Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Υπόδειγμα βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης είναι δυνατόν να γίνει η Κρήτη με τη μετατροπή της σε νησί των «πράσινων» προϊόντων και υπηρεσιών, τα οποία θα ικανοποιούν τις ανάγκες και τις απαιτήσεις της αγοράς και των καταναλωτών και θα διασφαλίζουν την αξιοπρεπή και ποιοτική διαβίωση των κατοίκων της. Αυτός είναι ο στόχος της Περιφέρειας Κρήτης σύμφωνα με όσα περιλαμβάνονται στο στρατηγικό σχεδιασμό για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα που κατάρτησε μετά από δουλειά αρκετών μηνών ομάδα εργασίας από επιστήμονες υψηλού κύρους και εκπροσώπους τοπικών φορέων.
Το συντονισμό των εργασιών είχε η αντιπεριφερειάρχης Θεανώ Βρέντζου και το σχέδιο συζητήθηκε στη συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής που πραγματοποιήθηκε προχθές στο Ρέθυμνο. Η εισήγηση της επιτροπής θα συζητηθεί στην επόμενη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου.
Πώς όμως κατά την επιτροπή η Κρήτη πράγματι θα γίνει υπόδειγμα περιφερειακής ανάπτυξης;
Με την προώθηση της ολοκληρωμένης αειφόρου διαχείρισης της παραγωγής, την ενίσχυση του brand name του νησιού ως προορισμό που παράγει «πράσινα» και ποιοτικά προϊόντα, με ταυτόχρονο σεβασμό στην παράδοση και στον πολιτισμό.
Για την ανάκαμψη από την κρίση, σύμφωνα με τη Θεανώ Βρέντζου, είναι απαραίτητο να βασιστούμε στο τρίπτυχο «Συνεργασία – Ποιότητα – Εντοπιότητα» λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες Ευρωπαϊκές Πολιτικές για την ανάπτυξη των περιφερειών, τις διαδικασίες παραγωγής και ελέγχου των προϊόντων, τις προτάσεις της «Ευρωπαϊκής Διακήρυξης για την Διατροφική Αυτονομία» αλλά και τα σύγχρονα κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα (κοινωνικοοικονομική κρίση).
Οι στόχοι της περιφέρειας είναι:
•Η προσφορά τοπικών προϊόντων ποιότητας, υψηλής ασφάλειας, των οποίων η παραγωγή θα χαρακτηρίζεται από την ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων με την ελάχιστη δυνατή επίπτωση στην κλιματική αλλαγή.
•Η παραγωγή προϊόντων που θα έχουν το ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της τοπικότητας και της ποιότητας και θα στηρίζονται στην πολιτιστική κληρονομιά και τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων των φυσικών πόρων, των ζώων και των φυτών.
•Η επιστροφή των ίδιων των κρητικών στην παραγωγή και κατανάλωση αυτού που είναι ποιοτικό, υγιεινό, αειφορικό, παραδοσιακό και ντόπιο.
Οι άξονες για την ανάπτυξη
1.Υποστήριξη της στρατηγική ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα της Κρήτης
2.Διαχείριση του «Καλαθιού Προϊόντων της Κρήτης» και προσανατολισμός των παραγωγών
3.Οργάνωση προτύπων και εποπτεία της Πιστοποίηση προϊόντων και υπηρεσιών με το εμπορικό Σήμα «Κρήτη» στο πλαίσιο της «Περιφερειακής Ετικέτας Κρήτης». Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες θα συνδέονται με τον αγροτοδιατροφικό τομέα (πχ προϊόντα, κρητική κουζίνα, επισκέψιμα οινοποιεία, αγροτουρισμός)
4.Υποστηρικτικές υπηρεσίες προς τους παραγωγούς για την υλοποίηση του «Συστήματος Παροχής Συμβούλων σε Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις» (ΣΠΣΓΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κρήτη
5.Υποστήριξη της δικτύωσης παραγωγών και επιχειρήσεων του αγροτοδιατροφικού τομέα (πχ Δικτύου Οινοποιών Κρήτης, Ομάδων Παραγωγών)
6.Προβολή των κρητικών αγροτοδιατροφικών προϊόντων, με τον κατάλληλο σχεδιασμό, την υλοποίηση και αναπροσαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής μάρκετινγκ
7. Προώθηση του Σήματος «Κρήτη» και των πιστοποιημένων επιχειρήσεων.
Σήμα και εταιρεία
Η Περιφέρεια Κρήτης κατακύρωσε σήμα ποιότητας και εντοπιότητας των αγροτοδιατροφικών προϊόντων, το οποίο θα τα συνοδεύει στην εσωτερική αγορά και το εξωτερικό με στόχο να αποκτήσει μεγάλη αναγνωρισιμότητα. Παράλληλα, η Περιφέρεια προγραμματίζει να ιδρύσει αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία για τη διαχείριση συνολικά του μοντέλου της ανάπτυξης του αγροτικού και αγροτουριστικού τομέα της Κρήτης. Θα είναι η «Αγροτοδιατροφική Σύμπραξη της Περιφέρειας Κρήτης» βάσει των κατευθύνσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και το μετοχικό σχήμα της θα έχει ως εξής:
Περιφέρεια 49% - φορείς αγροτών/ ιδιωτικές επιχειρήσεις 51%. Θα διοικείται από επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο και θα έχει τη δομή και την οργάνωση ιδιωτικής εταιρείας. Στόχος είναι η εταιρεία να λειτουργήσει μέχρι το τέλος του χρόνου και οι δράσεις της να υπαχθούν σε κοινοτικά προγράμματα.
Το καλάθι
Παράλληλα η επιτροπή ολοκλήρωσε την πρόταση της για το λεγόμενο «καλάθι» των αγροτικών προϊόντων της Κρήτης, βάσει των ανακοινώσεων που είχαν γίνει πριν ένα χρόνο από τον Πρωθυπουργό και τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης. Τα προϊόντα που θα περιλαμβάνει θα είναι:
Ελαιόλαδο, Επιτραπέζιες ελιές, Ελαιόπαστα, Επιτραπέζια σταφύλια, Σταφίδα, Κρασιά, Τσικουδιά, Πετιμέζι, Χαρούπι, Εσπεριδοειδή, Αρωματικά φυτά, Όσπρια, Ρόδι, Κηπευτικά (υπαίθρια & υπό κάλυψη), Λουλούδια, Κτηνοτροφικά φυτά, Προϊόντα φυτικής παραγωγής ΠΟΠ και ΠΓΕ, Καλλυντικά με βάση τοπικά προϊόντα
Αβοκάντο, Φραγκόσυκο, Αλάβδανο (ή λάδανο), Αλόη, Ξηροί καρποί (αμύγδαλα, καρύδια), Γάλα, Γαλακτοκομικά προϊόντα παραδοσιακά, Γαλακτοκομικά προϊόντα ΠΟΠ, Αιγοπρόβειο κρέας, Κρέας χοίρων, Κρέας κουνελιών, Αβγά , Κρέας πτηνών
Παραδοσιακά προϊόντα με βάση το κρέας (απάκι, ξιδάτο λουκάνικο, σύγλινα, παραδοσιακά τοπικά λουκάνικα), Μέλι, Άλλα προϊόντα κυψέλης, Σαλιγκάρια, Δέρμα
Μαλλί, Προϊόντα αλιείας , Προϊόντα ιχθυοκαλλιεργειών, Κρητικά προϊόντα αρτοποιίας, Κρητικά προϊόντα ζαχαροπλαστικής, Προϊόντα ΠΟΠ / ΠΓΕ / ΕΠΙΠ Εδέσματα.
Συγχρόνως με το «καλάθι» θα προβληθεί ο πολιτισμός και η παράδοση (συνδεδεμένα με την παραγωγή και τα κρητικά προϊόντα), οι αρχές της Κρητικής Διατροφής, τα ήθη και τα έθιμα.
Σημαντικός ρόλος προγραμματίζεται να δοθεί στο γαστρονομικό τουρισμό με μαθήματα κρητικής κουζίνας, γευσιγνωσίες , οινογνωσίες, επισκέψιμες μονάδες παραγωγής, επισκέψιμα αγροκτήματα, δράσεις αγροτουρισμού επισκέψιμους χώρους γαστρονομικού ενδιαφέροντος, συνδυασμένες δράσεις παρατήρησης φυτών και πουλιών χαρακτηριστικών της κρητικής φύσης (εξειδίκευση ανά περιοχή) και συλλογής βρώσιμων προϊόντων (βότανα, χόρτα κλπ) με τη δημιουργία των «Δρόμων Κρητικών Γεύσεων».

