
Γράφει, λοιπόν, οκ. Καψαλάκης:
Ο Μιχαήλ Περάκης, με καταγωγή από τις Ασίτες, γεννηθείς περί το 1850, καταθέτει για πρώτη φορά αίτηση στη Δημογεροντία Ηρακλείου στις 5 Μαρτίου 1875, προκειμένου να διοριστεί ως δάσκαλος. Όπως σημειώνει στην αίτησή του έχει παρακολουθήσει τα μαθήματα της Ελληνικής Σχολής Ηρακλείου και την Α΄ Γυμνασιακή τάξη της ίδιας σχολής. Η αίτηση παραπέμπεται από τον προεδρεύοντα της Δημογεροντίας Μητροπολίτη Χερρονήσου Τιμόθεο Καστρινογιαννάκη, σε επιτροπή αποτελούμενη από τους καθηγητές και ελληνοδιδασκάλους της Ελληνικής Σχολής Ηρακλείου Αντ. Μιχελιδάκη, Χρ. Βαρουτάκη, Νικ. Παρασυράκη, Στ. Κορωνάκη και Μιχ. Βιτσάκη, προκειμένου να εξεταστεί η ικανότητά του. Η επιτροπή τον έκρινε «ικανόν ίνα μετέλθη το επάγγελμα του δημοδιδασκάλου εν ταις επαρχίαις…» 1.
Ο Περάκης, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνάς μου, διορίζεται για πρώτη φορά ως δάσκαλος στο νεοϊδρυθέν Δημοτικό σχολείο στο Κράσι Πεδιάδος. Όπως βεβαιώνουν με έγγραφό τους προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου οι Έφοροι του σχολείου ο Περάκης ανέλαβε καθήκοντα στις 15 Νοεμβρίου 1876 και μάλιστα, όπως σημειώνουν: «…Εκπληροί δε μετά επιμελείας και ζήλου το καθήκον του» 2.
Στις εξετάσεις του καλοκαιριού του 1877 τα σχολεία της Πεδιάδος επισκέφτηκε ο καθηγητής Χρ. Βαρουτάκης, ο οποίος στην έκθεσή του σημειώνει ότι: «Πανταχού εύρον πρόοδον τρανώς αποδεικνύουσαν το σκόπιμον της συστάσεως αυτών (δηλ. των σχολείων), αριθμόν μαθητών σχετικώς μέγαν και ζήλον φιλότιμον των διδασκόντων και των διδασκομένων, καίτοι αι απουσίαι, η σχεδόν αναπόφευκτος αύτη εν τοις χωρίοις πληγή, ήσαν και πάλιν ουκ ολίγαι, πλην εν Κρασίω, ένθα εκπήκτικώς ελάχισται και όλως ασήμαντοι είναι αι απουσίαι». Η παρατήρηση αυτή του Βαρουτάκη, είναι πολύ σημαντική, καθώς σχεδόν σε όλα τα σχολεία της υπαίθρου, η φοίτηση των μαθητών ήταν άτακτη και αυτό αποτελούσε ανασταλτικό παράγοντα στη μόρφωσή τους. Σίγουρα η προσωπικότητα του νέου δασκάλου, έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στην εξάλειψη αυτού του δυσάρεστου φαινομένου στο συγκεκριμένο σχολείο3.
Ο Περάκης παρέμεινε στο Κράσι ως τον Φεβρουάριο του 1878, όποτε και σταμάτησαν τα μαθήματα στα περισσότερα σχολεία του Τμήματος Ηρακλείου, εξ αιτίας των επαναστατικών γεγονότων της χρονιάς εκείνης 4.
Το σχολικό έτος 1879-1880 βρίσκει τον Περάκη στο σχολείο του Κρουσώνα, σε μια δύσκολη γιʼ αυτόν χρονιά, άγνωστο γιατί, αφού αναγκάζεται το Φεβρουάριο του 1880 να εγκαταλείψει το σχολείο του και να παραιτηθεί 5.
Τα δυο επόμενα σχολικά έτη 1880 6 – 1881 και 1881 -1882 ο Περάκης διδάσκει στο σχολείο των Κάτω Ασιτών. Τα μαθήματα αρχίζουν στις 17 Σεπτεμβρίου 1880 και συνεχίστηκαν απρόσκοπτα ως τις 30 Απριλίου 1882, οπότε ο Περάκης υποβάλει και πάλι παραίτηση από τη θέση του δασκάλου. Στην επιστολή του προς τη Δημογεροντία αναφέρει: «…συμφέροντα τινά με αναγκάζουν ίνα παραιτηθώ της θέσεως μου…» 7.
Το Νοέμβριο του 1889 ο Περάκης, κάνει μια τελευταία προσπάθεια να επιστρέψει στην εκπαίδευση. Καταθέτει αίτηση στην Τμηματική Εφορεία Ηρακλείου με την οποία ζητά να διοριστεί δάσκαλος στη Δημοτική Σχολή Κυθαρίδας, στη θέση του παραιτηθέντος δασκάλου Ιωάννη Μανιουδάκη. Στην αίτησή του αναφέρει ότι υπηρέτησε ως δάσκαλος στα σχολεία Κράσι, Κρουσώνα και Ασιτών και έχει γραμματικές γνώσεις αʼ γυμνασιακής τάξης. Η αίτησή του δε φαίνεται να γίνεται αποδεκτή, καθώς δε φαίνεται να υπηρετεί πλέον σε κανένα σχολείο του Τμήματος Ηρακλείου.
Ο Ζαχαρίας Καψαλάκης είναι δάσκαλος Αιρετός ΠΥΣΠΕ Ηρακλείου, διδάκτορας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
1. Βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 092/928 ΑΔΗ: Αίτηση του Μιχαήλ Περάκη, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου, (Ηράκλειο, 5 Μαρτίου 1875)
2. Βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 114/467 ΑΔΗ: Επιστολή των Εφόρων του Δημοτικού Σχολείου Κράσι Πεδιάδος, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου, (Κράσι, 22 Δεκεμβρίου 1876).
3. Βλ. ΚΑ 2-ΑΑ 121/105 ΑΔΗ: Έκθεση του καθηγητή Χρήστου Βαρουτάκη, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου, (Ηράκλειο, 2 Σεπτεμβρίου 1877).
4. Βλ. Βλ. ΚΑ 2-ΑΑ 143-121 ΑΔΗ: Επιστολή του Μιχαήλ Περάκη, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου, (Ηράκλειο, 5 Μαΐου 1879).
5. Βλ. ΚΑ 2-ΑΑ153-208 ΑΔΗ: Επιστολή των Εφόρων και Δημογερόντων του Κρουσώνα, προς την Τμηματική Εφορεία Ηρακλείου, (Κρουσώνα, 9 Μαρτίου 1880).
6. Βλ. ΚΑ 2-ΑΑ 161 – 211 ΑΔΗ: Επιστολή των Δημογερόντων Κάτω Ασιτών, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου, (Κάτω Ασίτες, 15 Νοεμβρίου 1880).
7. Βλ. ΚΑ 2,4-ΑΑ 05-241 ΑΔΗ: Επιστολή-παραίτησης του δασκάλου Κάτω Ασιτών Μιχαήλ Περάκη, προ της Τμηματική Εφορεία Ηρακλείου, (Ηράκλειο, 30 Απριλίου 1882).

