Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Σε εφιάλτη μετατρέπεται -χωρίς υπερβολή- για πολλούς συμπολίτες μας, η συναλλαγή με το κτηματολογικό γραφείο Ηρακλείου, όχι μόνο λόγω των λειτουργικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει αλλά και των νέων συνθηκών διεκπεραίωσης υποθέσεων που αφορούν την ακίνητη περιουσία.

Τα νέα αυτά δεδομένα που θα πρέπει να γνωρίζει κάθε ιδιοκτήτης που έρχεται σε επαφή με το κτηματολογικό γραφείο, αλλά και τον τρόπο που θα ξεμπλοκάρει τα πιο συχνά λάθη που συναντά σε σχέση με τη διαχείριση της ιδιοκτησίας του, μας περιγράφει ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων, αντιπρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑΣ δικηγόρος Κ.Αράπογλου.

Τόσο ο έλεγχος όσο και οι διορθώσεις, θα πρέπει να γίνουν με μεγάλη προσοχή, καθώς πρακτικά δημιουργούνται νέοι τίτλοι ιδιοκτησίας και τα παλιά συμβόλαια μετά την οριστικοποίηση των εγγραφών δεν θα ισχύουν και θα έχουν αξία αρχείου και μόνο.



Οι περιοχές που εντάσσονται στο Κτηματολόγιο

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι ότι η περιοχή που υπάγεται στο κτηματολογικό γραφείο Ηρακλείου είναι ο Δήμος Ηρακλείου με τα παλιά διοικητικά του όρια.

Όπως εξηγεί ο κ. Αράπογλου, αυτά περιλαμβάνουν την πόλη του Ηρακλείου, τη Φορτέτσα, τις Βασιλειές, τη Σύλλαμο, τους Αθάνατους, την Κνωσό, τις Μαλάδες, τη Φοινικιά … και οριοθετείται ανατολικά από τη λεωφόρο Καζαντζίδη και την επαρχιακή οδό Ηρακλείου – Βιάννου και δυτικά από την επαρχιακή οδό Ηρακλείου - Μοιρών.

Δεν υπάγονται τα χωριά που εντάχθηκαν στο Δήμο Ηρακλείου με τον «Καποδίστρια» π.χ. Σταυράκια, Βούτες, Δαφνές, Σκαλάνι κλπ ούτε οι δήμοι που εντάχθηκαν στο δήμο Ηρακλείου με τον «Καλλικράτη» π.χ. Νέα Αλικαρνασσός. Στις περιοχές αυτές δεν έχει αρχίσει ακόμα η διαδικασία κτηματογράφησης.



Τα έγγραφα που κατοχυρώνουν την ιδιοκτησία

Από 2-12-2010 άρχισε η λειτουργία του κτηματολογικού γραφείου Ηρακλείου, όπου υπάρχουν καταχωρημένες οι αρχικές εγγραφές, οι οποίες ισχύουν πλέον.

Σύμφωνα με τον κ.Αράπογλου, οι μέχρι τότε εγγραφές και καταχωρήσεις είχαν γίνει από την ανάδοχο εταιρία και όλα τα έγγραφα (κτηματογραφικά αποσπάσματα κλπ), που είχαν εκδοθεί δεν ισχύουν. Για κάθε ακίνητο οι πληροφορίες για τα δικαιώματα επί του ακινήτου (π.χ κυριότητα, δουλείες, υποθήκες, προσημειώσεις, κατασχέσεις κλπ.) είναι καταχωρημένες στο κτηματολογικό φύλλο και οι διαστάσεις του και η θέση του στο χώρο στο κτηματολογικό διάγραμμα. Αυτά εκδίδονται από το κτηματολογικό γραφείο Ηρακλείου.



Πώς διορθώνονται τα λάθη

Τα λάθη που είναι πρόδηλα διορθώνονται με απλή αίτηση και τα πιο σοβαρά, όπως σε ποιον ανήκει το ακίνητο ή αν είναι αδήλωτο κλπ με δικαστική απόφαση.

Ο πρόεδρος της Ένωσης, υπογραμμίζει ότι για όλη αυτή την διαδικασία υπάρχει συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας. Υπάρχει προθεσμία μέχρι 2-12-2018 για τους κατοίκους του εσωτερικού και μέχρι 2-12-2020 για τους μόνιμους κατοίκους εξωτερικού ή εργαζόμενους μόνιμα στο εξωτερικό, για να διορθώσουν τα λάθη ή να δηλώσουν τα αδήλωτα ακίνητα, που είναι δηλαδή καταχωρημένα ως άγνωστου ιδιοκτήτη. Μέχρι 2-12-2018 πρέπει να καταχωρηθούν και όλες οι συμβολαιογραφικές πράξεις που δεν έχουν καταχωρηθεί στο υποθηκοφυλακείο π.χ. γονικές παροχές, δωρεές κ.λ.π.

Μετά τις πιο πάνω προθεσμίες οι σημερινές αρχικές εγγραφές θα γίνουν οριστικές. Από τις 2-12-2010 δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε συμβολαιογραφική πράξη που αφορά ακίνητο (πώληση, γονική παροχή, δωρεά κλπ.) αν δεν συνοδεύεται από αντίγραφο κτηματολογικού φύλλου ή κτηματολογικού διαγράμματος με ορθές καταχωρήσεις.



Οι πωλήσεις των ακινήτων

Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνουν σύμφωνα με τον κ. Αράπογλου, όσοι ιδιοκτήτες ακινήτων σκοπεύουν να πουλήσουν ή να μεταβιβάσουν με οποιοδήποτε τρόπο τα ακίνητά τους, είναι άμεσα να ζητήσουν από το κτηματολογικό γραφείο αντίγραφα κτηματολογικού φύλλου και κτηματολογικού διαγράμματος για να ελέγξουν αν οι εγγραφές είναι σωστές.

Επειδή η διαδικασία διόρθωσης ανάλογα με το είδος του λάθους, μπορεί να είναι χρονοβόρα, το πιθανότερο είναι να ματαιωθεί η πώληση, αν τις παραμονές του συμβολαίου, που θα ζητήσει ο συμβολαιογράφος αντίγραφο του κτηματολογικού φύλλου και διαγράμματος, διαπιστωθεί ότι οι εγγραφές είναι λάθος.

Είναι δεδομένο ότι πολλοί αγοραστές αποφεύγουν τη λύση να γίνει προσύμφωνο μέχρι να γίνουν οι διορθώσεις των λαθών, επειδή τα προσύμφωνα εγκυμονούν πολλών ειδών κινδύνους.

Το ίδιο πρέπει να κάνουν όλοι ανεξαιρέτως οι ιδιοκτήτες ακινήτων για όλα τα ακίνητά τους έγκαιρα και σε κάθε περίπτωση πριν λήξει η προθεσμία των διορθώσεων.

Πολλές εγγραφές είναι εσφαλμένες για διαφορετικούς λόγους και πολλοί ιδιοκτήτες όταν ζητούν αντίγραφα κτηματολογικών φύλλων και διαγραμμάτων βρίσκονται προ εκπλήξεως, παρά το ότι οι ενστάσεις που είχαν υποβάλει κατά τη διάρκεια συλλογής των δεδομένων από την ανάδοχο εταιρία είχαν γίνει δεκτές.



Τα «ορφανά» ακίνητα

Μεγάλο κεφάλαιο στην υπόθεση του Κτηματολογίου είναι τα λεγόμενα «ορφανά» ακίνητα δηλαδή αυτά που δεν έχουν δηλωθεί από τον ιδιοκτήτη τους. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων, «αν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες των ακινήτων ή των εμπραγμάτων δικαιωμάτων, που είναι αδήλωτα ή έχουν καταχωρηθεί σε άλλο όνομα ή έχουν μικρότερη έκταση ή έχουν γίνει λάθη γενικά, δεν τα διορθώσουν μέχρι τότε που υπάρχουν οι σχετικές προθεσμίες, θα οριστικοποιηθούν οι εγγραφές, θα εκδοθούν οριστικοί τίτλοι και τα ακίνητα ή τα εμπράγματα δικαιώματα θα ανήκουν σε άλλα άτομα ή στο Δημόσιο, για αυτά που έχουν εγγραφεί ως αγνώστου ιδιοκτήτη».

Ο ίδιος εξηγεί ότι «μετά την έκδοση των οριστικών τίτλων, όσοι χάσουν την κυριότητα του ακινήτου τους ή το εμπράγματο δικαίωμα τους γενικά, θα μπορούν να προσφύγουν στα δικαστήρια κατά του Δημοσίου ή του γείτονα ή του τρίτου στο όνομα του οποίου θα έχει εκδοθεί ο οριστικός τίτλος και να ζητήσουν όχι να πάρουν πίσω το ακίνητό τους, αλλά μόνο την αξία του που θα καθοριστεί από το δικαστήριο.

Και αν ακόμα τρίτος είναι καλοπροαίρετος και θέλει να τους επιστρέψει το ακίνητο, τότε θα πρέπει να πληρώσουν φόρους μεταβίβασης, να καλύψουν το πόθεν έσχες αν η μορφή μεταβίβασης είναι πώληση ή φόρους δωρεάς αν η μορφή μεταβίβασης είναι δωρεά. Θα πρέπει επίσης, να πληρώσουν συμβολαιογραφικά δικαιώματα κλπ έξοδα.

Υπάρχει επίσης κίνδυνος κάποιος κακοπροαίρετος που εσφαλμένα φέρεται στις αρχικές εγγραφές ως κύριος ακινήτου ή τμήματος ακινήτου, να το πουλήσει.

Ο καλόπιστος αγοραστής νόμιμα αποκτά την κυριότητα του ακινήτου και ο πραγματικός κύριος θα έχει δικαίωμα να ζητήσει μόνο την αξία του ακινήτου δικαστικά από τον μη κύριο και όχι το ίδιο το ακίνητο ή το τμήμα του.

Αυτό επιβάλλει άμεση λήψη από τους ιδιοκτήτες ακινήτων αντιγράφων των κτηματολογικών φύλλων και κτηματολογικών διαγραμμάτων για όλα τα ακίνητά τους που υπάγονται στην περιφέρεια του Κτηματολογικού Γραφείου Ηρακλείου και να κάνουν τις απαιτούμενες διορθώσεις το συντομότερο δυνατόν».