Ιστορική αναδρομή στην ίδρυση των σχολείων που καταργούνται, πραγματοποιεί ο αιρετός στο ΠΥΣΠΕ Ηρακλείου, κ. Ζαχαρίας Καψαλάκης.
Όπως αναφέρει, τα σχολεία που καταργήθηκαν, είχαν ιδρυθεί:
• Πλώρας 1874
• Πρεβελιανά 1875
• Λούκιας 1877
• Γεράκι 1881
• Πρινιάς Μαλ. 1881
• Αποστόλοι 1882
• Γωνιές Πεδ. 1882
• Α(Ε)υγενική 1883
• Βασιλικής 1884
• Άνω Μουλίων 1901
• Μονής Μαλ. 1901
• Αμπελούζου 1903
• Χουστουλιανών 1903
• Πυργού 1904
• Στάβιες 1911
• Φανερωμένης 1913
• Ακρίων 1915
• Λιγορτύνου 1915
• Διονύσι 1916
• Αυλής 1923
• Δούλι 1924
• Μαχαιρά 1924
• Λαρανίου 1924
• 5ο Ηρακλείου 1924
• Κυπαρισίου 1926
• Αποΐνι 1928
• Μακρών 1929
• Χαρακίου 1937
(Η έδρα του σχολείου μεταφέρθηκε από Μαδέ).
«Εύχομαι κάποτε η πολιτεία να σταθμίσει και να εκτιμήσει την προσφορά των σχολείων της υπαίθρου και να τα στηρίξει. Να τους δώσει κίνητρα να παραμείνουν ζωντανά κύτταρα, μάθησης, πολιτισμού, ανθρωπιάς…
Λίγα πράγματα απέμειναν ακόμα στην ύπαιθρο που να μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής! Ας μην τα θανατώσουμε και αυτά!», αναφέρει.

