Του Γιάννη Ζωράκη

Το «κλειδί εξόδου από την κρίση» φαίνεται να κρατάει η Κρήτη, που απλά περιμένει την έγκριση από το Κράτος για να δώσει λύσεις σε όλα τα προβλήματα.

Το σπουδαίο «κλειδί» ακούει στο όνομα ενεργειακή επάρκεια μέσω φυσικού αερίου, κι όχι μόνο θα λύσει τα χέρια της χώρας, αλλά αναμένεται επίσης να καταστήσει την Ελλάδα και την Κρήτη, ρυθμιστές ολόκληρης της Ευρώπης.

Τα σενάρια επιστημονικής φαντασίας που ακούγονταν κυρίως στη Μεσαρά, για «καλλιέργεια φυσικού αερίου» πριν από χρόνια, τώρα έρχονται και πάλι στο προσκήνιο, μετά από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για άμεση προώθηση διαδικασιών εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου.

Το σχέδιο νόμου που δείχνει διατεθειμένη να προωθήσει η κυβέρνηση αναφορικά με την απελευθέρωση στην αγορά της ενέργειας, πρόκειται κατατεθεί σύντομα στη Βουλή, ενώ χαρακτηρίζεται ως το μεγαλύτερο βήμα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, των τελευταίων δεκαετιών.

Την ίδια στιγμή, η Κρήτη αναδεικνύεται σε υπʼ αριθμόν ένα κόμβος ερευνών για κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Ήδη βρίσκονται στην Κρήτη επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Πατρών που σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης, συνεχίζουν τη δεύτερη φάση μιας μεγαλειώδους έρευνας στο νησί.

Η ομάδα του καθηγητή στο τμήμα Γεωλογίας Πατρών κ. Αβραάμ Δεληλίδη, του καθηγητή Εμμανουήλ Μανούτσογλου στο τμήμα Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης και του καθηγητή Νίκου Παχιαδάκη από το Πολυτεχνείο Κρήτης επίσης, πραγματοποιεί έρευνες σε διάφορες «λεκάνες» προκειμένου να ελέγξει την επάρκεια κοιτασμάτων.

Μετά τις έρευνες στη λεκάνη της Μεσαράς, οι έρευνες συνεχίζονται στη λεκάνη της Ιεράπετρας, καθώς και στις λεκάνες Κλεινίου και Στράβωνα. Έρευνες πρόκειται να πραγματοποιηθούν επίσης στη λεκάνη Καστελίου προκειμένου να διαπιστωθεί πιθανή σύνδεση με τη λεκάνη του Τέναρου.

«Πραγματοποιούμε μια προσπάθεια νʼ αναδείξουμε τη σπουδαιότητα της ευρύτερης περιοχής γύρω από την Κρήτη σε κοιτάσματα υδρογονανθράκων» αναφέρει ο καθηγητής Δεληλίδης και προσθέτει:

«Τα πρώτα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά, ενώ πιστεύουμε πως στην τρίτη φάση ερευνών τʼ αποτελέσματα θα είναι σπουδαία».

Σύμφωνα με τον καθηγητή μάλιστα, η χώρα μπορεί να κάνει θεαματικά βήματα προόδου, αν εκμεταλλευτεί τα κοιτάσματα της.

«Εκτιμούμε πως η μόνη διέξοδος από την κρίση σʼ αυτή τη συγκυρία της χώρας είναι η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων» αναφέρει ο καθηγητής και τονίζει:

«Το θέμα όμως είναι να θέλει η κυβέρνηση να κάνει πράγματα και να την αφήσουν. Προς το παρόν ακούμε εξαγγελίες και δεν βλέπουμε εφαρμογή. Αν η κυβέρνηση κινήσει τις διαδικασίες και παρακάμψει το γεγονός πως για να ανοίξει η ενέργεια πρέπει να συνυπογράψουν υπουργείο Ενέργειας, Εξωτερικών και Άμυνας, μπορούμε να δούμε σοβαρές εξελίξεις».

Καθολική βέβαια είναι η εκτίμηση πως η επάρκεια ορυκτών πόρων στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης είναι τεράστια. Τα μεγέθη επάρκειας που εκτιμούν οι επιστήμονες πως διαθέτει η Κρήτη είναι τρομακτικά, αφού υπολογίζεται ότι τα κοιτάσματα φυσικού αερίου ξεπερνούν το 1,5 τρισεκατομμύριο κυβικά! Τα συγκεκριμένα μεγέθη δεν μπορούν παρά να αποτελούν το μεγαλύτερο ίσως «θησαυροφυλάκιο» της χώρας, αλλά και να καταδεικνύουν την αμεσότητα προώθησης ενεργειών προς εκμετάλλευση τους.

Ήδη το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κατέθεσε πολυνομοσχέδιο, με στόχο να δοθούν σε εταιρίες περιοχές για έρευνα κοιτασμάτων, ενώ ταυτόχρονα μετά από πάρα πολλά χρόνια απραξίας δημιουργείται Εθνικός Φορέας Έρευνας Υδρογονανθράκων. Στο πλαίσιο αυτό, καθορίζονται επίσης ως νευραλγικής σημασίας τα σχέδια για την κατασκευή αγωγών που θα μεταφέρουν φυσικό αέριο και πετρέλαιο στη Δύση, μέσω της βόρειας Ελλάδας.

Παρά τις γενικότερες θετικές κριτικές ωστόσο, που έχουν οι συγκεκριμένες ενέργειες, δεν είναι λίγοι οι ειδικοί που εκτιμούν πως η Ελλάδα ήδη έχει αργήσει σʼ αυτή την κατεύθυνση και δείχνει άκρως διστακτική σε σχέση με τις κινήσεις που έχει κάνει η γειτονική Τουρκία. Ταυτόχρονα, αρνητικά σχόλια δέχεται η ελληνική πλευρά για το γεγονός πως δεν έχει ορίσει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της, κάτι στο οποίο ήδη προχωρά η Τουρκία.

Υπενθυμίζεται πως η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη είναι μία νέα ζώνη θαλάσσιας δικαιοδοσίας και δικαιωμάτων των παράκτιων κρατών, με τεράστιο εύρος που περιλαμβάνει τα ύδατα, το βυθό και το υπέδαφος της περιοχής της, και αρχίζει μετά το τέλος της αιγιαλίτιδας ζώνης. Ο νέος αυτός θεσμός αποτελεί τη σημαντικότερη και επαναστατικότερη καινοτομία του νέου δικαίου της θάλασσας.



Συγκυρίες



Πιο γρήγορα από ποτέ πρέπει να τρέξει η Ελλάδα τις διαδικασίες εκμετάλλευσης φυσικών κοιτασμάτων της, διεκπεραιώνοντας άμεσα όλες τις σχετικές εκκρεμείς υποθέσεις.

Μέσα στην κρίση, η Ελλάδα αποκτά ένα μοναδικό συγκριτικό πλεονέκτημα το οποίο σχετίζεται με την παρούσα παγκόσμια συγκυρία. Κι αυτό γιατί, όπως εκτιμάται από ειδικούς επιστήμονες, η ενεργειακή επάρκεια της υπόλοιπης Ευρώπης σε φυσικό αέριο δεν μπορεί να συντηρηθεί επαρκώς πέρα από το 2015. Μετά το πυρηνικό ατύχημα της Φουκοσίμα στην Ιαπωνία, την ακύρωση του πυρηνικού προγράμματος της Γερμανίας, αλλά και τον πόλεμο στη Λιβύη, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για άμεση αύξηση των αναγκών σε φυσικό αέριο, που μπορεί κάλλιστα να καλύψει η Ελλάδα με σωστό σχεδιασμό. Η χώρα βρίσκεται σε μια μοναδικά πλεονεκτική θέση που αν εκμεταλλευτεί θα μπορέσει να γίνει πρωταγωνιστής σε όλη την Ευρώπη. Υπʼ αυτή την έννοια βέβαια, εξηγείται και η αρχικά εκτιμώμενη «υποβάθμιση» του κ. Παπακωνσταντίνου στο υπουργείο Περιβάλλοντος, η οποία όμως αποδεικνύεται άκρως κομβική. Ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, μέσα από τις όλες δράσεις του φαίνεται διατεθειμένος να προχωρήσει στην εκμετάλλευση της ενέργειας κι έτσι εξηγούνται πολλές από τις κινήσεις του. Η επιλογή του να τοποθετήσει έναν άνθρωπο απολύτου εμπιστοσύνης στο υπουργείο Περιβάλλοντος, αλλά και η κάθετη θέση του να «μπλοκάρει» το «Στολίσκο της Ελευθερίας» για να μην δημιουργηθεί ρήξη με το Ισραήλ, αποδεικνύουν πως η επόμενη πολιτική στόχευση, είναι η δυναμική πολιτική ενέργειας.



Αυτόνομη ενεργειακά, η Κρήτη

Την επισήμανση πως η Κρήτη μπορεί να γίνει ένα αύταρκες ενεργειακά νησί, πραγματοποιεί ο καθηγητής Δεληλίδης, μιλώντας στην «Π».

«Η Κρήτη θα μπορούσε να έχει κομβικό ρόλο στον τομέα της ενέργειας και χωρίς τη δημιουργία πανελλαδικού φορέα, αρκεί να προχωρούσε την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη με την Κύπρο» τονίζει ο καθηγητής επεξηγώντας:

«Με αυτό τον τρόπο θα μπορούσε να έχει μια αυτόνομη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής μʼ ένα σταθμό στη νότια Κρήτη και να γίνει ενεργειακά αυτάρκης, χωρίς να εξαρτάται από καμία κομματική προπαγάνδα».