Της Αντωνίας Κουτσάκη

Η αγάπη των Κρητικών για την μουσική τους παράδοση την κρατά περισσότερο ζωντανή παρά ποτέ,αφού σε αντίθεση με τη δημοτική παράδοση άλλων περιοχών της Ελλάδας, εξακολουθεί να να εμπλουτίζεται καθημερινά. Το ταξίδι της κρητικής μουσικής δεν τελειώνει στα όρια των τεσσάρων νομών της Κρήτης.

Όπως τονίζει ο γνωστός λυράρης Νίκος Σμυρνάκης αυτό είναι κάτι που το επιβάλλει και το ίδιο το νησί. ʼʼΚατά τη γνώμη μου η ίδια η Κρήτη το επιβάλλει αυτό, δεν γίνεται να αναπνέεις τον αέρα της και να βρίσκεσαι σε καταστολή ʼʼαναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος έχει ταξιδέψει σε πολλές χώρες του κόσμου έχοντας ως ακροατήριο όχι μόνο Κρητικούς της διασποράς , αλλά και από άλλα μέρη της Ελλάδας και του εξωτερικού ενώ ασχολείται επαγγελματικά από το 1987.

Ποιά είναι όμως τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας καλός λυράρης;ʼʼ Ένας καλός λυράρης για μένα είναι αυτός που σέβεται και αποδίδει χωρίς να προσβάλει την κρητική μουσική, ανεξάρτητα αν επιθυμεί να χαρακτηριστεί παραδοσιακός ή μοντέρνος.

Επίσης καλοί λυράρηδες μπορεί να είναι δημιουργοί ή εκτελεστές ή και τα δύο μαζί και ακόμα στιχουργοί, αναφέρει.

Αν σας έλεγαν να δώσετε με λέξεις τα αισθήματα που σας δημιουργεί η μουσική μας παράδοση, ποιες θα ήταν αυτές;

Λέξεις μόνες νομίζω ότι θα με αδικήσουν και θα αδικήσουν και την ίδια την μουσική παράδοση. Δεν μπορώ να με φανταστώ χωρίς τον ήχο της λύρας στα αυτιά μου, έστω και για κάποιες στιγμές της μέρας.

Ένας καλός λυράρης είναι αυτονόητο ότι γράφει μαντινάδες ή όχι;

Ένας καλός λυράρης για μένα είναι αυτός που σέβεται και αποδίδει χωρίς να προσβάλει την κρητική μουσική, ανεξάρτητα αν επιθυμεί να χαρακτηριστεί παραδοσιακός ή μοντέρνος.

Επίσης καλοί λυράρηδες μπορεί να είναι δημιουργοί ή εκτελεστές ή και τα δύο μαζί και ακόμα στιχουργοί.

Κατά τη γνώμη μου δεν είναι αυτονόητο ότι ο καλός λυράρης πρέπει να γράφει και μαντινάδες, πάντως υπάρχουν και λυράρηδες που γράφουν στίχο.

Η κρητική μουσική είναι περιζήτητη κι έξω από τα σύνορα της χώρας.Εκεί που έχετε εμφανιστεί εσείς



το κοινό ήταν μόνο Κρητικοί;

Έχω εμφανιστεί στις ΗΠΑ, στον Καναδά στην Γερμανία. Στις εμφανίσεις αυτές το κοινό αποτελούνταν από Κρητικούς,Έλληνες και ξένους.

Η κρητική μουσική σε σχέση με άλλες τοπικές μουσικές είναι ζωντανή κι όχι μια μουσειακή παράδοση. Τι την κρατά κατά τη γνώμη σας ζωντανή ;

Κατά τη γνώμη μου η ίδια η Κρήτη το επιβάλλει αυτό, δεν γίνεται να αναπνέεις τον αέρα της και να βρίσκεσαι σε καταστολή.

Πολλοί κατηγορούν τους νεωτερισμούς στην κρητική μουσική κυρίως από την άποψη των στίχων.Τι πιστεύετε εσείς;

Καλό είναι να υπάρχουν όλα για να ακούνε όσο πιο πολλοί γίνεται λύρα. Έτσι κι αλλιώς ο χρόνος δεν αδικεί, έχει αποδειχτεί πως ό,τι δεν αξίζει πραγματικά δεν αντέχει στο χρόνο.

Η κρητική μουσική ήταν μέσα στ΄ακούσματα σας από νωρίς ή την εκτιμήσατε με την πάροδο του χρόνου;

Από την αρχή αναζητούσα με κάθε τρόπο τη συμμετοχή μου σε ότι είχε σχέση με λύρα,(παρέες, καντάδες, κασέτες ,γλέντια πανηγύρια, που πιο παλιά ήταν μαγεία) τώρα πια ακούω διάφορα είδη μουσικής αλλά ζω με τα κρητικά.

Πριν από πόσα χρόνια αρχίσατε να ασχολείστε επαγγελματικά;

Επαγγελματικά άρχισα να παίζω το 1987, αν και η πρώτη μου εμφάνιση σε κοινό ήταν το 1983.