Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Δραστικές ρυμοτομήσεις για να δημιουργηθούν «λεωφορειόδρομοι» ή περιορισμένης κλίμακας παρεμβάσεις για να αναδειχτεί ο παραδοσιακός ιστός της Αγίας Τριάδας; Το θεμελιώδες αυτό ερώτημα που διχάζει τις υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ και του υπουργείου Πολιτισμού απασχόλησε προχθές το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) από τις 10.00 το βράδυ έως τις 12.00 τα μεσάνυχτα και τελικά δεν οδηγήθηκε σε έγκριση της πρότασης ανάπλασης της Αγίας Τριάδας.

Τα μέλη του ΚΑΣ συμφώνησαν καταρχήν να βρουν μια κοινή συνισταμένη, ανάμεσα στις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού (καθώς και εκεί υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις σε σχέση με την αξιολόγηση της μελέτης) μέσα στο προσεχές δίμηνο και αμέσως μετά να συνεργαστούν και με το ΥΠΕΚΑ για να καταλήξουν σε μια κοινά αποδεχτή πρόταση η οποία θα μπορεί να προχωρήσει στη διαδικασία των εγκρίσεων χωρίς άλλες εμπλοκές και καθυστερήσεις.

Στη συνεδρίαση που στιγματίστηκε από εντάσεις και αντιπαραθέσεις όλοι συμφώνησαν ότι είναι αναγκαίο να προχωρήσει επιτέλους το σχέδιο ανάπλασης σε μια από τις πιο ιστορικές περιοχές του Ηρακλείου που σήμερα έχει αφεθεί στο έλεος της εγκατάλειψης….

Διαφορετικές προσεγγίσεις

Τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις διατυπώνουν οι συναρμόδιες υπηρεσίες για τη μελέτη ανάπλασης της Αγίας Τριάδας που εδώ και τρία χρόνια έχει «βαλτώσει» στις υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ. Από τη μια πλευρά το υπουργείο Περιβάλλοντος που φαίνεται να προσεγγίζει την υπόθεση της ανάπλασης μέσα από μια πολεοδομική λογική προτείνει στην περιοχή της Αγίας Τριάδας να γίνουν σημαντικές ρυμοτομήσεις ώστε να διατηρηθούν κατά βάσει όλοι οι κοινόχρηστοι χώροι (ως προς το εμβαδόν τους) οι οποίοι προβλέπονται και στο σχέδιο πόλης του 36 που ισχύει μέχρι και σήμερα.

Την ίδια στιγμή η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων με μια συγκροτημένη επιστημονικά προσέγγιση (η οποία διαμορφώθηκε μετά από επιτόπιους ελέγχους εκπροσώπων της στην περιοχή της Αγίας Τριάδας) παρουσιάζει ένα πολύ μεγάλο αριθμό κτιρίων που ξεπερνούν τα 100 ως προτεινόμενα για διατήρηση και προστασία ενώ παράλληλα εμφανίζει και συγκεκριμένα οικιστικά σύνολα δρόμων και περιοχών ως αξιόλογα για διατήρηση. Η συνολική προσέγγιση της υπηρεσίας για την διατήρηση και αξιοποίηση όλου αυτού του υλικού δεν αφήνει περιθώρια ρυμοτομήσεων. Ακόμα και στα σημεία που το ΥΠΕΚΑ προτείνει γενναίες ρυμοτομήσεις για λόγους δημόσιας ασφάλειας η τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων απαντά ότι μπορούν να τοποθετηθούν πυροσβεστικοί κρουνοί και μικροί κάδοι σε όσα σημεία οι δρόμοι είναι στενοί και δύσκολα προσεγγίσιμοι για μεγάλα αυτοκίνητα.

Την ίδια στιγμή η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων απαντά μέσα από μια πιο συνοπτική προσέγγιση ότι η μελέτη ανάπλασης της Παλιάς Πόλης δεν λαμβάνει υπόψη της ότι το ιστορικό κέντρο της πόλης είναι χαρακτηρισμένος αρχαιολογικός χώρος από το 1965 και έτσι την απορρίπτει συλλήβδην…

Αυτά ήταν τα δεδομένα που τέθηκαν στο τραπέζι της συζήτησης στη συνεδρίαση του ΚΑΣ στο οποίο παρευρέθηκαν από την πλευρά του Δήμου Ηρακλείου η βουλευτής Μ.Σκραφνάκη, ο αντιδήμαρχος πολεοδομικών Μανόλης Βασιλάκης και ο μελετητής της Παλιάς Πόλης Α.Πανταζής, από την πλευρά του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Αγίας Τριάδας οι κ. Γ.Αμαργιωτάκης και ο κ. Σ. Χούπας.

Τόσο η κ.Σκραφνάκη όσο και ο κ.Βασιλάκης εξήγησαν ότι η μελέτη της Παλιάς Πόλης έχει φτάσει σε ένα επίπεδο τέτοιας επεξεργασίας που πλέον είναι αποδεκτή τόσο από το Δημοτικό Συμβούλιο όσο και από τους πολίτες που αγωνιούν να δουν την υλοποίησή της. Αυτό υπογράμμισαν και από την πλευρά τους και οι κάτοικοι της περιοχής που ανέδειξαν τα ιστορικά χαρακτηριστικά της Αγίας Τριάδας και τα καθημερινά προβλήματα όσων ζουν εκεί που απαιτούν από την Πολιτεία άμεσα να προχωρήσει σε ένα σχέδιο ανάπλασης και προστασίας του σημαντικού αυτού τμήματος της παλιάς πόλης.

Η συζήτηση εξειδικεύτηκε σε επί μέρους ζητήματα όπως για παράδειγμα την αναστολή των πρωτοκόλλων ετοιμορροπίας ή το ύψος των κτιρίων να μείνει στα 6μ. ή να προχωρήσει ο δήμος σε νέα αναστολή οικοδομικών αδειών όπως προτείνει η τοπική Εφορεία προκειμένου να προστατευθεί ο πυρήνας της Αγίας Τριάδας που λεηλατείται από το σχέδιο του 36 το οποίο εφαρμόζεται σήμερα. Η πλευρά του δήμου υπεραμύνθηκε των θέσεων της λέγοντας ότι έχει εξαντληθεί κάθε χρονικό περιθώριο αναστολής της οικοδομικής δραστηριότητας που εφαρμόστηκε για πέντε χρόνια. Επίσης για το θέμα των ετοιμόρροπων τονίσθηκε ότι δεν μπορεί να ανασταλεί η κατεδάφισή τους επειδή υπάρχουν κίνδυνοι δημόσιας ασφάλειας και εισαγγελική εντολή να προχωρήσει η όλη διαδικασία.