
Μέρος 3ο
Ρεπορτάζ Πέλλα Λασηθιωτάκη Γιάννης Ζωράκης
-Eίναι θέμα απλής λογικής: Με τιμές βενζίνης 1,70-1,80 ευρώ ανά λίτρο και πετρελαίου 1,51-1,55 δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη σε ένα τόπο και ιδιαιτέρως όταν είναι νησί που χρειάζεται να καλύψει και τις θαλάσσιες μεταφορές. Να σημειωθεί ότι η Κρήτη δεν θεωρείται…νησί από την Ευρωπαϊκή Ένωση βάσει κοινοτικών κανονισμών κι έτσι οι κάτοικοι και η οικονομία της δεν επωφελούνται των ευεργετικών μέτρων σχετικά με το χαμηλό ΦΠΑ και τη επιδότηση του μεταφορικού κόστους που ισχύουν στα νησιά της Ελλάδας και όλης της Ευρώπης.
Κατά συνέπεια όλα τα προϊόντα (τρόφιμα, ποτά, είδη βιοτεχνίας) και οι υπηρεσίες του νησιού (τουρισμός) επιβαρύνονται από εξαιρετικά υψηλό μεταφορικό κόστος και αν δεν υπάρξει σημαντικός περιορισμός των ποσοστών κέρδους καθίστανται μη ανταγωνιστικά. Αλλά τι περιορισμός στα ποσοστά κέρδους να υπάρξει τώρα πια, όταν οι περισσότερες εν ενεργεία επιχειρήσεις δουλεύουν οριακά!
Σήμερα η «Π» στο τρίτο μέρος της έρευνας για τις επιπτώσεις από την εφαρμογή του μνημονίου στη χώρα μας, επιχειρεί να προσεγγίσει το ζήτημα των μεταφορών.
Λόγω της οικονομική κρίσης που είχε ως συνέπεια τη μείωση των εμπορευμάτων, οι μεταφορές μειώθηκαν κατά 70%, σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες Δ.Χ. φορτηγών αυτοκινήτων. Αλλά και οι άνθρωποι μένουν στα σπίτια τους, αφού οι τιμές των υγρών καυσίμων δεν τους επιτρέπουν παρά μόνο ελάχιστες εξόδους. Και υπάρχουν καταναλωτές που καταβάλλουν μόλις 3 ευρώ βενζίνη μόνο και μόνο για να πάνε στις δουλειές τους!!
«Αχ, ξέχασα το πορτοφόλι στο σπίτι!»
Όλο και αυξάνονται οι καταναλωτές που λένε στους βενζινοπώλες ότι ξέχασαν το πορτοφόλι τους στο σπίτι. «Είναι αξιοπρεπέστατοι κύριοι και κυρίες, που όμως δεν έχουν χρήματα να πάνε στις δουλειές ή να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Συνήθως τους βάζουμε 3 ευρώ βενζίνη για να πάνε στον προορισμό τους, γνωρίζοντας ότι αυτά τα χρήματα μάλλον δεν θα μας επιστραφούν. Υπάρχουν όμως και αρκετοί καταναλωτές που μας ζητούν να βάλουν μόλις 3 ευρώ βενζίνη και πληρώνουν κανονικά», λέει στην «Π» ο πρόεδρος των Πρατηριούχων Χάρης Μαυράκης.
Οι περισσότεροι καταναλωτές πάντως κάθε φορά που πάνε στο βενζινάδικο πληρώνουν 15-20 ευρώ για να βάλουν βενζίνη. Πριν ένα χρόνο τα 20 ευρώ αντιστοιχούσαν σε 22,2 λίτρα. (τιμή λίτρου 0,90). Σήμερα όμως αντιστοιχούν μόλις σε 11,4 λίτρα (τιμή λίτρου 1,75 ευρώ).
Οι πωλήσεις των υγρών καυσίμων είναι ένα από τα σημαντικά κριτήρια στον προσδιορισμό του βιοτικού επιπέδου μιας κοινωνίας.
Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο λοιπόν η κατανάλωση σε όλη την Ελλάδα έχει μειωθεί κατά 30%, σύμφωνα με τον κ. Μαυράκη. Σε επίπεδο Κρήτης το πρώτο τετράμηνο του 2011 η κατανάλωση υγρών καυσίμων μειώθηκε κατά 15% συγκριτικά με το ίδιο διάστημα του 2010. Οι μετρήσεις αφορούν στα λίτρα. Στους τζίρους πιθανόν να καταγραφεί αύξηση, καθώς οι αυξήσεις των φόρων έφθασαν το 93%, την ώρα που το περιθώριο κέρδους των πρατηριούχων, σύμφωνα με τον κ. Μαυράκη, μειώθηκε κατά 50%.
«Ο κόσμος έχει μειώσει στο ελάχιστο τις μετακινήσεις του. Κάνει μόνο τις απαραίτητες» σχολιάζει ο κ. Μαυράκης.
Τα «φέσια γονάτισαν» δεκάδες πρατήρια
Σύμφωνα με τον κ. Μαυράκη η κρίση στην αγορά έχει δημιουργήσει ασφυκτική κατάσταση και στα πρατήρια της Κρήτης, πενήντα εκ των οποίων έχουν βάλει λουκέτο. Σημαντικές επιχειρήσεις, παλιοί πελάτες των βενζινάδικων τούς έχουν αφήσει μεγάλες οφειλές, που δεν πρόκειται να πληρωθούν…
Υπάρχουν σημαντικοί πελάτες των πρατηρίων όπως εταιρείες με τουριστικά λεωφορεία, φορτηγά Δ.Χ., χωματουργικά μηχανήματα, επιχειρήσεις rend a car, ταξί και βιοτεχνίες, που επί σειρά ετών προμηθεύονταν καύσιμα επί πιστώσει. Αφότου οι εταιρείες πετρελαιοειδών «έκοψαν» τις πιστώσεις, οι πρατηριούχοι αναγκάστηκαν με τη σειρά τους να μειώσουν στο ελάχιστο την πίστωση ακόμα και σε παλιούς πελάτες. Από την πλευρά τους οι τράπεζες ελαχιστοποίησαν τις προεξοφλήσεις επιταγών, γεγονός που έκανε τους πρατηριούχους να ζητούν από τους πελάτες τους πληρωμές τοις μετρητοίς. «Δεν είχαμε άλλη επιλογή ως κλάδος. Παρόλα αυτά γίνονται ακόμα από κάποια πρατήρια έστω και μικρές διευκολύνσεις σε παλιούς, καλούς πελάτες. Τα φέσια όμως στην αγορά είναι μεγάλα και πολλά πρατήρια είτε έκλεισαν, είτε με δυσκολία τα βγάζουν πέρα» τονίζει ο κ. Μαυράκης.
Ο ίδιος περιγράφει με μελανά χρώματα τις επιπτώσεις από την εφαρμογή του μνημονίου και καταλήγει λέγοντας: «Η κυβέρνηση πρέπει να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, την οποία έχει χάσει. Χρειάζεται να ληφθούν αναπτυξιακού χαρακτήρα μέτρα για να εξοφλήσουμε τα χρωστούμενα και να μπορέσει να επιβιώσει ο κόσμος».
«Τι κάνουν για να μας κρατήσουν στην Ελλάδα;»
Οι ιδιοκτήτες Δ.Χ. φορτηγών αυτοκινήτων στην Ελλάδα «συνθλίβονται» από την υψηλή φορολόγηση που φθάνει το 40% και από την επιβολή ΦΠΑ κατά 23%. Την ίδια ώρα οι Βούλγαροι και οι Κύπριοι συνάδελφοι τους φορολογούνται κατά 10% και δεν πληρώνουν ΦΠΑ. Πολλοί Έλληνες ιδιοκτήτες φορτηγών διεθνών μεταφορών άλλαξαν τις έδρες των επιχειρήσεων τους και τις μετέφεραν στη Βουλγαρία και την Κύπρο. Ιδιαιτέρως στη Βόρεια Ελλάδα αυτό αποτελεί συνήθη πρακτική. «Τι κάνουν για να με κρατήσουν στην Ελλάδα; Εγώ για συναισθηματικούς λόγους δεν αλλάζω έδρα... Δεν το μπορώ αυτό το BG (σ.σ. Βουλγαρία) στα βυτιοφόρα μου!» τονίζει με έμφαση ο κ Λυδατάκης.
Ρωτήσαμε τον κ. Λυδατάκη ποιο είναι το κόστος των καυσίμων ενός ταξιδιού μέχρι την Ολλανδία. «Είναι 2.000 ευρώ με επιστροφή. Στο παρελθόν ήταν 800-900 ευρώ. Η Ιταλία έχει φθηνότερα καύσιμα από εμάς κατά 12 λεπτά το λίτρο και η Γαλλία κατά 25 λεπτά. Γεμίζουμε λοιπόν από Ιταλία, αφού γλυτώνουμε στα 1600 λίτρα 180 ευρώ. Κι από τη Γαλλία όταν γεμίζουμε εξοικονομούμε 400 ευρώ!».
Ένα ταξίδι από την Πάτρα σε λιμάνι της Ιταλίας κοστίζει 705 ευρώ συν ΦΠΑ, συν διάφορα έξοδα, δηλαδή 940 ευρώ, χωρίς τα έξοδα της επιστροφής, για ένα βυτιοφόρο. Οι νταλίκες που έχουν μεγαλύτερο μήκος πληρώνουν αρχικό ποσό 765 ευρώ, συν ΦΠΑ κλπ. «Πέστε μου πώς είναι δυνατόν να καλύψουμε αυτό το κόστος, να εξοφλούμε τις τράπεζες και να έχουμε χρήματα και για τις οικογένειες μας;» καταλήγει ο ίδιος.
Προτιμούν τα λεωφορεία από τα Ι.Χ.
Οριακά αυξημένη είναι η κίνηση στα υπεραστικά ΚΤΕΛ Ηρακλείου-Λασιθίου, όπως άλλωστε αναμενόταν στην κρίση.
Η ιδιαίτερα αυξημένη τιμή του πετρελαίου και κατά συνέπεια της βενζίνης και των λειτουργικών εξόδων ιδιωτικών αυτοκινήτων, φαίνεται πως επιδρά σʼ αυτή την περίπτωση ανασταλτικά για τους καταναλωτές, οι οποίοι πραγματοποιούν «στροφή» στη μαζική μετακίνηση, εφόσον πρόκειται για μεγάλη απόσταση.
Και σʼ αυτή την περίπτωση βέβαια, η αύξηση στις τιμές πετρελαίου, αλλά και στα ποσοστά του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, είχε αναπόφευκτα επιπτώσεις στις τιμές των εισιτηρίων, που δυσκόλεψαν ωστόσο την κατάσταση και στις δύο πλευρές.
Κι αυτό γιατί, από την πλευρά του ΚΤΕΛ οι αυξήσεις στα ναύλα δεν κατόρθωσαν να καλύψουν παρά μόνο στο ελάχιστο τη συσσώρευση των κυβερνητικών φόρων, ενώ από την άλλη, οι μικροί και μικρομεσαίοι καταναλωτές επωμίζονται για μία ακόμα φορά τις συνέπειες μιας κρίσης που δεν δημιούργησαν.
«Η κίνηση στο υπεραστικό ΚΤΕΛ δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι μειωμένη, αλλά απεναντίας εμφανίζει μιας μικρής τάξης αύξηση, λόγω των νέων συνθηκών» υποστηρίζει ο πρόεδρος του υπεραστικού ΚΤΕΛ κ. Γιώργος Καλιτσουνάκης για να προσθέσει:
«Το πρόβλημα ωστόσο είναι πως υπάρχουν υπέρογκες αυξήσεις σε όλα τα λειτουργικά έξοδα των ΚΤΕΛ είτε αυτές είναι μέσω του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, είτε είναι στους φόρους κατά συνέπεια στην τελική τιμή του πετρελαίου».
Μια πρόσθετη παράμετρο αναφέρει επίσης ο κ. Καλιτσουνάκης, η οποία σχετίζεται με το μεταφορικό έργο των μαθητών σε διάφορες περιοχές, όπου επίσης υπήρξαν δυσμενείς συνέπειες. Κι αυτό γιατί η κυβέρνηση και τα μέτρα του μνημονίου, όχι μόνο αύξησαν τις τιμές στα καύσιμα, όχι μόνο αύξησαν τις τιμές στους φόρους, αλλά επέβαλαν επίσης και αναγκαστικές μειώσεις στις μισθώσεις των λεωφορείων για μεταφορά μαθητών.
Την ίδια στιγμή, το κράτος δεν αύξανε απλά τους φόρους και μείωνε τα ποσά για τις συμβάσεις, αλλά και χρωστούσε συμβάσεις παλαιότερων ετών.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η κυβέρνηση με τις επιταγές της Τρόικας, αποδεικνύεται «μεγάλος δυνάστης», που όχι μόνο προχωρά σε αφαίμαξη των μικρών και μεσαίων στρωμάτων, όχι απλά ζητά όσο το δυνατόν περισσότερα και άμεσα, αλλά στην περίπτωση δικών της οφειλών για ήδη εκτελεσμένα έργα, δεν καταβάλλει τα απαιτούμενα ποσά.

