Τα αίτια της επαναστάσεως είνε επίσης, κατά το πλείστον γνωστά. Η Κρήτη ευρίσκεται εις πλήρες οικονομικόν ναυάγιον, όπερ καθιστά την επί πλέον πολιτικήν ζωήν αδύνατον. Παραπονούνται επίσης οι Κρήτες δια το σύστημα των εκλογών, κατά τας οποίας ο Πρίγκηψ διορίζει μεγαλείτερον αριθμόν βουλευτών ή όσους εκλέγει ο λαός.

Επίσης παραπονούνται δια τας εκλογάς των δημοτικών αρχόντων, τους οποίους εξ ολοκλήρου διορίζει ο Πρίγκηψ.

Παραπονούνται ακόμη δια την έλλειψιν ελευθερίας του τύπου, δια τας απολυταρχικάς διαθέσεις της Κυβερνήσεως και τέλος δια την επʼ άπειρον παρατεινομένην εκκρεμότητα της πολικής ταύτης καταστάσεως, η οποία εδόθη εις τους Κρήτας ως προσωρινή, με την υπόσχεσιν της ταχείας εκπληρώσεως του διακαούς των πόθου να ενωθούν με την Ελλάδα.

Τα κύρια λοιπόν παράπονα των Κρητών συνοψίζονται ως εξής:

Είνε δίκαιον τόσοι αγώνες αίματος και τόσαι υψηλαί θυσίαι νʼ ανταμειφθούν με τοιούτον πολίτευμα;

Επειδή δε οι Κρήτες δεν περιμένουν από κανένα να τους απαντήση αν τα αιτήματά των είναι δίκαια ή άδικα λαμβάνουν μόνοι εις χείρας τα όπλα και επαναρχίζουν την σειράν των μεγάλων τραγωδιών των και επανερχόμενοι εις τα όρη με τα προσφιλή των όπλα, λαμβάνουν εκείνο το οποίον φοβούνται μήπως δεν τους δοθή ποτέ.



ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΛΑΟΝ

Διενεμήθησαν ήδη εις τον Κρητικόν λαόν προκηρύξεις των επαναστατών, αι οποίαι τον καλούν εις την εξέγερσιν.

Ιδού επί λέξει πως έχει η προκήρυξις αύτη των επαναστατών:

ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

ΑΔΕΛΦΟΙ!

Το γλυκύ όνειρον όπερ από επτά κατά συνέχειαν έτη από της καθόδου του πρίγκηπος Γεωργίου μας ενανούρισεν, υπήρξεν απατηλόν αι ελπίδες μας περί ενώσεως διεψεύσθησαν και οι μικροί και ολετηροί του παρελθόντος εθνικοί των Κρητών αγώνες περιωρίσθησαν εις την ίδρυσιν μιας Αρμοστείας, ήτις υπό τον τύπον της προσωρινότητος τείνει να καταστή διαρκής.

Ηδη η φωνή της Πατρίδος καλεί παν φιλότιμον τέκνον αυτής σήμερον, όπως συνεχίσωμεν το ιερόν εκείνο πρόγραμμα, όπερ ως παρακαταθήκη εδόθη ημίν υπό των πατέρων μας και διακηρύξωμεν ενόπλως δια μυριοστήν φοράν εις όλον τον πεπολιτισμένον κόσμον ότι η Κρήτη ήτο και είνε μέρος αδιάσπαστον της Ελλάδος, μόνον δε δια της μετʼ αυτής ενώσεως θα θεωρηθή ότι έληξεν ο υπέρ της ιδέας ταύτης αγών των Κρητών.

Καλούμεν όθεν πάντας εν ονόματι των υπέρ της ιδέας ταύτης πεσόντων μαρτύρων, εν ονόματι τις ισχύος και του μεγαλείου της Ελλάδος, όπως σπεύσωσι να ενθαρρύνωσιν ημάς εις τον ιερόν τούτον αγώνα, όν σήμερον αναλαμβάνομεν καταλύοντες την προσωρινήν ταύτην Αρμοστείαν, την απομακρύνουσαν ημάς του επιδιωκομένου σκοπού και ανακηρύσσοντες ως Αρχοντα της Ελληνικής Χώρας μας την Α.Μ. τον Βασιλέα των Ελλήνων Γεώργιον τον Αʼ.

Λευκά Ορη 11 Μαρτίου 1905

ΟΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΑΙ



Η ΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ

Η γενική αγωνία συγκεντρούται εις τούτο:

Ποίαν στάσιν θα λάβουν αι Κρητικαί αρχαί απέναντι των επαναστατών;

Και ποίαν στάσιν θα τηρήσουν απέναντι αυτών τα ξένα αγήματα;

Ελπίζομεν ότι θα επικρατήση η φρόνησις παρά τη Κρητική Κυβερνήσει, διότι άλλως θα θρηνήσωμεν συμφοράς μεγάλας και ατελευτήτους.

Μέχρι της στιγμής, καθʼ ήν γράφομεν, δεν γνωρίζομεν ακόμη οποίαι διαταγαί εδόθησαν εις την Κρητικήν χωροφυλακήν.

Υπάρχει όμως πεποίθησις, ότι οι Κρήτες χωροφύλακες δεν θʼ αποφασίσουν ποτέ να υψώσουν τα όπλα των εναντίον των αδελφών των.

Τούτο τουλάχιστον πιστεύεται γενικώς.

Απόδειξις ότι προχθές μ.μ. εξεκίνησαν εκ Σελίνου 220 άοπλοι επαναστάται και 130 ένοπλοι. Καθʼ οδόν οι Σελινιώται συνηντήθησαν με απόσπασμα χωροφυλάκων αποτελούμεον εξ υπερπεντήκοντα ανδρών.

Οι επαναστάται είχαν πεποίθησιν εις τα αδελφικά αισθήματα των Κρητών χωροφυλάκων, αλλʼ οπωσδήποτε έλαβαν τα μέτρα των εξ αιτίας της απροόπτου συναντήσεως.

Οι χωροφύλακες, εν τούτοις, εστάθησαν κατά μέρος και καθʼ ήν στιγμήν διήρχοντο οι επαναστάται εξερράγησαν εκατέρωθεν κραυγαί ενθουσιασμού και αδελφοποιήσεως.

Ποίος δύναται να συγκρατήση την ορμήν προς την ελευθερίαν ενός μεγάλου λαού;



ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΝ

Εκτός της ανωτέρω προκηρύξεως προς τον λαόν, οι επαναστάται απηύθυναν και προς την Κρητικήν χωροφυλακήν την εξής προκήρυξιν την οποίαν διένειμαν εις τους άνδρας αυτής:

ΟΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΑΙ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΝ

ΑΔΕΛΦΟΙ!

Ούτε οι αγώνες των πατέρων ημών, ούτε οι ιδικοί μας αγώνες απέβλεπον εις την ίδρυσιν Πολιτείας, ως η παρούσα.

Ο ενθουσιασμός μας επί τη καθόδω του Πρίγκηπος δεν είχε σημασίαν το ότι δια ταύτης εθεωρούμεν πληρωθέντας τους πόθους μας.

Και οι αγώνες των πατέρων ημών και οι ιδικοί μας αγώνες, ένα είχον σκοπόν, προς πλήρωσιν του οποίου η πατρίς μας εν διαρκεί ευρίσκεται επαναστάσει και ο σκοπός αυτός είνε η της πατρίδος ένωσις μετά της φιλοστόργου μητρός της.

Ο ενθουσιασμός, μεθʼ ού υποδεχόμεθα τον πρίγκηπα, ότε το πρώτον το Κρητικόν έδαφος επάτει αφορμήν είχεν, ότι δια της καθόδου αυτού ηλπίσαμεν, ότι εφθάσαμεν εις τα πρόθυρα της εθνικής μας αποκαταστάσεως.

Αι εθνικαί μας ελπίδες επί τη καθόδω του Πρίγκηπος ανεπτερώθησαν, αλλʼ ήδη ήρχισε τους πάντας να καταλαμβάνη απογοήτευσις. Τις δʼ εξ υμών δεν αισθάνεται την ταύτην απογοήτευσιν;

ΑΔΕΛΦΟΙ

Εχομεν υποχρέωσιν απέναντι του Εθνους μας, το οποίον εφέραμεν εις το χείλος του κρημνού και το εθέσαμεν υπό τον ξενικόν έλεγχον, έχομεν υποχρέωσιν απέναντι της ενδόξου ιστορίας μας να εμμένωμεν σταθεροί εις το προγονικόν πρόγραμμα και να μη απομακρυνώμεθα αυτού.

Εχομεν υποχρέωσιν απέναντι του έθνους και της ιστορίας μας πάση θυσία να επιδιώκωμεν την πλήρωσιν του προγράμματος τούτου.

Και όταν σήμερον βλέπωμεν, ότι ενώ η παρούσα Πολιτεία ιδρυθή, ίνα διατηρηθή προσωρινώς, τείνει να καταστή διηνεκής, και όταν εννοούμεν, ότι αντί να πλησιάζωμεν προς την πλήρωσιν του εθνικού προγράμματος τουναντίον καθʼ εκάστην απομακρυνώμεθα αυτής, καθήκον έχομεν ως υιοί ενδόξων προγόνων πάση θυσία να επιδιώξωμεν την πλήρη κατάλυσιν της Πολιτείας ταύτης και την συγχώνευσιν αυτής μετά της μητρός της.

Και καθʼ ήν εποχήν υπό της Αυλής εξαγγέλλεται, ότι οι Κρήτες υπαξιωματικοί θα γίνουν αξιωματικοί μετά δέκα έτη από της εις την χωροφυλακήν κατατάξεως αυτών, ότι τουτέστιν πολύ ακόμη θα εξακολουθήση ο βίος της Πολιτείας ταύτης, καθήκον έχομεν να μη αφίσωμεν την παράτασιν, ίνα μη φθείρωνται οι χαρακτήρες, ίνα μη παύσωμεν να λατρεύωμεν ιδέας, ίνα μη καταστώμεν ο αμαχώτερος λαός της φυλής μας, άχρηστος και επιβλαβής εις το έθνος.

ΑΔΕΛΦΟΙ

Συνεχίζοντες το προγονικόν πρόγραμμα σας εξορκίζομεν εν ονόματι της κοινής πατρίδος να μη γίνετε όργανα αντεθνικών κελευσμάτων, ίνα μη προσάψετε κηλίδας εις την ένδοξον ιστορίαν μας.

Μη υπακούσετε εις εκείνους οίτινες τυχόν θα σας προέτρεπον να στρέψετε τα όπλα κατά των αδελφών σας των επιζητούντων την πλήρωσιν του εθνικού προγράμματος.

Δεν έχετε καθήκον να υπερασπισθήτε Πολιτείαν εις σύγκρουσιν προς τας ιδέας ερχομένην, καθήκον έχετε να υποταχθήτε εις την εθνικήν ιδέαν, εις την ιδέαν εκείνη με την οποίαν τόσαι γενεαί μέχρι τούδε εγαλουχήθησαν, εις την ιδέαν εκείνην, εις τον βωμόν της οποίας και οι πατέρες ημών και ημείς αυτοί τόσας εκατόμβας εθύσαμεν.

Σας εξορκίζομεν εις τον πατριωτισμόν σας να μη πικράνετε τόσους εθνομάρτυρας, των οποίων τα οστά τρίζουν σήμερον εις τα μνήματα εξ αγαλλιάσεως.

Σεβασθήτε την ένδοξον ιστορίαν μας και φοβηθείτε την στιβαράν χείρα αυτής.

Ενωθήτε και σεις μεθʼ ημών εις κοινόν αγώνα, ίνα από κοινού επιδιώξωμεν την ποθητήν ένωσιν ίνα χορεύσωμεν όλοι μαζί τον εθνικόν χορόν κατά την εθνικήν ανάστασιν.

Ενωθήτε και σεις μεθʼ ημών, όπως δια της ενώσεως πάντων ημών επιτύχωμεν ευχερέστερον την ένωσιν την εθνικήν.

Εν Χανίοις τη 10 Μαρτίου 1905

Ερρωσθι επʼ αγαθώ της κοινής πατρίδος.



Η ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΧΑΝΙΑ

Οι επιβάται του χθες καταπλεύσαντος εις Πειραιά εκ Κρήτης ατμοπλοίου “Πελοπόννησοςʼ μας είπαν, ότι εις τα Χανία επικρατεί από προχθές αληθής τρομοκρατία.

Η λογοκρισία εξασκείται κατά τρόπον άγωνστον και εις αυτήν την Ρωσσίαν.

Απόδειξις της αγρίας ταύτης λογοκρισίας είνε ότι μέχρι της ώρας ταύτης (12η μεσονυκτίου) ουδέν απολύτως ιδιωτικόν τηλεγράφημα διεβιβάσθη εκ Κρήτης, διότι ημποδίσθησαν υπό της λογοκρισίας.

Ακόμη και αυτά τα ιδιωτικά τηλεγραφήματα κατεκρατήθησαν επί τω φόβω μήπως περιέχουν συμβολικάς φράσεις συμφώνως με το κίνημα.

Τα διεθνή στρατεύματα και οι Κρήτες χωροφύλακες κρατούνται εις τας στρατώνας των, έτοιμοι εις πρώτην διαταγήν.

Ολαι αι πόλεις απεκλείσθησαν υπό χωροφυλάκων, κατά διαταγήν της Κυβερνήσεως.

Οσοι εκ των επαναστατών επρόφθασαν να εξέλθουν των πόλεων μέχρι της 6ης εσπερινής ώρας της προχθές Πέμπτης εξήλθον ανενόχλητοι.

Από της ώρας όμως εκείνης αι πύλαι και αι έξοδοι των πόλεων φρουρούνται, εις ουδένα δεν επιτρέπεται η έξοδος.

Συγχρόνως αι αρχαί ήρχισαν να ερευνούν τους πολίτας και να κατάσχουν τα όπλα, τα οποία ευρίσκουν τυχόν επʼ αυτών.

Η κατάστασις από στιγμής εις στιγμήν οξύνεται.