«Θα βρίζουν εσένα και τη μάνα σου στη μέση της πλατείας και εσύ θα είσαι αναγκασμένος να λες και ευχαριστώ γιατί η Δικαιοσύνη θα έχει δεμένα τα χέρια σου». Έτσι απλά σχολιάζουν δικηγόροι του Ηρακλείου την τροπολογία που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης με στόχο την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης και αφορά στην μετατροπή από πλημμέλημα σε πταίσμα των αδικημάτων της εξύβρισης, της απειλής, της αυτοδικίας, των απλών σωματικών βλαβών και της απλής δυσφήμισης.

Τα αδικήματα αυτά είναι τα πιο συνήθη και είναι αυτά για τα οποία γίνονται οι περισσότερες μηνύσεις. Με το νομοσχέδιο όμως που προωθείται προς ψήφιση, έρχονται τα πάνω-κάτω αφού η πρόσβαση στη Δικαιοσύνη θα είναι πιο ακριβή για τον πολίτη αλλά και πιο επίπονη ως διαδικασία αφού θα πρέπει να βάλει ακόμα πιο βαθειά το χέρι στην τσέπη ενώ επιπλέον θα πρέπει να κάνει και τον «ντετέκτιβ» ώστε να συγκεντρώσει το αποδεικτικό υλικό των όσων υποστηρίζει.

Πιο συγκεκριμένα: μέχρι σήμερα κάποιος που θέλει να μηνύσει τον άλλο για εξύβριση ή απειλή, πηγαίνει στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής του ή στην Εισαγγελία, υποβάλλει τη μήνυση και πλέον η υπόθεση παίρνει το δρόμο της έρευνας είτε μέσω της προανάκρισης είτε μέσω της προκαταρκτικής αντίστοιχα.

Με το νομοσχέδιο που προωθείται, τα πράγματα αλλάζουν δραστικά.

Καταρχήν, από τη στιγμή που τα προαναφερόμενα αδικήματα γίνονται πταίσματα, παύει να υπάρχει η αυτόφωρη σύλληψη. Επιπλέον και όταν πια η υπόθεση φθάσει στο πταισματοδικείο, ο μηνυόμενος θα τιμωρηθεί με πρόστιμο.

Τι γίνεται όμως με τον μηνυτή; Αυτός οφείλει μαζί με την μήνυση που θα υποβάλει, να προσκομίσει και το σχετικό αποδεικτικό υλικό, διαφορετικά η μήνυση του δεν θα γίνει δεκτή.

Τι σημαίνει αυτό; Ο μηνυτής είναι υποχρεωμένος να βρει τους μάρτυρες υπεράσπισης του, να τους πείσει-κάτι που είναι εξαιρετικά δύσκολο- να παρουσιαστούν σε συμβολαιογράφο και να δώσουν ένορκες καταθέσεις για την υπόθεση.

«Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εκτός από τα 150 ευρώ που πρέπει να πληρώσει για τη μήνυση, θα πρέπει να πληρώσει και τη συμβολαιογράφο για τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων του συν τα δικαστικά έξοδα. Αυτό ανεβάζει το κόστος δαπάνης ενώ δυσκολεύει την πρόσβαση του πολίτη στη Δικαιοσύνη. Δεν είναι εύκολο να πείσεις τους μάρτυρες να καταθέσουν ενόρκως. Ο πολίτης δηλαδή θα καλείται να πληρώσει ένα ποσό της τάξεως των 500 ευρώ και άνω και στην τελική θα είναι περισσότερα τα έξοδα του από το πρόστιμο του μηνυόμενου» σχολίασε στην «Π» ο δικηγόρος Αντώνης Δαμανάκης, ο οποίος δίνει και μία άλλη διάσταση του θέματος: «για να υπερασπιστεί κάποιος την τιμή και την αξιοπρέπεια του, θα πρέπει να έχει λεφτά».

Σύμφωνα με το δικηγόρο, Γιώργο Στειακάκη, εάν ψηφιστεί τελικά το νομοσχέδιο, αυτόματα θα παραγραφούν χιλιάδες εκκρεμείς μηνύσεις αφού ως πταίσματα ο χρόνος παραγραφής ορίζεται στον ένα συν ένα χρόνο.

Όσο για την αλλαγή στην διαδικασία, ανέφερε: «αυτό γίνεται προκειμένου να ελαφρυνθεί η απασχόληση των προανακριτικών υπαλλήλων της Αστυνομίας και του Πταισματοδικείου που μέχρι σήμερα διενεργούσαν την προκαταρκτική εξέταση. Είναι αλήθεια όμως ότι υπάρχει επιβάρυνση στους πολίτες και οικονομικά και διαδικαστικά».

Από την πλευρά του, ο δικηγόρος Άγγελος Ζερβός ανέφερε ότι η αλλαγή αυτή ουσιαστικά δημιουργεί συνθήκες έμμεσης αρνησιδικίας, αφού όπως παραδέχεται και εκείνος επιβαρύνει τον πολίτη τόσο οικονομικά όσο και διαδικαστικά. Επιπλέον σχολίασε: “στα ποινικά δικαστήρια το ζητούμενο ήταν η αναζήτηση της αλήθειας. Και αυτό αποδυναμώνεται καθώς εισάγεται τρόπο τινά ιδιωτικοποίηση της ποινικής δικαιοσύνης”.