Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Στη φτώχεια «βουλιάζει» η ύπαιθρος του νομού Ηρακλείου με τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους να μην μπορούν να καλύψουν στοιχειώδεις οικονομικές υποχρεώσεις τους.
Το μόνο που τους παρηγορεί είναι ότι δεν θα πεινάσουν αφού έχουν τη δυνατότητα να καλλιεργούν ή να εκτρέφουν κάποια οικόσιτα ζώα για να διασφαλίζουν έστω και την τροφή τους…
Οι τιμές φέτος σχεδόν σε όλα τα προϊόντα ήταν εξαιρετικά χαμηλές, σημαντικές επιχειρήσεις στο χώρο του ελαιόλαδου έκλεισαν αφήνοντας «φέσια», ενώ ανάλογα φαινόμενα υπάρχουν και σε οινοποιεία.
Τα τυροκομεία πάσχουν από έλλειψη ρευστότητας και οι τιμές παραγωγού στο κρέας έχουν μειωθεί σε επίπεδα κάτω των 4 ευρώ το κιλό.
Τα χρήματα από τις επιδοτήσεις έχουν ήδη «φαγωθεί» αφού δόθηκαν Δεκέμβριο – Ιανουάριο και «εξαφανίστηκαν» καθώς οι παραγωγοί κάλυψαν άμεσες ανάγκες και δόσεις δανείων.
Μεροκάματο στην ύπαιθρο δεν υπάρχει αυτό το διάστημα (αφού δεν γίνεται συγκομιδή προϊόντων), ούτε κτίζονται σπίτια. Πολλοί αγρότες ζητούν δουλειά στα ξενοδοχεία, βάζοντας ακόμα και…πολιτικό «μέσο», αλλά οι θέσεις είναι περιορισμένες.
Εγκλωβισμένοι σε προγράμματα εκσυγχρονισμού των εκμεταλλεύσεων τους νιώθουν και οι πρωτοπόροι αγρότες που βρέθηκαν να χρωστούν στις τράπεζες, χωρίς να εισπράττουν χρήματα από την πώληση των προϊόντων τους. Τα προϊόντα των…εκσυγχρονισμένων, πλην όμως καταχρεωμένων, μονάδων επίσης πωλούνται σε εξευτελιστικές τιμές ή παραμένουν στα αζήτητα.
Αδιέξοδο σε λάδι και σταφύλια
Οι τιμές του λαδιού έδωσαν πενιχρό εισόδημα στους παραγωγούς, ενώ πολλοί αγρότες παραμένουν απλήρωτοι αφού η ρευστότητα στον κλάδο είναι μηδαμινή. Εταιρείες που επί σειρά ετών εμπορεύονταν ελαιόλαδο «έβαλαν λουκέτο» όπως ήδη έχει γράψει η «Π», συμπαρασύροντας στην οικονομική καταστροφή και πολλά ελαιουργεία.
Τα οινοστάφυλα πληρώθηκαν το Νοέμβρη – Δεκέμβρη σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές και οι παραγωγοί φρόντισαν να καλύψουν αμέσως επείγουσες ανάγκες τους.
Πολλοί παραγωγοί όμως δεν έχουν εισπράξει τα χρήματα τους, αφού και τα οινοποιεία αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα επιβίωσης. Οι πωλήσεις των κρασιών, σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου, έχουν μειωθεί μέχρι 25% σε σύγκριση με το 2009.
Και οι πληρωμές των προϊόντων γίνονται με μεταχρονολογημένες επιταγές που είναι αμφίβολο αν θα καλυφθούν. Μεγάλες ποσότητες επιτραπέζιων σταφυλιών δεν έχουν ακόμα πληρωθεί και γενικά φέτος οι τιμές στα επιτραπέζια δεν ήταν ικανοποιητικές συγκριτικά με το ιδιαιτέρως υψηλό κόστος παραγωγής κυρίως στα «σκεπαστά» αμπέλια.
Μόνο τα κηπευτικά έχουν κατά καιρούς σχετικά ικανοποιητικές τιμές, όμως τα δάνεια των ιδιοκτητών θερμοκηπίων σε τράπεζες και τα «βερεσέδια» σε καταστήματα αγροτικών εφοδίων απορροφούν τα εισοδήματα.
«Μπλόκαρε» η κτηνοτροφία λόγω έλλειψης χρημάτων
Στην κτηνοτροφία η κατάσταση έχει φθάσει σε αδιέξοδο καθώς οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν χρήματα να αγοράσουν ζωοτροφές για να θρέψουν τα κοπάδια τους. Το γάλα δεν πληρώνεται καθώς και οι τυροκόμοι πιέζονται ασφυκτικά από την αγορά. Εκατοντάδες τόνοι τυριού βρίσκονται στις αποθήκες των τυροκομείων. «Πάρε όσα τυριά νομίζεις, πούλησε τα και κράτα τα χρήματα» απαντούν πολλοί τυροκόμοι στους κτηνοτρόφους που ζητούν τα χρήματα τους.
Την ίδια ώρα οι κτηνοτρόφοι πουλούν κάτω του κόστους το κρέας των αμνοεριφίων τους, σε τιμές γύρω στα 4 ευρώ, ενώ πέρυσι πουλούσαν στα 5 ευρώ το κιλό.
Ακόμα και το μέλι δεν πωλείται, με τους μελισσοκόμους να έχουν στις αποθήκες τους μέχρι και δεκάδες τόνους προϊόν, που δεν ξέρουν σε ποιον να το….σκοτώσουν για να εισπράξουν κάποια χρήματα.
Αυτοί που έχουν σήμερα χρήματα στην ύπαιθρο είναι όσοι εισπράττουν σημαντικές επιδοτήσεις από πανωγραψίματα. Χρήματα αδούλευτα, χωρίς καλλιεργητικό κόστος…
«Κόλαση» για τους πρωτοπόρους αγρότες
Πολλοί αγρότες στην ύπαιθρο δεν είχαν επαναπαυθεί από τις επιδοτήσεις. Διάβασαν, ενημερώθηκαν, ρώτησαν γεωπόνους και υπηρεσίες, πήραν δάνεια, εντάχθηκαν στο πρόγραμμα των σχεδίων βελτίωσης και αναβάθμισαν τις καλλιέργειες ή τις κτηνοτροφικές τους εκμεταλλεύσεις, θέλοντας να παραμείνουν στον τόπο που αγαπούν. Ανάμεσα τους αρκετοί νέοι άνθρωποι της υπαίθρου που πίστεψαν τα «ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα» όπως τώρα λένε, για το πρόγραμμα των Νέων Αγροτών, εντάχθηκαν σε αυτό και εκσυγχρόνισαν τις περιουσίες των γονιών τους. Κι όμως τώρα απογοητευμένοι διαπιστώνουν ότι απέτυχαν, ενώ βρίσκονται εγκλωβισμένοι στο πρόγραμμα και δεν μπορούν για κάποια χρόνια να ασκήσουν άλλο επάγγελμα, έστω και εργάτες σε κάποιο ξενοδοχείο ή οδηγοί σε μια εταιρεία.
«Εγκλωβίστηκαν» σε προγράμματα εκσυγχρονισμού
Σε πολλά χωριά αρκετοί κτηνοτρόφοι πήραν δάνεια της τάξεως των 100.000 -150.000 ευρώ, εντάχθηκαν στα σχέδια βελτίωσης και δημιούργησαν σύγχρονες μονάδες στεγασμένης αιγοπροβατοτροφίας με αυτόματες ταΐστρες και αλμεκτικά συγκροτήματα, ψυκτικούς θαλάμους με το γάλα να «φεύγει» από τις θηλές και καταλήγει αυτόματα σε ψύκτες από όπου το παραλαμβάνουν τα αυτοκίνητα των τυροκόμων.
«Τι το ήθελα…. Χρεώθηκαν άδικα!
Αφού δεν μπορώ να πουλήσω το γάλα, αφού όταν το πουλάω δεν πληρώνομαι, όχι μόνο το δάνειο μου δεν πληρώνω, ούτε τις οικονομικές υποχρεώσεις μου δεν καλύπτω.
Σκέφτομαι στα σοβαρά να κηρύξω πτώχευση!» έλεγε στην «Π» ένας εκ των κτηνοτρόφων της Κρήτης που νόμισε ότι ο εκσυγχρονισμός έχει μέλλον στην Ελλάδα του σήμερα…
Νεαρός αγρότης από νότια περιοχή του νομού Ηρακλείου που εντάχθηκε στο πρόγραμμα των Νέων Αγροτών όταν ήταν 21 χρόνων και στο πρόγραμμα των σχεδίων βελτίωσης όταν έγινε 25 ετών, φέτος φθάνει τα 30 αλλά περιμένει ακόμα να πληρωθεί την επιδότηση για τον εκσυγχρονισμό του μελισσοκομείου του… Έχει χρεωθεί στην τράπεζα με εγγυητή τον πατέρα του και τώρα η τράπεζα προειδοποιεί ότι θα βγάλει στον πλειστηριασμό το πατρικό του σπίτι… «Εγκλωβίστηκα από το πρόγραμμα. Τώρα είμαι δεσμευμένος να πληρώνω την τράπεζα και το μέλι είναι απούλητο στην αποθήκη» σχολιάζει ο νεαρός αγρότης μιλώντας στην «Π».
Ωφελημένοι, είναι μόνο οι κτηνοτρόφοι που δεν έκαναν τον οποιοδήποτε εκσυγχρονισμό, δεν χρεώθηκαν δηλαδή σε τράπεζες και όπως - όπως τα βγάζουν πέρα χωρίς να έχουν το «βρόγχο» των δανείων.
Κομμένο φως και τηλέφωνο
Τα βερεσέδια στα μπακάλικα των χωριών είναι πια ρουτίνα. Σε λίγο καιρό, λένε οι μπακάληδες, δεν θα έχουν χρήματα να γεμίζουν τα ράφια των καταστημάτων τους.
Πολλοί γεωργοί και κτηνοτρόφοι χρωστούν παντού: Τράπεζες, καταστήματα γεωργικών εφοδίων, ΔΕΗ, ΟΤΕ, φροντιστήρια, μπακάλικα, βενζινάδικα, συγγενείς από τις μεγάλες πόλεις.
Δεν το ομολογούν, είναι περήφανοι, προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα με ότι εισόδημα εξασφαλίσουν.
Πολλά σπίτια στην ύπαιθρο θα είχαν «βουλιάξει» στο σκοτάδι αν δεν ήξεραν όλοι «το κόλπο» για να συνδέουν παράνομα το ηλεκτρικό ρεύμα….
Το σταθερό τηλέφωνο για αρκετούς είναι…πολυτέλεια, λαμβάνουν κλήσεις αλλά δεν μπορούν να πάρουν, καθώς είναι κομμένο. Έχουν καρτοκινητά, αγοράζουν κάρτες 5 ευρώ\ μέχρι να τελειώσουν.

