναι εντελώς ιδιαίτερες.
Η μοναδική δραστηριότητα που επιτρέπεται σε ένα τέτοιο οικοσύστημα σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική αλλά και την κοινή λογική, είναι να του εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για την κατά το δυνατόν φυσική εξέλιξή του. Αυτό εξάλλου προβλέπει και ο χαρακτηρισμός του ως οικότοπου προτεραιότητας σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ.
Οι προτεινόμενες δράσεις αποτελούν βαριές και αντιστρεπτές παρεμβάσεις. Μπορούμε να προχωρήσουμε σε αυτές εφόσον αποφασίσουμε να μετατρέψουμε το φοινικόδασος σε πάρκο αναψυχής. Μια τέτοια απόφαση σημαίνει ασφαλώς ότι θα δεχτούμε και τις συνέπειες (οικονομικές και θεσμικές) για την παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας την οποία έχει επικυρώσει και ενσωματώσει το ελληνικό κράτος”, τονίζουν και συνεχίζουν προτείνοτας:
“Αντί αυτών, προτείνουμε τα ακόλουθα:
1. Καμία δράση εντός του βιοτόπου. Ηδη παλαιότερη παρέμβαση (διάνοιξη αποστραγγιστικών τάφρων) έχει υποβαθμίσει τον οικότοπο και προκαλέσει στρες στους φοίνικες και τη συνοδό τους βλάστηση. Εάν κάτι πρέπει να γίνει, είναι απλώς η αφαίρεση εγκαταλειμμένων από προηγούμενες δράσεις υλικών και εργαλείων. Η υδροχαρής βλάστηση είναι συστατικό στοιχείο του οικοσυστήματος.
Οι όποιες διαμορφώσεις αυξάνουν την διάβρωση και διώχνουν την υγρασία που απαιτεί η “όαση” για να συνεχίσει να υπάρχει.
2. Δεν είναι αναγκαία οποιαδήποτε διαμόρφωση δρόμου εντός της περιοχής. Το μόνο που πιθανώς θα πρέπει να διατηρηθεί για διαχειριστικούς σκοπούς - και μετά από μελέτη - είναι ένα μονοπάτι μέσα στην περιοχή του “πυρήνα”.
3. Διασφάλιση της “φυσικής” επέκτασης των φοινίκων και εκτός της περιφραγμένης έκτασης του “πυρήνα” (κυρίως προς τα δυτικά και βόρεια)
4. Επισκευή της περίφραξης του “πυρήνα”, ιδίως στην ανατολική του πλευρά, γα την παρεμπόδιση διέλευσης από εκεί των επισκεπτών.
Οτιδήποτε γίνει πάντως, πρέπει να γίνεται με αναλυτική μελέτη. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπάρχει απόφαση απαλλαγής περιβαλλοντικής αδειοδότησης για έργο σε οικότοπο προτεραιότητας της Οδηγίας 92/42ΕΟΚ”.

