Μέρος 10ο

Ρεπορτάζ Πέλλα Λασηθιωτάκη Γιάννης Ζωράκης

Ισχυρό σοκ έχει υποστεί ο κατασκευαστικός κλάδος, από την οικονομική κρίση, αλλά και την εφαρμογή του μνημονίου. Μηχανικοί, εργολήπτες δημοσίων έργων, αλλά και περισσότερες από 300 ειδικότητες που σχετίζονται έμμεσα ή άμεσα με τον κλάδο, βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο ναδίρ, ενώ πάρα πολλοί πρώην επιχειρηματίες απειλούνται να χάσουν το σύνολο της περιουσίας τους, ακόμα και την προσωπική ελευθερία τους.

Ο κατασκευαστικός, είναι ο κλάδος που έχει υποστεί τις πιο οδυνηρές συνέπειες από την οικονομική κρίση.

Δεν είναι μόνο η εφαρμογή του μνημονίου που επηρέασε τον κλάδο των κατασκευών. Τα ενδογενή προβλήματα του τομέα, είχαν αρχίσει να φαίνονται από το 2007 κι έγιναν εντονότερα το 2008. Και σʼ αυτή την περίπτωση ωστόσο, όπως και σε πλείστες ακόμα άλλες, το κράτος, αλλά και οι επαγγελματίες, έδειξαν πλήρη απώλεια αντανακλαστικών κι αρκέστηκαν στη στάση αναμονής. Μια στάση όμως που τώρα οδηγεί στην πλήρη κατάρρευση χωρίς καν να διαφαίνονται έστω τα στοιχειώδη δείγματα ανάκαμψης.

Τη «χαριστική βολή» έδωσαν οι τράπεζες σε δεκάδες εταιρείες του χώρου. Η μείωση στο ελάχιστο της προεξόφλησης των επιταγών και το κλείσιμο της «κάνουλας» των δανείων σε επιχειρήσεις και ιδιώτες, οδήγησε στης χρεοκοπία πολλές κατασκευαστικές εταιρείες.

Ουδείς μιλάει πλέον για ανάπτυξη, ούτε περιμένει κάποια καλύτερη ημέρα για τον κλάδο, ενώ επικρατεί μια συνολική… τάση πως αν δεν δοθούν κίνητρα και ουσιαστικές κυβερνητικές λύσεις, ο κλάδος θα παραμείνει στάσιμος κι ανενεργός.

Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, η πτώση του κλάδου υπολογίζεται σε ποσοστά πολύ υψηλότερα από το 60 %, με την «κοιλιά» να έχει ξεκινήσει «δυνατά» το 2008 και να φτάνει στην πλήρη κατάπτωση της φέτος.

Οι οικοδομικές άδειες που εκδίδονται είναι ελάχιστες, οι μεγάλοι εργολάβοι έχουν ουσιαστικά αποσυρθεί, ενώ ελπίδα για νέους μηχανικούς δεν φαίνεται να υπάρχει.

«Βουτιά» στις οικοδομές

Κατακόρυφη πτώση σημειώνει ο κλάδος της οικοδομής, συμπαρασύροντας μαζί του εκατοντάδες κλάδους επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και εργατών.

Το μεροκάματο είναι πλέον άγνωστη λέξη για πάρα πολλούς εργαζόμενους στην οικοδομή, ενώ τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι αρχιτέκτονες.

«Τα πράγματα είναι τελείως καταστροφικά για τον κλάδο αφού πλέον κανείς δε χτίζει» αναφέρει ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Πέτρος Ινιωτάκης και προσθέτει:

«Τα περισσότερα γραφεία έχουν διώξει τους υπάλληλους μηχανικούς που είχαν κι εργάζονται μόνο οι ιδρυτές τους σε αυτά. Μεγάλοι εργολάβοι δεν χτίζουν πλέον, ενώ οι μηχανικοί ασχολούνται κατά βάση με το πώς θα εισπράξουν οφειλές προηγούμενων χρόνων προκειμένου να μπορέσουν νʼ ανταποκριθούν. Οι νέοι μηχανικοί αντιμετωπίζουν ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα».

Πραγματοποιώντας μια αναγωγή στη γενικότερη κατάσταση ο κ. Ινιωτάκης εκτιμά πως οι συγκεκριμένες εξελίξεις είναι καταστροφικές για την τοπική οικονομία, αφού ακόμα και οι λίγες άδειες που εκδίδονται αφορούν μικρές κατασκευές.

«Ελάχιστα είναι τα σπίτια που χτίζονται κι αυτά από ιδιώτες» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ινιωτάκης και τονίζει:

«Αν αυτή η αναγωγή γίνει στην οικονομία του νομού Ηρακλείου, είναι κατανοητό πως μιλάμε πλέον για καταστροφικές εξελίξεις. Ο νομός έχει ως ατμομηχανή του τον τουρισμό και τις κατασκευές. Όταν λοιπόν ο ένας από τους δύο πυλώνες έχει καταρρεύσει, γίνεται κατανοητό φαντάζομαι σε ποια κατάσταση έχει περιέλθει η αγορά».



«Πλήγμα»από τα απλήρωτα δημόσια έργα

Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση στον τομέα των δημόσιων έργων, όπου μεγάλα γραφεία βρίσκονται υπό την «ομηρεία» του Κράτους και κατά συνέπεια των Δήμων, οι οποίοι δεν πληρώνουν.

Για μία ακόμα φορά το κράτος αποδεικνύεται ο χειρότερος «συνεργάτης κι εργοδότης» δείχνοντας πρόσωπο όχι απλά σκληρό αλλά απάνθρωπο και βάναυσο.

«Έχουν μείνει στον αέρα χωρίς πληρωμή εκατοντάδες έργα και μελέτες δήμων και δημόσιων έργων» τονίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ / ΤΑΚ, διευκρινίζοντας:

«Οι οφειλές του κράτους προς κοινοπραξίες μελετητικών και εργοληπτικών κοινοπραξιών, ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες και σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και σε εκατομμύρια ευρώ, οδηγώντας πολλά γραφεία στο κλείσιμο. Η οικοδομή κατεβάζει ρολά κι οι κατασκευές παραπαίουν. Έχουμε ήδη αναφερθεί σε οφειλές που αγγίζουν και ξεπερνούν ίσως τα 60 εκατομμύρια ευρώ σε μελετητικές εταιρίες».

Γενική πτώση άνω του 62%

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατικής Υπηρεσίας πτώση της τάξεως του 62,8% σημείωσε η οικοδομική δραστηριότητα τον Ιανουάριο του 2011 αναφορικά με τον αριθμό των οικοδομικών αδειών. Κατά 74,8% σημειώθηκε πτώση στην επιφάνεια και κατά 73,1% στον όγκο, σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2010.

Αρμόδιοι παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν ότι η αποκαρδιωτική αυτή εικόνα του χώρου αποδίδεται καταρχήν στην εφαρμογή του «Καλλικράτη» που οδήγησε σε υπολειτουργία της πολεοδομικές υπηρεσίες της χώρας. Επίσης στη χαμηλή ζήτηση για κατασκευή κατοικίας, αφού τα δάνεια των τραπεζών δίδονται με το «σταγονόμετρο».

Όπως εκτιμάται, οι περισσότεροι Έλληνες αποφεύγουν σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία να αναλάβουν τέτοιου είδους ευθύνες, αφού νοιώθουν αβεβαιότητα για το μέλλον.

Το μέγεθος της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας, στο σύνολο της χώρας, ανήλθε σε 1.512 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 307,7 χιλιάδες τ.μ. επιφάνειας και 1.155,8 χιλιάδες κ.μ. όγκου. Παρουσίασε δηλαδή, μείωση κατά 62,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 74,6% στην επιφάνεια και κατά 72,9% στον όγκο σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2010.

Αντίστοιχα το μέγεθος της δημόσιας οικοδομικής δραστηριότητας κατά τον Ιανουάριο 2011, στο σύνολο της χώρας, ανήλθε σε 8 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 3,1 χιλιάδες τ.μ. επιφάνειας και 12,6 χιλιάδες κ.μ. όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της δημόσιας οικοδομικής δραστηριότητας στο συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον Ιανουάριο 2011, είναι 1,1%.