Του Αλέκου Α. Ανδρικάκη [email protected]

Σχεδόν 5 μήνες μετά τα πρώτα αποκαλυπτικά δημοσιεύματα της «Π» για την κατάσταση στη Βικελαία, τα θέματα της διαχείρισης της Βιβλιοθήκης από τη δημοτική αρχή παραμένουν σε στασιμότητα, εκτός απʼ αυτό της υπογραφής της σύμβασης της επόμενης φάσης των εργασιών για το «Αχτάρικα», που απλώς επιβεβαίωσε τις αποκαλύψεις της «Π» για τη χρήση των ισογείων ως καταστημάτων και του τρίτου ορόφου ως εντευκτηρίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι και σήμερα η Βικελαία παραμένει ακέφαλη, χωρίς καν πολιτικό υπεύθυνο, ενώ δεν έχει οριστεί ούτε επιτροπή εποπτείας. Παράλληλα, οι σημαντικές βιβλιοθήκες, αυτές του Βικέλα, του Σεφέρη, της Έλλης Αλεξίου, και πολλές άλλες επιμέρους, παραμένουν στα υπόγεια του κτιρίου της λεωφόρου Αντιστάσεως… Η μόνη φροντίδα που υπήρξε είναι να διαμορφωθεί μια πρόχειρη κατασκευή ώστε στα βιβλία και στις χιλιάδες παλιές εφημερίδες να μην έχουν πρόσβαση επισκέπτες του κτιρίου και τρωκτικά…

Σε σχέση με τις ανακοινώσεις που είχε κάνει πριν 10 ημέρες ο δήμαρχος παρουσιάζοντας τη νέα φάση της ανακαίνισης του «Αχτάρικα», στην ουσία επιβεβαιώθηκαν ότι:

-Η βιτρίνα του ισογείου θα δοθεί για καταστήματα. Δεν υπάρχει καμιά αλλαγή ή υποχώρηση, παρά μόνο η αναφορά του περί «διαλόγου» για τη χρήση τους. Ουδείς φυσικά φαντάζεται πως τα μαγαζιά θα δοθούν για να λειτουργήσει κάποια… μπουτίκ! Επειδή ο κ. Κουράκης ανακοίνωσε ότι θα υπάρχουν δύο καταστήματα, αντί τριών που γνωρίζαμε, δεν υπάρχει καμιά υποχώρηση στο σχεδιασμό του δήμου. Απλώς τα δύο μικρότερα, από τη δεξιά πλευρά όπως βλέπουμε το κτίριο, από τη μεριά που ήταν το φαρμακείο Δουλουφάκη, ενιαιοποιήθηκαν σε ένα μεγάλο. Το αριστερό, εκεί όπου ήταν παλιότερα το «Κνωσός» και μετά το «Αχτάρικα», παραμένει ως έχει.

Στον τρίτο όροφο η αναφορά περί εντευκτηρίου είναι ρητή και δεν άλλαξε σε σχέση με το σχέδιο που είχε καταθέσει λίγο πριν τις δημοτικές εκλογές ο δήμος στο Τοπικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο και εγκρίθηκε, όπως είχε αποκαλύψει η «Π».

Έτσι, τα τέσσερα καταστήματα που γνωρίζαμε (τρία στο ισόγειο κι ένα στον τρίτο όροφο) έγιναν τρία, χωρίς όμως να διατεθεί επιπλέον χώρος για τη Βικελαία. Απλώς τα δύο μικρά έγιναν ένα ενιαίο.

Η «βιτρίνα», δηλαδή, του κτιρίου θα είναι ούτως ή άλλως καταστήματα, αφού το παιδικό – δανειστικό τμήμα προβλέπεται να λειτουργήσει στο ισόγειο, αλλά στην πίσω πλευρά, με είσοδο από τη στοά.

Ο «διπλασιασμός» των χώρων που ανακοίνωσε ο δήμος δεν ισχύει στην πράξη, αλλά και να ίσχυε, ούτε σ' ολόκληρο το Αχτάρικα μπορούν να αναπτυχτούν όλες οι βιβλιοθήκες, τα αρχεία και τα τμήματα της Βιβλιοθήκης, αφού δεν επαρκούν ούτε αυτοί οι χώροι. Και δεν ισχύει στην πράξη (από τα 1.200 πάμε στα 2.400 τετραγωνικά αναφέρει το σχέδιο, το οποίο πάντως ήταν ήδη γνωστό από την απόφαση του Τ.Α.Σ) καθώς τα επιπλέον σχεδόν 1.200 είναι στα υπόγεια, εκεί που βρέθηκε το τμήμα του αραβοβυζαντινού τείχους. Η αρχαιολογία έχει θέσει όρο χρήσης να μην κλείσουν τα υπόγεια και το τείχος να «αναπνέει». Άρα πώς θα φυλαχθούν εκεί πολύτιμα αρχεία; Σ' ένα ανοικτό χώρο;

Στην υπογραφή της σύμβασης για τη νέα φάση των εργασιών ο δήμαρχος επιχείρησε ένα «επικοινωνικό τρικ»: Παρουσίασε φωτογραφίες πώς ήταν τα «Αχτάρικα» πριν ή κατά τις εργασίες κατεδάφισης (!) για να πείσει σε σχέση με την ανάγκη της ανακαίνισης του κτιρίου. Πάντως ουδείς τον έψεξε για τις εργασίες, αλλά για το μακρύ χρόνο και την παράδοση μέρους του κτιρίου για λειτουργία καταστημάτων. Επίσης δεν ανέφερε την πραγματικότητα, ότι δηλαδή η απόφαση για την ανακαίνιση του μεγάρου δεν είναι δική του. Από την προηγούμενη δημοτική αρχή του κ. Ασλάνη είχαν παρθεί οι αποφάσεις ανακαίνισης κι εκείνος τις υλοποίησε, και σωστά έπραξε. Την 1η Αυγούστου 2001 το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε τον στατικό έλεγχο του κτιρίου και στις 21 Ιανουαρίου 2002 αποφάσισε να προκηρύξει τη μελέτη για την αποκατάσταση του Αχτάρικα.

Όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα παράδοσης του κτιρίου, αυτή τη φορά ο κ. Κουράκης έθεσε νέο χρονοδιάγραμμα. Από τους 18 μήνες για την ολοκλήρωση αυτής της φάσης, μίλησε για 12-14. Φοβάμαι ότι ούτε οι 18 θα είναι εφικτός χρόνος, όχι μόνο εξαιτίας της γνωστής ελληνικής πραγματικότητας, αλλά κυρίως εξαιτίας του γεγονότος ότι ένα μεγάλο μέρος του ποσού για τις εργασίες δεν έχει εξασφαλιστεί. Από πού θα βρεθεί; Από τα δημοτικά ή τα εθνικά χρήματα, είναι μάλλον αδύνατο. Η μόνη πηγή είναι τα κοινοτικά κονδύλια, τα οποία θα πρέπει να αναζητηθούν. Και η μέχρι τώρα εμπειρία αναφέρει ότι η δημοτική αρχή δεν έχει και μεγάλη διάθεση για την αναζήτηση κονδυλίων στήριξης της Βθιβλιοθήκης…

Συνοψίζοντας, όλα τα προβλήματα που τέθηκαν και με τη συγκέντρωση της 9ης Απριλίου παραμένουν, ενώ η Βικελαία στριμώχνεται για να δοθεί το φιλέτο του κτιρίου σε μαγαζιά, ακόμη και με την πρόφαση ενός «διαλόγου». Και φυσικά δεν θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά κάτι, από τη στιγμή που ο δήμος έχει ζητήσει κι έχει λάβει την έγκριση του Τοπικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.

Ο διάλογος πάντως που αναγγέλθηκε ενέχει έναν σοβαρό κίνδυνο. Γιατί από τη μια δεν έχω αμφιβολία ότι θα είναι προσχηματικός, για να υπάρξει η «κοινωνική αποδοχή» της λειτουργίας των καταστημάτων, κι από την άλλη υπάρχουν φορείς που αποδέχονται τη λειτουργία καταστημάτων με το πρόσχημα να δοθούν τα έσοδα της λειτουργίας τους στη Βικελαία… Φορείς που επιδεικτικά απέχουν από κάθε προσπάθεια διεκδίκησης για τη Βιβλιοθήκη, την ίδια ώρα που οι ίδιοι εξασφαλίζουν χρηματοδοτήσεις για τις δικές τους εκδηλώσεις…