Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*

Μεγάλη αύξηση της ανεργίας στην Κρήτη και στους νομούς της

Η εφαρμογή των ταπεινωτικών για τη χώρα και καταστρεπτικών για την οικονομία όρων του διαβόητου Μνημονίου που η κυβέρνηση υπέγραψε και εφαρμόζει τους τελευταίους 12 μήνες –με την περικοπή των μισθών και των συντάξεων και τη δραστική μείωση των δημόσιων επενδύσεων– είχε ως αποτέλεσμα το 2010 να διπλασιαστεί η ύφεση η οποία είχε σημειωθεί το 2009, δηλαδή να μειωθεί για δεύτερο κατά σειρά έτος το συνολικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν όχι μόνο σε σταθερές αλλά και σε τρέχουσες τιμές.

Η μεγάλη μείωση του τζίρου των επιχειρήσεων, το κλείσιμο χιλιάδων από αυτές και η κατολίσθηση της οικοδομικής δραστηριότητας είχαν ως συνέπεια την αύξηση της ανεργίας, η οποία από το 9,5% του εργατικού δυναμικού (ή 471.000) το 2009 έφτασε το 12,5% (ή τις 629.0000) το 2010 και με βάση τα στοιχεία του Φεβρουαρίου 2011 εκτινάχτηκε στο 15,9% ή τις 787.000. Στην Κρήτη από 8,8% το 2009 εκτινάχτηκε στο 11,7% το 2010 και, τον Φεβρουάριο του 2011 στο 15,2%! Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας την περίοδο 2000-Φεβρουάριος 2011. Δεδομένου ότι η ίδια (ή και σκληρότερη) πολιτική θα συνεχιστεί και το 2011, η ανεργία προβλέπεται να αυξηθεί ακόμα περισσότερο και οι εκτιμήσεις που γίνονται κάνουν λόγο για αριθμό ανέργων που θα πλησιάζει το 1.000.000 στα τέλη του 2011.

Στοιχεία για την ανεργία στους νομούς της χώρας δεν υπάρχουν για τον Ιανουάριο του 2011. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ, πρώην ΕΣΥΕ) έχει δημοσιεύσει στοιχεία για τους νομούς τα έτη 2004-2010. Επιπλέον στη βάση δεδομένων της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Eurostat, υπάρχουν στοιχεία και για τα έτη 2000-2003. Με βάση τα στοιχεία αυτά εξετάζουμε στο άρθρο αυτό τις μεταβολές των ποσοστών ανεργίας στην Κρήτη και στους νομούς της σε σύγκριση με τα αντίστοιχα ποσοστά στις περιφέρειες και στους 45 από τους 51 νομούς της χώρας το 2010 σε σχέση με το 2000 (για τους νομούς Γρεβενών, Θεσπρωτίας, Ευρυτανίας, Κεφαλληνίας, Λευκάδας και Σάμου δεν υπάρχουν στοιχεία διότι το δείγμα στο οποίο βασίζεται η έρευνα εργατικού δυναμικού στους νομούς αυτούς, λόγω του μικρού πληθυσμού τους, είναι πολύ μικρό).

Στην 1η στήλη του Πίνακα δίνεται το ποσοστό ανεργίας στους νομούς της Κρήτης, στην Κρήτη συνολικά και στο Σύνολο Χώρας το 2000, στη 2η το 2010, στην 3η η διαφορά τους και στην 4η η ποσοστιαία μεταβολή τους. Στις 4 πρώτες γραμμές του δεύτερου μέρους του Πίνακα δίνεται η σειρά των νομών της Κρήτης ανάμεσα στους 45 νομούς της χώρας το 2000, το 2010 και η διαφορά της και στην 5η γραμμή του τα αντίστοιχα στοιχεία για τη σειρά της Κρήτης ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας.

Από το πρώτο μέρος του Πίνακα φαίνεται ότι:

- Ενώ το 2000 (αλλά και όλα τα επόμενα έτη) το ποσοστό ανεργίας στην Κρήτη και στους νομούς της ήταν χαμηλότερο από το μέσο όρο στο Σύνολο Χώρας, το 2010, το ποσοστό αυτό στους νομούς Χανίων και Ηρακλείου ήταν μεγαλύτερο.

- Η μεγαλύτερη αύξηση σε ποσοστά (βλέπε 3η στήλη) σημειώθηκε στους νομούς Ρεθύμνου και Ηρακλείου και η μικρότερη στο νομό Χανίων. Στην Κρήτη η διαφορά σε ποσοστά ήταν 3,5 φορές μεγαλύτερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας.

- Η μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή της ανεργίας (βλέπε 4η στήλη) σημειώθηκε στο νομό Ρεθύμνης (υπερδιπλασιασμός) και ακολουθούν οι νομοί Λασιθίου και Ηρακλείου. Στην Κρήτη η ποσοστιαία μεταβολή της ανεργίας ήταν σχεδόν 6πλάσια εκείνης στο Σύνολο Χώρας.

Αποτέλεσμα των μεγάλων αυτών διαφορών στη μεταβολή της ανεργίας στην Κρήτη και στους νομούς της σε σχέση με το Σύνολο Χώρας ήταν να χειροτερεύσει κατά

- 2 θέσεις η σειρά της Κρήτης ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας (από τη 12η θέση το 2000 στη 10η το 2010)

- 28 θέσεις η σειρά του νομού Ρεθύμνης ανάμεσα στους 45 νομούς (από την 40η το 2000 στη 12η! στο 2010), κατά 14 θέσεις του νομού Ηρακλείου (από την 35η στην 21η) και κατά 5 θέσεις του νομού Λασιθίου (από την 43η στην 38η).

Σε αντίθεση με τους 3 νομούς, η σειρά του νομού Χανίων βελτιώθηκε ελαφρά κατά 1 θέση (από την 33η το 2009 στην 34η το 2010).

Δεδομένου ότι, όπως προαναφέρθηκε, η ανεργία στο Σύνολο Χώρας θα αυξηθεί το 2011, ένα ερώτημα που γεννιέται είναι τι θα συμβεί το τρέχον έτος στον καθένα από τους 51 νομούς και στην καθεμιά από τις 13 περιφέρειες της χώρας. Απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι δυνατόν να δοθεί τώρα. Ειδικότερα για την Κρήτη και τους νομούς της, στους οποίους ο τουρισμός αποτελεί το δυναμικότερο κλάδο της οικονομίας τους, πολλά θα εξαρτηθούν από το πόσο θα αυξηθεί ο αριθμός των τουριστών (και πιο συγκεκριμένα ο συνολικός αριθμός διανυκτερεύσεών τους) το 2011 σε σχέση με το 2010.

* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ