Παγιδευμένοι σε μια προσπάθεια να πετύχουν έναν ιδιότυπο τετραγωνισμό του κύκλου μοιάζουν οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης, ενώ καθίσταται πλέον φανερό ότι η κρίση χρέους αρχίζει να επιμολύνει τις δύο μεγάλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, την Ιταλία και την Ισπανία.
Στο Eurogroup των Βρυξελλών οι καθ' ύλην αρμόδιοι Ευρωπαίοι υπουργοί αναζητούν τρόπους ώστε αφ' ενός να μην ευεργετηθούν εξαιρούμενοι οι ιδιώτες πιστωτές από το επόμενο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας αφετέρου η συμμετοχή τους αυτή στο πακέτο να μην κριθεί από τους οίκους ως πιστωτικό γεγονός, δηλαδή ως χρεοκοπία της χώρας.
Η παρατήρηση που έκανε η Αυστριακή υπουργός Οικονομικών Μαρία Φέκτερ μιλώντας στους δημοσιογράφους λίγη ώρα πριν από την έναρξη του Ecofin είναι χαρακτηριστική του κινδύνου που διατρέχει ολόκληρη η ευρωζώνη από την εμμονή των Γερμανών (δεν τους κατονόμασε) να σηκώσουν και οι τράπεζες το βάρος που τους αναλογεί.
«Οι πιέσεις προς τους ιδιώτες ομολογιούχους να επιμεριστούν κι αυτοί το κόστος βοήθειας προς την Ελλάδα θα μπορούσε να αποδειχθεί μοιραίο», είπε χαρακτηριστικά η Αυστριακή υπουργός για την καθόλα δίκαιη απαίτηση του Βερολίνου, που όμως δίνει την εντύπωση στους οίκους και στις αγορές εν γένει ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολιτική βούληση, την αποφασιστικότητα και την πυγμή που απαιτείται για να ξεπεράσει την κρίση.
«Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ακόμη καλοκαίρι αβεβαιότητας, καθώς μια συμφωνία για την Ελλάδα φαίνεται πως δύσκολα θα ληφθεί πριν από το Σεπτέμβριο.
Η αβεβαιότητα όμως θα επιταχύνει τη φυγή επενδυτικών κεφαλαίων από τις αγορές μη κυβερνητικών ομολόγων και κυρίως θα επιταχύνει τη φυγή κεφαλαίων από τις τράπεζες της ευρωπαϊκής περιφέρειας», δήλωσε στο Bloomberg o Μάικλ Σοντερς της Citigroup.
Εν τω μεταξύ, οι πιέσεις στην αγορά ομολόγων της ευρωπαϊκής περιφέρειας εντείνονται σε βαθμό που απειλείται πλέον άμεσα η δυνατότητα εξωτερικού δανεισμού των δύο μεγάλων οικονομιών της περιοχής, της Ιταλίας και της Ισπανίας.
Παρά τη δραματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται τόσο η οικονομία όσο και η αγορά εργασίας και βεβαίως ο τραπεζικός τομέας της Ισπανίας, πρώτη στο στόχαστρο των αγορών μοιάζει να μπαίνει η Ιταλία κι αυτό λόγω του υψηλού δημοσίου χρέους της χώρας - στα τέλη του 2010 είχε φθάσει στο 119% του ιταλικού ΑΕΠ και είναι το δεύτερο υψηλότερο στην ευρωζώνη μετά από το ελληνικό.
Επιπλέον, η Ιταλία βρίσκεται στο στόχαστρο των αγορών επειδή το χρέος της σε απόλυτους αριθμούς φθάνει στο δυσθεώρητο επίπεδο των 1,6 τρισ. ευρώ και είναι το τρίτο σε παγκόσμιο επίπεδο έπειτα από το αμερικανικό και το ιαπωνικό.
Η απόδοση του 10ετούς ιταλικού ομολόγου βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες σταθερά πάνω από το 5% και σήμερα το μεσημέρι εκτινάχθηκε στο 5,55%, που είναι το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα χρόνων.
Την ίδια ώρα η απόδοση του γερμανικού 10ετούς ομολόγου υποχωρούσε χθες κατά 14 μονάδες βάσης στο 2,69%. Είναι χαρακτηριστική η εκτίμηση του αναλυτή του Bloomberg Τζον Γκλόβερ ότι «η Ιταλία βρίσκεται πλέον σε απόσταση δύο εκατοστιαίων μονάδων από την καταστροφή».
Ο αναλυτής εξηγεί ότι η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία αναγκάστηκαν να πάψουν να δανείζονται από τις αγορές και αναζήτησαν βοήθεια από τους εταίρους τους και το ΔΝΤ όταν το επιτόκιο δανεισμού τους ξεπέρασε το 7% (σε ό,τι αφορά τα 10ετή ομόλογα που εκδίδουν).
Η Ανγκελα Μέρκελ δήλωσε χθες ότι «η Ιταλία πρέπει να στείλει ένα πολύ σημαντικό μήνυμα στους νευρικούς επενδυτές» εξασφαλίζοντας με αξιόπιστα μέτρα τις προβλέψεις του προϋπολογισμού της.
«Πιστεύω ότι το ιταλικό Κοινοβούλιο θα εγκρίνει έναν αξιόπιστο προϋπολογισμό», πρόσθεσε η Γερμανίδα καγκελάριος.
Είναι προφανές ότι το Βερολίνο είτε δεν έχει πειστεί για τη σοβαρότητα της κατάστασης είτε δεν τολμά να δράσει αποφασιστικά για να εκτονώσει τον πανικό των αγορών - ας πούμε υιοθετώντας ή έστω ανακοινώνοντας ότι μελετά την πρόταση του Ιταλού ευρωτραπεζίτη Λορέντσο Μπίνι Σμάγκι για την εκχώρηση από τις εθνικές κυβερνήσεις του δικαιώματος έκδοσης ομολόγων σε μια ευρωπαϊκή αρχή.
Μεταξύ σφύρας και άκμονος οι ευρωπαϊκές τράπεζες
Το εν εξελίξει Eurogroup μοιάζει να είναι από κρίσιμο έως καθοριστικό για τις μετέπειτα εξελίξεις στην ευρωζώνη.
Αλλά και βραχυπρόθεσμα, από αυτό μοιάζει να κρίνονται πολλά για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα.
Οχι μόνο σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των τραπεζών στο ελληνικό σχέδιο διάσωσης αλλά και σε ό,τι αφορά την πορεία του τραπεζικού κλάδου τις επόμενες ημέρες, ενόψει των αποτελεσμάτων των νέων stress test των ευρωπαϊκών τραπεζών που θα ανακοινωθούν την Παρασκευή.
Την Κυριακή η ιταλική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έλαβε προσωρινά μέτρα για να περιορίσει τις κερδοσκοπικές επιθέσεις στις τράπεζες της χώρας. Το αποτέλεσμα ήταν να κατακρημνιστεί συνολικά χθες η ιταλική κεφαλαιαγορά (ο γενικός δείκτης ΜΙΒ-30 του Μιλάνου έκλεισε με πτώση 3,96%).
«Με δεδομένη την τεταμένη κατάσταση που επικρατεί στις αγορές κεφαλαίου και συναλλάγματος, πιστεύουμε ότι η ανακοίνωση των λεπτομερών αποτελεσμάτων των stress test θα έχει επιβαρυντικό αντίκτυπο στην κρίση χρέους που ταλανίζει την ευρωζώνη», εκτίμησε σε χθεσινή ανακοίνωσή της η Κεντρική Επιτροπή της Ενωσης Γερμανικών Τραπεζών.

