-Ο αναγνώστης υπάρχει στη σκέψη σας όταν γράφετε;

Συνήθως υπάρχει μόνο το λογοτεχνικό μου όραμα, η έμπνευση και η φαντασία. Ο αναγνώστης έρχεται μερικές φορές όταν θέλω είτε να ανοίξω έναν θεωρητικό διάλογο μαζί του, είτε να τον θέσω μπροστά σε μικρά ή σε μεγάλα διλήμματα. Όπως για παράδειγμα στο σημείο του βιβλίου όπου ο δικαστής λέει στον Λεωνή να αλλαξοπιστήσει ειδάλλως θα πέσει το χατζάρι του δήμιου στο λαιμό του. Τι νιώθει και τι θέλει ο αναγνώστης να γίνει; Να μην αλλαξοπιστήσει ο Λεωνής και να πεθάνει ή να αλλαξοπιστήσει και να ζήσει; Πώς αντιδρά ένας βαθιά θρησκευόμενος χριστιανός αναγνώστης; Πώς ένας ο οποίος θα τον ονομάζαμε εθνικιστή; Έχει τη δύναμη η μυθοπλασία του βιβλίου και το δέσιμο του αναγνώστη με τον ήρωα να ανατρέψουν αυτό που φαίνεται ως αναμενόμενη αντίδρασή του; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα ανταλλάσσονται με τους υποθετικούς ακόμη τότε αναγνώστες. Ερωτήματα που χαίρομαι, όταν πια διαβαστεί το βιβλίο, να τα συζητώ με τους πραγματικούς αναγνώστες του.

-Στο facebook οι αναγνώστες σας εκφράζουν τις απόψεις τους για το τελευταίο σας βιβλίο και εσείς συμμετέχετε σʼ αυτήν την επικοινωνία. Αυτή η άμεση αλλά απρόσωπη επαφή τι σας προσφέρει και τι σας στερεί;

Είναι τρόπος επικοινωνίας και ενημέρωσης για τα βιβλία μου, τις παρουσιάσεις και τις λοιπές εκδηλώσεις που διοργανώνω. Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Με αρκετούς φίλους και αρκετές φίλες αναπτύξαμε και πραγματική φιλία πέρα από την ηλεκτρονική. Με κάποιους μάλιστα προϋπήρχε η προσωπική φιλία και ακολούθησε η ηλεκτρονική. Μου δίνεται επίσης η ευκαιρία ως συγγραφέας να έρθω σε επαφή με κάποιους από τους αναγνώστες με τους οποίους επικοινωνήσαμε μέσα από τις σελίδες των βιβλίων μου. Κι αυτό είναι συγκινητικό αλλά και πολύτιμο γιατί μπορώ να μάθω τις απόψεις τους και τις παρατηρήσεις τους, όπως και σε ορισμένες περιπτώσεις να λύσω κάποιες απορίες τους. Εκείνο το οποίο μου στερεί είναι ο χρόνος. Αν και περιορισμένος αυτός που αφιερώνω στο fb, δεν περισσεύει από τον καθημερινό φόρτο.

“Εραστής του χαρτιού”



-Το Ιμαρέτ κυκλοφόρησε και σε audiobook. Ποια είναι η σχέση σας με τις νέες τεχνολογίες; Αποτελούν κίνδυνο για το παραδοσιακό βιβλίο;

Προσωπικά είμαι εραστής του χαρτιού και της μελάνης. Ωστόσο η ουσία βρίσκεται στον ίδιο το λόγο. Έντυπος ή ηλεκτρονικός, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Είναι ζήτημα εποχής και εξέλιξης. Βέβαια να μην παραγνωρίζουμε και το γεγονός ότι αρκετοί συνάνθρωποί μας αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης ή κινητικά προβλήματα, ακόμα και μορφές δυσλεξίας που τους εμποδίζουν να διαβάσουν κι έτσι ένα ακουστικό βιβλίο (audio book) είναι θείο δώρο γιʼ αυτούς. Εξυπηρετεί ακόμη και όσους ταξιδεύουν συχνά οδηγώντας οι ίδιοι.

-Στην εποχή της γενικότερης κρίσης που διανύουμε έχετε σκεφτεί ποιοι θα ήταν οι ήρωες ενός βιβλίου σας;

Οι ήρωες μου θα ήταν και πάλι απλοί άνθρωποι, αυτοί που γράφουν την κοινωνική ιστορία των λαών. Οι όποιοι φορείς εξουσίας θα είχαν ρόλο κομπάρσου. Αυτόν που έτσι κι αλλιώς κατέχουν, ανεξάρτητα εάν οι ίδιοι αδυνατούν να το καταλάβουν. Γιατί αδυνατούν να αντιληφθούν την ασημαντότητά τους μέσα στο διάβα των αιώνων και στο σύμπαν. Ίσως ήταν ένας άστεγος ο οποίος παρατηρεί από μια γωνιά όσα γίνονται, ένας ξεπεσμένος έμπορος ο οποίος προηγουμένως βίωνε με αλαζονεία την επίπλαστη ευημερία του, μια αριστερίστρια που ερωτεύεται σε μια πλατεία με έναν ακροδεξιό χωρίς να γνωρίζει τις πεποιθήσεις του, ένας παππούς από το χωριό ο οποίος βρίσκεται τυχαία στο σύνταγμα την ώρα των επεισοδίων κ.ο.κ.

-Έχετε γράψει στίχους σε μερικά πολύ αγαπημένα τραγούδια μεταξύ των οποίων τα: «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου», «Δέκα μάγισσες», «Γιατί πολύ σʼ αγάπησα». Είναι διαφορετική η διαδικασία όταν γράφετε στίχους για τραγούδια απʼ αυτήν της ποίησης;

Είναι εντελώς διαφορετικός ο τρόπος γραφής και οι στιγμές της δημιουργίας. Στον στίχο που προορίζεται για τραγούδι αναμετριέσαι με την αυστηρή φόρμα, τις ρίμες, το μέτρο και τους τονισμούς. Συνήθως σε τρία τετράστιχα πρέπει να διηγηθείς μια ιστορία ή μια συναισθηματικά κατάσταση, να επικεντρώσεις το νόημά σου στο ρεφρέν και παράλληλα το αποτέλεσμα να έχει έναν λαϊκό χαρακτήρα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Να μπορεί δηλαδή να είναι εύληπτο από τον μέσο ακροατή. Στην ποίηση, αν και πάλι μετριέται κανείς με την οικονομία του λόγου, είναι απόλυτα ελεύθερος ως προς το αισθητικό αποτέλεσμα, τη θεματολογία, τον ορίζοντα του ποιητικού του βεληνεκούς. Προηγείται το κατακλυσμιαίο συναίσθημα, έπεται -σχεδόν ταυτόχρονα- η λογική τακτοποιώντας σε κατανοητή σφαίρα τα γεννήματα της ενόρασης, ο ποιητής υπερίπταται μέτρων, σκοπιμοτήτων και της καθημερινής του πραγματικότητας και αφήνεται στο θείο πυρ και στη θεία μανία της έμπνευσής του.

-Έχετε σκεφτεί ποιο θέμα θα έχει το επόμενο βιβλίο σας;

Είναι πολύ νωρίς ακόμη, αν και ιχνηλατώ κάποια θέματα μέσα από μια προκαταρκτική έρευνα. Ποιος ξέρει που μπορεί να με οδηγήσουν οι δαίμονές μου.