
Ο δικαστής πρέπει να έχει θάρρος και ανεξαρτησία
Ο επίτιμος εισαγγελέας Εφετών, Σπύρος Φωτάκης, μιλά στην “Π”
«Εγώ ζούσα και βίωνα τις υποθέσεις. Όταν μία υπόθεση δεν πήγαινε καλά στο ακροατήριο, αρρώσταινα. Όταν όμως πήγαινε καλά, πετούσα. Περπατούσα στο δρόμο και νόμιζα ότι όλος ο κόσμος ήταν δικός μου. Αυτή ήταν η σχέση μου με τον εισαγγελικό κλάδο. Η σχέση μου με τη Δικαιοσύνη ήταν βαθειά και όχι επιδερμική».
Συμφωνεί ότι ο θεσμός της Δικαιοσύνης διέρχεται κρίση και τονίζει: «Η Δικαιοσύνη έχει βληθεί όπως όλοι οι θεσμοί. Πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια, κυρίως από τους νέους με τη νοοτροπία που θα αποκτήσουν, να είναι σωστοί, ώστε η Δικαιοσύνη να έχει κύρος.
Στη Δικαιοσύνη το πρώτο προσόν που πρέπει να έχει ο δικαστής-αυτό το πιστεύω και το διαλαλώ-είναι να έχει το θάρρος της γνώμης του. Δεν πρέπει να βγάζει αποφάσεις κάτω από την επήρεια παραγόντων που επηρεάζουν τη συνείδησή του. Πρέπει να είναι εντελώς ελεύθερος. Τότε βγάζει σωστές αποφάσεις».
«Δεν είχα σκεφτεί ποτέ να γράψω κάποιο βιβλίο. Η ιδέα μού ήρθε όταν πια συνταξιοδοτήθηκα. Βγήκε από μέσα μου αυθόρμητα.
Όλα αυτά που έγραψα είναι από καρδιάς. Δεν κατέφυγα σε σημειώσεις. Ήταν μέσα μου μετά από 35 χρόνια στον εισαγγελικό κλάδο», τονίζει αναφερόμενος στη συγγραφή του βιβλίου του.
Χειρίστηκε υποθέσεις που είχαν συγκλονίσει την Κρήτη στο παρελθόν. Ανατριχιάζει ακόμα και σήμερα, όπως λέει, σαν θυμάται την έκρυθμη κατάσταση που είχε δημιουργηθεί σε δίκη δολοφονίας και πιστεύει ότι τα χειρότερα αποφεύχθηκαν λόγω «θεϊκής παρέμβασης».
Ορκίζεται ότι δεν φοβήθηκε ποτέ και υπογραμμίζει ότι ο δικαστής πρέπει να έχει το θάρρος της γνώμης του και να λειτουργεί ελεύθερος. Ο λόγος για τον επίτιμο εισαγγελέα Εφετών, Σπύρο Φωτάκη, ο οποίος με την ευκαιρία της παρουσίασης του βιβλίου του «Ένας Εισαγγελέας Θυμάται…», μίλησε στην «Π» για τα 35 χρόνια θητείας του στον εισαγγελικό κλάδο.
Γεννημένος στην Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, ο κ. Φωτάκης υπηρέτησε συνολικά 13 χρόνια στις Εισαγγελίες Λασιθίου, Ηρακλείου και Χανίων αντίστοιχα.
«Δεν είχα σκεφτεί ποτέ να γράψω κάποιο βιβλίο. Η ιδέα μού ήρθε όταν πια συνταξιοδοτήθηκα. Βγήκε από μέσα μου αυθόρμητα. Όλα αυτά που έγραψα είναι από καρδιάς. Δεν κατέφυγα σε σημειώσεις.
Ήταν μέσα μου μετά από 35 χρόνια στον εισαγγελικό κλάδο» τονίζει αναφερόμενος στη συγγραφή του βιβλίου του.
Τον ρωτάμε αν στην διάρκεια της πολυετούς θητείας του, νιώθει ότι έχει αδικήσει ανθρώπους. «Αυτό μπορεί να έχει γίνει αλλά δεν έγινε συνειδητά. Δεν υπάρχει περίπτωση να έγινε σκοπίμως. Θα έχουν γίνει λάθη, χωρίς όμως να το γνωρίζω» απαντά. «Εγώ ζούσα και βίωνα τις υποθέσεις.
Όταν μία υπόθεση δεν πήγαινε καλά στο ακροατήριο, αρρώσταινα. Όταν όμως πήγαινε καλά, πετούσα. Περπατούσα στο δρόμο και νόμιζα ότι όλος ο κόσμος ήταν δικός μου. Αυτή ήταν η σχέση μου με τον εισαγγελικό κλάδο. Η σχέση μου με τη Δικαιοσύνη ήταν βαθειά και όχι επιδερμική».
Συμφωνεί ότι ο θεσμός της Δικαιοσύνης διέρχεται κρίση και τονίζει: «Η Δικαιοσύνη έχει βληθεί όπως όλοι οι θεσμοί.
Πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια, κυρίως από τους νέους με τη νοοτροπία που θα αποκτήσουν, να είναι σωστοί, ώστε η Δικαιοσύνη να έχει κύρος. Στη Δικαιοσύνη το πρώτο προσόν που πρέπει να έχει ο δικαστής-αυτό το πιστεύω και το διαλαλώ-είναι να έχει το θάρρος της γνώμης του. Δεν πρέπει να βγάζει αποφάσεις κάτω από την επήρεια παραγόντων που επηρεάζουν τη συνείδηση του. Πρέπει να είναι εντελώς ελεύθερος. Τότε βγάζει σωστές αποφάσεις».
«Ποτέ δεν φοβήθηκα στη ζωή μου»
«Εσείς δεχθήκατε παρεμβάσεις;» τον ρωτάμε. «Σε μένα δεν έγινε καμία προσπάθεια επηρεασμού. Αν ο δικαστής είναι εντάξει, δεν τον ενοχλεί κανείς. Αν δείχνει δεκτικός στις παρεμβάσεις, τότε έχει πρόβλημα. Οι δικαστές θα πρέπει να δίνουν την εντύπωση ότι δεν ενδίδουν σε παρεμβάσεις και ότι η πόρτα είναι κλειστή και αυτό θα πρέπει να το δείχνουν με τις πράξεις και τα έργα τους.
Ποτέ στη ζωή μου δεν φοβήθηκα. Το λέω και το εννοώ και είμαι σίγουρος ότι δεν θα γελάσουν όσοι το διαβάσουν. Ο δικαστής πρέπει να είναι άφοβος. Όταν φοβάσαι το καταλαβαίνουν οι άλλοι και δεν σε αφήνουν να κάνεις τη δουλειά σου. Όταν δεν φοβάσαι, σε σέβονται».
Ο κ. Φωτάκης εκφράζει την άποψη ότι ο ρόλος του εισαγγελέα είναι ιεραποστολικός.
«Ο εισαγγελέας επιτελεί ιεραποστολικό έργο. Δεν είναι διεκπεραιωτής. Κάνει μία δουλειά πολύ σπουδαία. Ο νόμος τού παρέχει πολλές δυνατότητες και πρέπει να τις εκμεταλλευτεί. Πρέπει να είναι κοντά στον πολίτη.
Δεν πρέπει να φωνάζει, να απειλεί, να «πουλάει» εξουσία. Τότε θα έχει την αποδοχή του κόσμου. Το ίδιο θα πρέπει να κάνει στις δικογραφίες, στο ακροατήριο, να προσπαθεί να βρει την αλήθεια».
Το πιθάρι της Κνωσού
Μία άλλη υπόθεση που είχε απασχολήσει την κοινωνία του Ηρακλείου είναι αυτή της κλοπής ενός από τα τέσσερα περίφημα πιθάρια, ηλικίας 4000 ετών, που κοσμούσαν την πρόσοψη του Μουσείου της Κνωσού.
«Είχα πονέσει πολύ τότε. Ήταν σαν να αφαιρούσαν μία κολόνα του Παρθενώνα και την πωλούσαν. Και ευτυχώς σε συνεργασία με την ανακρίτρια, η σκέψη μου ήταν σωστή και αποτελεσματική».
Όπως αναφέρει και στο βιβλίο, το πιθάρι είχε κλέψει ο Ανωγειανός φύλακας στην Κνωσό. «Επειδή όμως ήταν τεράστιο και δεν μπορούσε να το σηκώσει, είχε και δύο συνεργούς.
Η Αστυνομία σχημάτισε δικογραφία πλημμεληματικού χαρακτήρα για παράβαση των κανόνων περί φύλαξης. Όταν είδα τη δικογραφία, κατάλαβα αμέσως ότι το πιθάρι το είχε κλέψει αυτός αλλά δεν υπήρχαν στοιχεία που να το αποδεικνύουν.
Συνεννοήθηκα με την ανακρίτρια και της εξήγησα ότι ο κατηγορούμενος θα έπρεπε να προφυλακιστεί, μήπως και πιεζόταν να αποκαλύψει πού έχει κρυμμένο το πιθάρι. Έτσι και έγινε. Αυτός δεν περίμενε την εξέλιξη αυτή.
Νόμιζε ότι θα έμενε ελεύθερος για να φροντίσει ανενόχλητος για την πώληση του πιθαριού σε κάποιον αλλοδαπό πλούσιο συλλέκτη. Όταν άκουσε την προφυλάκιση, ζήτησε να με δει.
Άρχισε τα παράπονα ότι άδικα προφυλακίστηκε, αλλά δεν τον άφησα να προχωρήσει. «Άκουσε να δεις, αν θέλεις να βγεις από τη φυλακή, να αποκαλύψεις πού έχεις κρυμμένο το πιθάρι και θα αντιμετωπιστείς με επιείκεια». Δύο ημέρες μετά αποκάλυψε πού είχε το πιθάρι και πήγε η Αστυνομία και το πήρε».
Ο αγροφύλακας που διέφθειρε τις κόρες του
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται από τον κ. Φωτάκη στο ρόλο του εισαγγελικού λειτουργού ως προς την προστασία των ανηλίκων, θέμα που είναι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.
Αναφέρεται στην περίπτωση ενός αγροφύλακα σε χωριό του Ηρακλείου, ο οποίος είχε πέντε ανήλικα παιδιά, δύο κόρες και τρία αγόρια.
«Ο άνθρωπος αυτός, αν μπορεί να ονομαστεί άνθρωπος, διέφθειρε και τις δύο κόρες του. Με την απειλή του υπηρεσιακού του όπλου είχε σεξουαλικές σχέσεις μαζί τους, χωρίς τη θέληση τους φυσικά. Κάποια στιγμή αποκάλυψαν στη μητέρα τους τι συνέβαινε και αυτή προσπάθησε να απομακρύνει τα παιδιά της.
Την εκτέλεσε με κυνηγετική καραμπίνα. Αποτέλεσμα: αυτός οδηγήθηκε στη φυλακή. Τα δύο κορίτσια έγιναν πόρνες και ο μεγάλος γιος έμπλεξε με ναρκωτικά. Τα δύο μικρά παιδιά όμως μπήκαν σε ίδρυμα που διοικούνταν από δύο αξιόλογους κοινωνικούς λειτουργούς, προόδευσαν στη ζωή τους και έγιναν χρήσιμοι άνθρωποι, παρά τις τραυματικές εμπειρίες τους».

