Του Κώστα Μπογδανίδη

Κατʼ αντιπαράσταση εξέταση των…μελετητών που κατά καιρούς έχουν εργαστεί για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Κρήτη προχωρά η Περιφέρεια Κρήτης! Σε μια προσπάθεια να καταλήξει η ομάδα εργασίας σε ένα συμπέρασμα πρόκειται μεθαύριο να ακούσει τους τρεις κύριους μελετητές οι προτάσεις των οποίων έχουν διχάσει ειδικούς και μη. Έτσι, μεθαύριο το μεσημέρι θα βρεθούν στην Περιφέρεια οι κ.Μαυρόπουλος και Οικονομόπουλος και η κ.Λοϊζίδου που ενώπιον της επιτροπής που έχει συγκροτήσει ο κ.Αρναουτάκης θα αναπτύξουν τις θέσεις τους και θα απαντήσουν σε καίριες ερωτήσεις των συμμετεχόντων.

Επί είκοσι χρόνια συζητούν στην Κρήτη για τον περιφερειακό σχεδιασμό που αφορά στα απορρίμματα και ακόμη…συζητούν! Μελέτες επί μελετών, εκατομμύρια που έχουν δαπανηθεί και τίποτα δεν προχωρά (πλην της-σε κάποιο βαθμό υπόθεσης-του Κουρουπητού λόγω ευρωπαϊκού…προστίμου) στο όνομα του πολιτικού κόστους και των συμφερόντων που βρίσκονται πια πίσω από τη διαχείριση των απορριμμάτων. Βέβαια το πολιτικό κόστος είναι εκείνο που κάθε φορά δημιουργεί προβλήματα όπως στην περίπτωση της Αγίας Βαρβάρας που εφτασαν ένα βήμα πριν την…απαλλοτρίωση, αλλά οι τοπικοί παράγοντες ήταν κατώτεροι των περιστάσεων και δεν το προχώρησαν. Τώρα οι σημερινοί υπεύθυνοι δηλώνουν ότι έχουν κάθε λόγο να το προχωρήσουν.

“Σε κάθε περίπτωση οι μελετητές που προτείνουν διαφορετικές μεθόδους θα πρέπει να μας πουν το πώς και το γιατί. Να δείξουν σε τι διαφέρουν και σε τι συγκλίνουν“, ανέφερε στην “Π“ κορυφαίο στέλεχος της Περιφέρειας το οποίο παρακολουθεί στενά το θέμα όπως άλλωστε κι ο περιφερειάρχης που έχει ξεκαθαρίσει ότι “μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχει τελειώσει το θέμα των απορριμμάτων“.

“Ναι, για να γίνει αυτό πρέπει να έχουμε ξεκάθαρες απόψεις και τώρα εμφανίζονται οι μελετητές να καταδικάζει ο ένας τον άλλο. Πρέπει να το λύσουμε“, λένε στην περιφέρεια και περιμένουν με αγωνία να ακούσουν κατʼαντιπαράσταση τους μελετητές.

Εκείνο που περιμένουν στην ομάδα εργασίας είναι να έχουν μια συνολική άποψη για τις προτάσεις. Ο κ.Μαυρόπουλος έχει εκπονήσει την μελέτη του περιφερειακού σχεδιασμού που “τρέχει“ και θα είναι παρών όπως και η κ.Λοιζίδου που έχει κάνει την τελευταία μελέτη. Με αυτή διαφωνεί ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης και διευθυντής του Εργαστηρίου Διαχείρισης Αερίων, Υγρών και Στερεών Αποβλήτων Αλέξανδρος Οικονομόπουλος που σε κάθε ευκαιρία λέει ότι είναι “εξαιρετικά δαπανηρή, περιβαλλοντικά μη φιλική καθώς και μη συμβατή με Κοινοτική Οδηγία η λύση της καύσης των στερεών αποβλήτων που προωθείται -και- στην Κρήτη εν όψει της επικείμενης επικαιροποίησης του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ)“ .

Θυμίζουμε ότι για τη διαχείριση των οικιακού τύπου απορριμμάτων η Περιφέρεια Κρήτης ανέθεσε τα τελευταία χρόνια την εκπόνηση δύο βασικών μελετών. Το 2007 ανέθεσε σχετική μελέτη στο Πολυτεχνείο Κρήτης, η οποία παραδόθηκε στις αρχές του 2008 και αποτέλεσε αντικείμενο τετράμηνης εντατικής και αποδοτικής διαβούλευσης. Το 2010 ανέθεσε νέα μελέτη στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, η οποία ολοκληρώθηκε προ εβδομάδων και αποτελεί τη βάση νια την επικείμενη αναθεώρηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων.

“Από τη συγκριτική αξιολόγηση των δύο αυτών προτεινόμενων εναλλακτικών σχεδίων διαχείρισης απορριμμάτων προκύπτει, ως συμπέρασμα και ότι “η Περιφέρεια Κρήτης διέθετε, ήδη από τις αρχές του 2008, ένα ολοκληρωμένο, οικονομικό και κοινωνικά αποδεκτό σχέδιο διαχείρισης των απορριμμάτων, του οποίου την εφαρμογή θα μπορούσε να έχει σχεδόν ολοκληρώσει μέχρι σήμερα. Αντ´ αυτής αναλώθηκε στη διαμόρφωση μιας διαφορετικής πρότασης και κατέληξε, μετά από τρία χρόνια, να προωθεί προς έγκριση ένα σχέδιο για την επεξεργασία των απορριμμάτων, το οποίον παρουσιάζει ελλείψεις και προβλήματα“, έχει υποστηρίξει ο κ.Οικονομόπουλος.

Για τους ίδιους το σχέδιο:

-Δεν είναι συμβατό με την Οδηγία 2008/98 (οι βασικές μονάδες που σχετίζονται με τη «θερμική αξιοποίηση» των απορριμμάτων, ήτοι το εργοστάσιο βιολογικής ξήρανσης Ηρακλείου και η κεντρική μονάδα καύσης δεν είναι επιλέξιμες).

- Είναι εξαιρετικά δαπανηρό, μια και για τους Νομούς Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Λασιθίου απαιτεί σχεδόν πενταπλάσιες επενδύσεις (142 εκατ. ευρώ παραπάνω) σε σχέση με το σύστημα επεξεργασίας που προτείνει η μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης και θα επιβαρύνει τους κατοίκους τους με σχεδόν πενταπλάσιο κόστος επεξεργασίας (με επιπλέον 36 εκατομμύρια ευρώ ετησίως ή με 72 ευρώ ανά κάτοικο τον χρόνο παραπάνω).

-Δεν είναι περιβαλλοντικά φιλικό και σίγουρα δεν είναι κοινωνικά αποδεκτό.

-Δεν ορίζει τη θέση της κεντρικής Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΟΕΔΑ) για τη μονάδα καύσης και για τον Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων των τοξικών καταλοίπων, καθώς και τις θέσεις των υπόλοιπων οκτώ νέων μονάδων επεξεργασίας. Επίσης, δεν περιλαμβάνει σχεδιασμό του συστήματος μεταφοράς των απορριμμάτων και των ενδιάμεσων προϊόντων.

-Απαιτεί αυξημένο χρόνο εφαρμογής και καθιστά μονόδρομο τη χρήση Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, αποκλείοντας τη δυνατότητα υλοποίησης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση».

Το σχέδιο που προτείνει η μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης απαιτεί συνολικές επενδύσεις της τάξης των 66 εκατομμυρίων ευρώ για επεξεργασία, μεταφορά και τελική διάθεση των απορριμμάτων όλης της Περιφέρειας. Οι διαθέσιμοι κοινοτικοί και εθνικοί πόροι καλύπτουν μεγάλο μέρος των επενδύσεων αυτών, αφήνοντας ένα υπόλοιπο της τάξης των 37 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από τραπεζικό δάνειο του υπεύθυνου Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), βάσει ενός βιώσιμου επιχειρηματικού σχεδίου.

-Το σχέδιο που προτείνει η μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου απαιτεί επενδύσεις 189 εκατομμυρίων ευρώ για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας.

Για πολλούς είναι αναγκαία η αποφυγή της θερμικής επεξεργασίας για την Κρήτη (στοιχειομετρική καύση , πυρόλυση, αεριοποίηση απορριμμάτων), εξαιτίας του υψηλού κόστους, του σοβαρού περιβαλλοντικού προβλήματος και της ακύρωσης της εντατικοποίησης της προσπάθειας για αύξηση της ανακύκλωσης. Και θεωρούν ότι η κατεύθυνση για την επικαιροποίηση του ΠΕΣΔΑ πρέπει να αποτελεί μια ολοκληρωμένη λύση για τη διαχείριση των απορριμμάτων, η οποία να είναι δοκιμασμένη, οικονομική και φιλική προς το περιβάλλον, να ταιριάζει με τα δεδομένα των απορριμμάτων και τη γεωμορφολογία της Κρήτης και να βασίζεται στην ανακύκλωση, στην κομποστοποίηση και στην υγειονομική ταφή των υπολειμμάτων.