
Μέρος 5ο
Ρεπορτάζ Πέλλα Λασηθιωτάκη Γιάννης Ζωράκης
Το μεγαλύτερο πλήγμα μεταξύ των επιχειρήσεων από την έναρξη της οικονομικής κρίσης και την εφαρμογή του μνημονίου αντιμετωπίζουν οι βιοτεχνίες. Μέσα στο 2009 και το 2010 έβαλαν λουκέτο 749 βιοτεχνίες στο νομό Ηρακλείου! Και το πρώτο πεντάμηνο του 2011 έκλεισαν 37 ατομικές μεταποιητικές επιχειρήσεις. Έναρξη έκαναν κατά πολύ λιγότερες, με αποτέλεσμα τη διετία 2009-2010 να μετράμε συνολικά 265 βιοτεχνίες λιγότερες συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια.
Αυτά και μόνο τα στοιχεία είναι ικανά να αποδείξουν την οικονομική ασφυξία των βιοτεχνικών επιχειρήσεων, αλλά και τα προσωπικά δράματα που βίωσαν και βιώνουν οι ιδιοκτήτες και οι πρώην εργαζόμενοι τους που βρέθηκαν χωρίς δουλειά.
Τα πράγματα δεν είναι απλά: Οι ιδιοκτήτες των βιοτεχνιών, όχι μόνο μένουν άνεργοι, αλλά και έρχονται αντιμέτωποι με τα τεράστια χρέη που συνήθως αφήνει σε εργαζόμενους, ασφαλιστικά ταμεία, δημόσιο, τράπεζες και προμηθευτές μία επιχείρηση που κλείνει. Και άνεργοι λοιπόν και χρεωμένοι. Τραγωδία διπλή, που βιώνουν εκατοντάδες, βάσει στοιχείων, οικογένειες στο νομό Ηρακλείου.
Πολλές φορές στις ίδιες επιχειρήσεις δουλεύουν ως μισθωτοί δύο μέλη των ίδιων οικογενειών… Πώς θα ένιωσαν και πώς τα βγάζουν πέρα τώρα αυτοί οι απολυμένοι;
Είναι ερωτήματα στα οποία δεν δίνει απάντηση το κατά τʼάλλα… κοινωνικό κράτος που περιορίζει το ενδιαφέρον του σε ένα πενιχρό επίδομα ανεργίας για κάποιο χρονικό διάστημα…
Δεν είναι όμως μόνο οι μεταποιητικές επιχειρήσεις που έκλεισαν. Οι περισσότερες από τις βιοτεχνίες που λειτουργούν αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά προβλήματα. Βιώσιμες επιχειρήσεις έπεσαν «θύματα» ενός φοβερού «ντόμινο» που προήλθε από τις ακάλυπτες επιταγές. Επιχειρήσεις με σημαντικά ίδια κεφάλαια διέθεσαν μεγάλο μέρος των αποθεμάτων τους, για να καλύψουν επιταγές πελατών τους. Να σημειωθεί ότι στο παρελθόν οι τράπεζες έδιναν με εκπληκτικά μεγάλη ευκολία τα μπλοκ των επιταγών και με ακόμα μεγαλύτερη τις προεξοφλούσαν. Με την κρίση και ιδιαιτέρως μετά την εφαρμογή του μνημονίου αυτά «κόπηκαν» και οι επιχειρήσεις έμειναν μετέωρες.
Ακόμα και η εικόνα της Βιομηχανικής Περιοχής Ηρακλείου έχει πια αλλάξει. Δεν σφύζει από ζωή όπως στο παρελθόν. Πολλές από τις επιχειρήσεις της ΒΙΠΕΗ δεν λειτουργούν, πράγμα που φαίνεται με μια πρώτη ματιά από την ένδειξη «ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ» στις εισόδους τους. Πολλά φορτηγά αυτοκίνητα βρίσκονται μονίμως παρκαρισμένα έξω από τις βιοτεχνίες που λειτουργούν, κάτι που σημαίνει ότι δεν παραδίδονται και τόσο τακτικά εμπορεύματα. Τα ενοίκια και οι τιμές των ακινήτων έχουν μειωθεί.
Στο μεταξύ, τη δική τους «μάχη» να διατηρηθούν βιώσιμες δίνουν και οι επιχειρήσεις του βιοτεχνικού πάρκου Ανώπολης. Ένα ΒΙΟΠΑ που δημιουργήθηκε με πολύ κόπο για να στεγάζει τα θαυμάσια έργα των βιοτεχνών λαϊκής τέχνης οι οποίοι σήμερα αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα λόγω του αθέμιτου ανταγωνισμού από την εισαγωγή κινέζικων ειδών (τα οποία βαφτίζονται ελληνικά) αλλά και της πολιτικής του κράτους που κάθε άλλο παρά ενθαρρύνει τέτοιου είδους δραστηριότητες….
«Επιλέγω ελληνικά…»
«Επιλέγω τοπικά», «στηρίξτε την τοπική οικονομία», «τα χρήματα μας στον τόπο μας» αποτελούν ορισμένες μονάχα από τις κυβερνητικές παροτρύνσεις σε περιόδους κρίσης.
Ακόμα και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου πριν από έναν χρόνο, από την Κριτσά στο Λασίθι, διατράνωνε την ανάγκη ενίσχυσης της τοπικής επιχειρηματικότητας στην Κρήτη, αλλά και τις αναπτυξιακές προοπτικές της, ακόμα και εν μέσω μνημονίου.
Όλες αυτές οι εξαγγελίες ωστόσο, όχι μόνο δεν λένε απολύτως τίποτα στους επαγγελματίες και βιοτέχνες του κλάδου στο νομό Ηρακλείου και γενικότερα την Κρήτη, αλλά φαίνεται πως δεν έχουν και κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα.
Η βιοτεχνία στο νομό Ηρακλείου «βουλιάζει» με τις μειώσεις στους τζίρους να ξεπερνούν σε πάρα πολλές περιπτώσεις το 30 %. Η ύφεση βέβαια δεν αποτυπώνεται μονάχα το τελευταίο έτος εφαρμογής του μνημονίου, αλλά όπως συμβαίνει στην πλειοψηφία των παραγωγικών κλάδων, είχε «προάγγελό» της το 2008, που αποδεικνύεται τελικά «τραγική χρονιά» για την επιχειρηματικότητα.
Όπως είναι αναμενόμενο, πρώτοι απʼ όλους τους βιοτέχνες που πλήττονται περισσότερο από κάθε άλλο είναι εκείνοι που ασχολούνται με δραστηριότητες σχετικές με την οικοδομή. Με δεδομένο πως ο κλάδος της οικοδομής έχει φτάσει πλέον στο ναδίρ του, είναι πέρα από αυτονόητο όλες οι βιοτεχνίες που σχετίζονται με την οικοδομή θʼ αντιμετωπίζουν απίστευτα προβλήματα.
Την ίδια στιγμή, το αντίκτυπο της οικονομικής ύφεσης και της εφαρμογής του μνημονίου, δεν πλήττει μονάχα του επαγγελματίες του κλάδου, αλλά και πάρα πολλούς εργαζόμενους, οι οποίοι δεν μπορούν να απασχολούνται πια. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μεγάλης βιομηχανίας στο Ηράκλειο, που αν και απασχολούσε περισσότερους από 100 εργαζόμενους όλων των τομέων ενεργοποίησης της, τώρα βρίσκεται με λιγότερους από 30, οι οποίοι δεν εργάζονται σε καθημερινή βάση μάλιστα.
Πέραν όμως από τις μεγάλες επιχειρήσεις, υπάρχουν και μικρότερες οικογενειακές που αντιμετωπίζουν ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα, αφού το σύνολο των μελών της οικογένειας απασχολούνταν σε αυτές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η πιθανότητα απόλυσης δε λύνει προβλήματα, ούτε περιορίζει έξοδα. Το πρόβλημα είναι κοινό και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί.

