
Μέρος 11ο - Ρεπορτάζ Πέλλα Λασηθιωτάκη
Κερδισμένοι και τώρα όσοι πανώγραψαν
Διαλύει και την αγροτική οικονομία το μνημόνιο
Ο πρόεδρος της ΟΑΣΝΗ Γ. Τζωρτζάκης λέει ότι «βούλιαξαν» οικονομικά όσοι επένδυσαν στον εκσυγχρονισμό των αγροτικών τους εκμεταλλεύσεων
Οι πρωτοπόροι αγρότες, εκείνοι δηλαδή που εκσυγχρόνισαν τις καλλιέργειες και τους στάβλους τους και πιστοποίησαν ποιοτικά τα προϊόντα τους, είναι όπως φαίνεται, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, οι μεγάλοι χαμένοι από την οικονομική κρίση και την εφαρμογή του μνημονίου.
Αντίθετα, οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι όσοι «επένδυσαν» στην παράνομη είσπραξη κοινοτικών επιδοτήσεων, «κάτω από τη μύτη» ενός κράτους που περιέργως δεν ακούει και δε βλέπει…. Αυτοί οι «αγρότες» λοιπόν, λαμβάνουν τουλάχιστον μέχρι το 2013 τις παχυλές επιδοτήσεις τους χωρίς να κουνίσουν ούτε.. το δακτυλάκι τους….
Σημαντικό πλήγμα έχει υποστεί και ο κλάδος των ιδιωτών γεωπόνων που είχε επενδύσει στους ενεργούς αγρότες, τους ανθρώπους της δουλειάς. Ήδη μεγάλες εταιρείες του κλάδου στην Κρήτη και όλη την Ελλάδα, που είχαν δημιουργήσει ακόμα και αλυσίδες καταστημάτων στο νησί, έχουν βάλει λουκέτο. Ποιος το περίμενε πριν περίπου 5 χρόνια, ότι η ΠΑΝΑΓΡΟΤΙΚΗ, σήμερα δεν θα λειτουργούσε…
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς σε μία χώρα που παράγει όλο και λιγότερα προϊόντα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό του ΑΕΠ που κατέχει ο πρωτογενής τομέας έφθασε το 3%, ενώ πριν 30 χρόνια ήταν στο 60%!
Μείωση τιμών, αύξηση του κόστους
Η οικονομική κρίση και στη συνέχεια η εφαρμογή του μνημονίου στη χώρα μας είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των πωλήσεων τροφίμων και ποτών στην εσωτερική αγορά. Αν και πολλές επιχειρήσεις μεταποίησης αγροτικών προϊόντων στράφηκαν στο εξωτερικό για να αναζητήσουν πελάτες, δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα (όπως άλλωστε ήταν επόμενο) να καλύψουν το κενό.
Οι τιμές παραγωγού μειώθηκαν, όπως και οι ποσότητες προϊόντων που διακινούνται στην αγορά. Την ίδια ώρα, κυρίως λόγω αύξησης ΦΠΑ και ανόδου των τιμών του πετρελαίου, αυξήθηκε το κόστος παραγωγής, καθώς οι τιμές στα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα και τις ζωοτροφές έχουν πάρει την ανιούσα…
Οι αγρότες βρέθηκαν μεταξύ σφύρας και άκμονος με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να συσσωρεύουν σημαντικά χρέη σε προμηθευτές και τράπεζες, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων νομού Ηρακλείου Γιώργος Τζωρτζάκης.
Δεν πληρώνουν ακόμα και Ενώσεις!
Από την οικονομική κρίση επηρεάστηκαν όπως ήταν επόμενο και οι επιχειρήσεις. Χιλιάδες παραγωγοί σταφυλιών, κηπευτικών και ελαιόλαδου παραμένουν επί μήνες απλήρωτοι. Ακόμα και Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών, πρώτη φορά στην ιστορία τους, οφείλουν ποσά της τάξεως των εκατομμυρίων ευρώ στους αγρότες μέλη τους. Να σημειωθεί ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, όπως από την αρχή είχε γράψει η «Π», η έγκριση και η εκταμίευση των δανείων για την αγορά λαδιού, τα οποία είχε «τάξει» στις Ενώσεις η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αφού εξασφάλισε τις εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου. Ακόμα και τράπεζες στις οποίες συμμετέχει το δημόσιο ως κύριος μέτοχος, δεν δίνουν τα δάνεια στις Ενώσεις εάν δεν κρίνουν ότι είναι βιώσιμες. Αλλά αυτή την περίοδο, βιώσιμες με τα αυστηρά τραπεζικά δεδομένα, είναι ελάχιστες επιχειρήσεις.
«Βούλιαξαν» όσοι επένδυσαν
Το πιο δυσάρεστο από όλα όμως είναι σύμφωνα και με τον πρόεδρο της ΟΑΣΝΗ Γιώργο Τζωρτζάκη, ότι οι πρωτοπόροι γεωργοί και κτηνοτρόφοι, φαίνεται να είναι οι μεγάλοι χαμένοι της οικονομικής κρίσης και της εφαρμογής του μνημονίου.
Νέοι αγρότες έκαναν επενδύσεις ακόμα και της τάξεως των εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ μέσω του κοινοτικού προγράμματος των σχεδίων βελτίωσης αγροτικών εκμεταλλεύσεων, θέλοντας να παραμείνουν στη γη τους, να εκσυγχρονίσουν τις εκμεταλλεύσεις τους και να αποδώσουν στην αγορά ποιοτικά προϊόντα. Πήραν ή περιμένουν σε ορισμένες περιπτώσεις να πάρουν εγκεκριμένες από το Υπουργείο επιδοτήσεις κατά 50% επί του συνόλου των προϋπολογισμών των έργων τους και σήμερα βρίσκονται να οφείλουν σημαντικά ποσά στις τράπεζες, αφού δεν μπορούν να πουλήσουν ή δεν πληρώνονται για τα προϊόντα που πουλούν.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των μελισσοκόμων που επένδυσαν σε ένα σημαντικό και υγιεινό προϊόν, το μέλι, το οποίο πριν 5-6 χρόνια φαινόταν να έχει μέλλον στην αγορά. Πήραν μέσω επιδοτήσεων μελισσοκομικά αυτοκίνητα, αγόρασαν κυψέλες, έκτισαν σύγχρονα μελισσοκομεία και σήμερα δεν μπορούν να πουλήσουν το προϊόν τους.
Ρωτήσαμε νεαρό μελισσοκόμο γιατί δεν κάνει ποιοτική πιστοποίηση του μελιού του και μας απάντησε: «Η τράπεζα με κυνηγά να της επιστρέψω το δάνειο που είχα πάρει έναντι της επιδότησης που περιμένω. Δεν έχω πάρει ακόμα ολόκληρη την επιδότηση από τα σχέδια βελτίωσης και κοντεύουν να μου βγάλουν στον πλειστηριασμό το σπίτι. Πώς λοιπόν να κάνω πιστοποίηση; Με τι χρήματα;» διερωτήθηκε. Ο ίδιος, όπως και άλλοι συνάδελφοι του, έχει στην αποθήκη του περίπου 10 τόνους μέλι.
Πρωτοπόροι κτηνοτρόφοι έχουν επενδύσει μέσω επιδότησης και δανεισμού ποσά της τάξεως των εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των στάβλων τους. Όταν εισέπραξαν τις επιδοτήσεις τους ήταν τόσο μεγάλη η καθυστέρηση που οι τόκοι ποινής των τραπεζικών δανείων είχαν απορροφήσει το μεγαλύτερο τμήμα τους. Οι κτηνοτρόφοι είχαν εγκαταστήσει αυτόματα συστήματα άλμεξης και ψυγεία για το γάλα, σε σύγχρονες μονάδες. Επέμεναν, παρόλα αυτά, παράγοντας γάλα και κρέας, με στόχο να εξοφλήσουν τα δάνεια τους και να καταστήσουν βιώσιμες τις μονάδες τους. Σήμερα το γάλα δεν πληρώνεται από τις τυροκομικές μονάδες αφού αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα ρευστότητας, με μεγάλο μέρος της παραγωγής να είναι στα ψυγεία. Η τιμή παραγωγού στο πρόβειο κρέας είναι εξαιρετικά χαμηλή και το κόστος των ζωοτροφών διαρκώς αυξάνεται. Σήμερα, αυτοί οι παραγωγοί είναι έτοιμοι να χρεοκοπήσουν…
Εξαιρετικά σημαντικά ποσά οφείλουν στις τράπεζες και τα γεωπονικά καταστήματα χιλιάδες ιδιοκτήτες θερμοκηπίων οι οποίοι επίσης έχουν προχωρήσει σε επενδύσεις της τάξεως των δεκάδων χιλιάδων ευρώ. Ακόμα πολλοί από τους παραγωγούς που επένδυσαν στα σκεπαστά αμπέλια, για να πετύχουν τη διεύρυνση της παραγωγικής περιόδου από τον Ιούνιο μέχρι και τον Οκτώβριο, σήμερα τα ξεριζώνουν, αφού τα κλήματα που φύτεψαν στην –κατά κοινή ομολογία- αποτυχημένη αναμπέλωση «γέρασαν» ή υπέστησαν διάφορες ασθένειες.
Κερδισμένοι όσοι παρανομούν….
Μοναδικοί κερδισμένοι των τελευταίων χρόνων, είναι όπως προαναφέρθηκε, εκείνοι που λάμβαναν παράνομα υψηλά ποσά από τις επιδοτήσεις! Όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν, αλλά αντίθετα επιβραβεύθηκαν!
Τα ποσά είναι εξαιρετικά υψηλά και σε ορισμένες περιπτώσεις ανέρχονται ακόμα και σε 100.000 -150.000 ευρώ το χρόνο σε μία οικογένεια! Χρήματα χωρίς κόπο, που ρέουν άφθονα, παραοικονομία σε ένα κράτος το οποίο σήμερα μοιάζει να καταρρέει….
Πρόκειται για «πανωγραψίματα» κυρίως σε λάδι και κτηνοτροφικά προϊόντα, που έγιναν τη δεκαετία του ΄90, «κάτω από τη μύτη» των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους. Αυτά τα ποσά νομιμοποιήθηκαν, όπως πολλές φορές έχει γράψει η «Π», μέσω του συστήματος των «ιστορικών δικαιωμάτων» που δημιούργησε η Ευρωπαϊκή Ένωση το οποίο αποδέχθηκε χωρίς έλεγχο το ελληνικό δημόσιο την περίοδο 2003-2004. Μέχρι και το 2013 αυτά τα χρήματα θα δίδονται αφειδώς στους παρανομούντες, έστω κι αν το ελληνικό δημόσιο υφίσταται υψηλά πρόστιμα από την Ε.Ε. εγκαλούμενο για ελλείψεις στον ελεγκτικό του μηχανισμό, τα οποία βέβαια πληρώνουν οι φορολογούμενοι πολίτες!
…και οι «σεισμοί» των …επικοινωνιακών σκανδάλων
Ήταν αρκετή μία ανακοίνωση από την πλευρά των γερμανικών αρχών για τα δήθεν ισπανικά αγγουράκια που έχουν μολυνθεί από βακτήριο, ώστε να καταρρεύσει το διεθνές εμπόριο φρούτων και λαχανικών!Πωλήσεις κηπευτικών δεν γίνονται αυτή την περίοδο στην Ευρώπη, πράγμα που σημαίνει ότι πολλές επιχειρήσεις και αγροτικές εκμεταλλεύσεις δεν θα πουλήσουν τα προϊόντα τους και κατά συνέπεια θα κινδυνεύσουν ακόμα και να βάλουν λουκέτο…. Ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζει ως γνωστό και η Κρήτη. Την ίδια ώρα, αγορές τρίτων χωρών, όπως της Ρωσίας «κατέβασαν τα ρολά» στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Τελικά αποδεικνύεται ότι η Γερμανία αδίκησε σφόδρα τα ισπανικά και ευρύτερα τα ευρωπαϊκά κηπευτικά, αφού το πρόβλημα οφείλεται μάλλον στα δικά της μαρούλια. Το κακό όμως ήδη έχει γίνει… Και η Γερμανία αν και καλείται από την Ισπανία να καταβάλει αποζημιώσεις, αφού με δική της υπαιτιότητα υπέστησαν ζημιές οι ισπανικές επιχειρήσεις, θέτει το θέμα στο συμβούλιο υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. για να πληρώσουν τα δικά της λάθη, οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι.
Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε το νέο διατροφικό σκάνδαλο ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Φρούτων Λαχανικών και Χυμών, απηύθυνε έκκληση στο ελληνικό δημόσιο να δηλώσει (όπως έγκαιρα έκανε η Ολλανδία) ότι τα ελληνικά κηπευτικά είναι ασφαλή, για να «σώσει» στο μέτρο των δυνατοτήτων του μέσα σε μία διεθνή αγορά, την κατάσταση. Προφανώς επειδή δεν έχει εμπιστοσύνη στους δικούς του ελεγκτικούς μηχανισμούς, το ελληνικό δημόσιο δεν προέβη σε αυτή την ανακοίνωση. Έτσι, μια ακόμα φορά αποδείχθηκε ανεπαρκές για τη διαφύλαξη των συμφερόντων των παραγωγών, των επιχειρήσεων και γενικά της οικονομίας μας.

