Της Κατερίνας Μυλωνά

Το δρόμο για τη δικαίωση χιλιάδων συμβασιούχων ανοίγει η χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που έκρινε ότι οι συμβασιούχοι του Δημοσίου και ευρύτερου δημοσίου τομέα που κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και απασχολήθηκαν πριν από την τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001, μπορούν να μονιμοποιηθούν. Η απόφαση ελήφθη κατά πλειοψηφία με 26 ψήφους υπέρ έναντι 19 κατά.



Απόφαση - “ανάσα”

Οι αρεοπαγίτες έκριναν ότι πριν την τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001 δεν απαγορευόταν η μετατροπή των συμβάσεων εργασίας από ορισμένου χρόνου σε αορίστου. Η μετατροπή αυτή των συμβάσεων, σύμφωνα με τους δικαστές, κρίνεται κάθε φορά από τα δικαστήρια, σύμφωνα με τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας (Ν. 2112/1920, 3239/1954 κ.λπ.). Δηλαδή τα δικαστήρια αποφασίζουν εάν οι απασχολούμενοι με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες της επιχειρησιακής μονάδας του Δημοσίου και ευρύτερου δημοσίου τομέα που εργάζονται. Και σε καταφατική περίπτωση μετατρέπουν τις συμβάσεις από ορισμένου σε αορίστου χρόνου.

Την Ολομέλεια την απασχόλησε περίπτωση συμβασιούχων καθαριστριών του Οργανισμού Προγνωστικών Αγώνων Ποδοσφαίρου (ΟΠΑΠ), οι οποίες εργάστηκαν στον εν λόγω οργανισμό κατά την επταετία 1991-1998 και προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη (Πρωτοδικείο Αθηνών) πριν τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος, το άρθρο 103 απαγορεύει ρητά τη μετατροπή των συμβάσεων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου.

Ακόμη, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η απόφαση αυτή της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου δεν αποφάσισε για το ζήτημα της μονιμοποίησης των συμβασιούχων που εργάστηκαν μετά το 2001 και κατά συνέπεια δεν καλύπτονται από την απόφαση αυτή της Ολομέλειας.

Επίσης, κατά τη διάσκεψη έγινε αναφορά στους συμβασιούχους "νέας γενιάς" (μετά το 2001) και εκφράστηκε η άποψη ότι η νομοθετική απαγόρευση μετατροπής των συμβάσεων εργασίας από ορισμένου σε αορίστου χρόνου, δεν αφορά και δεν δεσμεύει τα δικαστήρια, αλλά τη νομοθετική λειτουργία.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε ότι τα δικαστήρια και μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001, εξακολουθούν να έχουν τη δικαιοδοσία να κρίνουν, κατά περίπτωση, εάν κάποιος συμβασιούχος μπορεί να μονιμοποιηθεί ή όχι (μετατροπή σύμβασης από ορισμένου σε αορίστου χρόνου).

Αντίθετα, η συνταγματική απαγόρευση μετατροπής των συμβάσεων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου αφορά αποκλειστικά και μόνο τη νομοθετική εξουσία, η οποία κατά διαστήματα με νόμους μονιμοποιεί συμβασιούχους ή προσλαμβάνει συμβασιούχους (π.χ. ΕΡΤ, κ.λπ.).

Παράλληλα, οι αρεοπαγίτες δεν έκαναν δεκτή τόσο την εισήγηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Ιωάννη Τέντε, όσο και του αρεοπαγίτη κ. Ανδρέα Δουλγεράκη, οι οποίοι είχαν ταχθεί υπέρ της μη μονιμοποίησης των συμβασιούχων καθαριστριών του ΟΠΑΠ.

Και οι δύο αυτοί λειτουργοί της Δικαιοσύνης υποστήριξαν ότι μετά την τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος και ενόψει της διατύπωσης του άρθρου 103 του Συντάγματος, απαγορεύεται η μετατροπή των συμβάσεων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου, όπως και η μετατροπή των απασχολουμένων με σύμβαση έργου.

Να σημειωθεί πάντως ότι από τις αρχές του έτους (Ιανουάριος 2011) νομικοί είχαν επισημάνει το "ατόπημα" -όπως το χαρακτήριζαν- των εισηγήσεων των κ.κ. Τέντε και Δουλγεράκη, οι οποίοι δεν εφήρμοσαν το διαχρονικό δίκαιο. Και αυτό γιατί στήριξαν τη νομική βάση του συλλογισμού τους (και πρότειναν τη μη μετατροπή των συμβάσεων) σε λανθασμένη χρονική περίοδο κατά την οποία ίσχυε άλλο νομοθετικό πλαίσιο.

Δηλαδή η νομική επιχειρηματολογία τους στηρίχθηκε στο νομοθετικό καθεστώς μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001, ενώ η υπόθεση των συμβασιούχων αφορούσε το νομικό πλαίσιο που ίσχυε προ του 2001.

Μόλις έγινε γνωστή η απόφαση, οι συμβασιούχοι που είχαν συγκεντρωθεί έξω από τον Άρειο Πάγο ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς.



«Δικαίωση»

«Η χθεσινή απόφαση είναι πολύ σημαντική και αφορά πρωτίστως την δικαίωση όλων των συμβασιούχων που απασχολήθηκαν πριν τη συνταγματική αναθεώρηση του Μαΐου του 2001, αφήνει, όμως, πολλά περιθώρια δικαίωσης και για όλους τους συμβασιούχους που απασχολήθηκαν μετά την αναθεώρηση αφού οι Έλληνες δικαστές, σύμφωνα άλλωστε και με την περσινή απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου, δέχτηκαν ότι μπορούν τα ελληνικά δικαστήρια να κρίνουν για τις πάγιες και διαρκείς ανάγκες που καλύπτουν οι συμβασιούχοι και κατ επέκταση για τη μετατροπή των συμβάσεων ορισμένου χρόνου και ορισμένου έργου σε αορίστου χρόνου», είπε στην «Π» ο εργατολόγος, κ. Αλέξης Μητρόπουλος. Ο κ. Μητρόπουλος τόνισε πως «κατά συνέπεια, η απόφαση είναι μεγίστης σημασίας, αφορά όλους ανεξαιρέτως τους συμβασιούχους ανεξαρτήτως από το χρόνο απασχόλησής τους και οφείλει η κυβέρνηση να λύσει το θέμα άμεσα και πολιτικά για να αποτραπεί η ταλαιπωρία των νέων μας και η οικονομική τους αιμορραγία στα ελληνικά δικαστήρια. Η απόφαση είναι νίκη της ελληνικής δικαιοσύνης και του μεγαλειώδους αγώνα των συμβασιούχων της πατρίδας μας.»



Αισιοδοξία

«Ανοίγουν οι πόρτες για όλους τους συμβασιούχους, η ελληνική δικαιοσύνη έδειξε το πραγματικό της πρόσωπο, ότι τελικά είναι ανεξάρτητη και δεν επηρεάζεται από την εκτελεστική εξουσία», είπε η κ. Όλγα Μαρκάκη, μέλος του συντονιστικού που μετέβη από την Κρήτη στην Αθήνα. Η κ. Μαρκάκη ανέφερε πως οι συμβασιούχοι περιμένουν να καθαρογραφεί η απόφαση του Αρείου Πάγου.