Του Κώστα Μπογδανίδη

Ενδιαφέρεστε για δουλειά με μισθό άνω των 3500 ευρώ και προοπτική συμβολαίου 3,5 ετών; Μετά δε τη λύση της σύμβασης η εμπειρία και οι γνωριμίες θα είναι τέτοιες και τόσες που σίγουρα θα εμπλουτίσετε το βιογραφικό σας! Καθόλου πλάκα δεν είναι: ο “Συμπαραστάτης του πολίτη” στους δήμους και την Περιφέρεια Κρήτης “βγαίνει” αυτές τις μέρες στον αέρα και όσοι πιστεύουν ότι είναι “εγνωσμένου κύρους“ –δεν χρειάζονται άλλα προσόντα!- μπορούν να σπεύσουν….

Από σήμερα και πάντως μέσα στην εβδομάδα θα δημοσιευθούν από τους δήμους της Κρήτης και την Περιφέρεια οι προκηρύξεις για τη θέση του “Συμπαραστάτη“ την οποία μπορεί να καταλάβει ο καθένας αρκεί να ψηφιστεί από το οικείο Συμβούλιο. Και μην σπεύσετε να πείτε ότι οι δήμαρχοι και ο περιφερειάρχης θα βγάλουν τους δικούς τους, αυτό δεν το επιτρέπει ο νόμος. Επιβάλλεται από τον “Καλλικράτη“ ισχυρή πλειοψηφία 2/3 γεγονός που σημαίνει ότι κανένας (ή σχεδόν κανένας) δεν μπορεί να βγάλει τον δικό του έτσι εύκολα, εάν δεν συναινέσει η αντιπολίτευση.

Με εξαίρεση τον κ.Κουράκη, τον κ.Μαρινάκη (στο Ρέθυμνο), τον κ.Αναστασάκη (στην Ιεράπετρα) και τον κ.Δοξαστάκη (στην Χερσόνησο) που πήραν υψηλά ποσοστά και έχουν περισσότερους συμβούλους οι υπόλοιποι δήμαρχοι, αλλά και ο περιφερειάρχης θα δυσκολευτούν να εκλέξουν συμπαραστάτες αφού δεν έχουν τα 2/3 του συμβουλίου.

Κι εδώ δεν χωρά το επιχείρημα ότι “εντάξει μπορεί η συμπολίτευση να συνεννοηθεί με την αντιπολίτευση“ διότι ο νόμος στην ουσία απαγορεύει στο δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη να…προτείνει συγκεκριμένο πρόσωπο, πολύ περισσότερο να συνεννοηθεί! Κι όπου έγινε αυτό μέχρι τώρα (π.χ ο Σγουρός στην Αθήνα), όπου…ψιθυρίστηκε η προτίμηση έγινε χαμός.

“Φανταστείτε να βγει παράδειγμα ο περιφερειάρχης εδώ και να δείξει ότι έχει προτίμηση σε κάποιον τι έχει να γίνει από τις άλλες παρατάξεις“, είπε στην “Π“ στέλεχος της Περιφέρειας. Άρα ό,τι είναι να γίνει θα γίνει σιωπηρά και χωρίς κανένας να ξέρει.

Γιʼαυτό και αναμένεται στη διαδικασία που θα ανοίξει να κατατεθούν αρκετές προτάσεις από ενδιαφερόμενους αφού και η θέση είναι καλή και ο μισθός καλύτερος για τα χρόνια που θα είναι αφού ακολουθεί ο “Συμπαραστάτης του πολίτη“ τη θητεία της Αρχής.



Οι αρμοδιότητες

O “Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης“, εισάγεται από το πρόγραμμα “Καλλικράτης” -Πρόκειται ουσιαστικά για τη θέσπιση τοπικών Συνηγόρων του Πολίτη (Regional Ombudsmen/Ombudswomen), δηλαδή τη δημιουργία νέων ανεξάρτητων θεσμών για την εξωδικαστική επίλυση διαφορών ανάμεσα στους πολίτες και τις δημοτικές - περιφερειακές υπηρεσίες, αλλά και για την ανεξάρτητη παρέμβαση με προτάσεις για την βελτίωση της ποιότητας ζωής και την καλύτερη ενάσκηση των δικαιωμάτων.

Αρμοδιότητα του Συμπαραστάτη είναι η εξέταση καταγγελιών των άμεσα θιγόμενων πολιτών και των επιχειρήσεων για κακοδιοίκηση των υπηρεσιών του Δήμου / της Περιφέρειας. Αποστολή του είναι η διαμεσολαβητική επίλυση των διαφορών αυτών, θα λειτουργεί δηλαδή ως ένας εξωδικαστικός μηχανισμός, όπως και ο Συνήγορος του Πολίτη. Σύμφωνα με τον νόμο “Καλλικράτη”, ο Συμπαραστάτης έχει υποχρέωση να απαντά στον πολίτη εγγράφως ή ηλεκτρονικώς εντός τριάντα (30) ημερών. Η αρμοδιότητα αυτή δεν αναιρεί βέβαια την αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη, αλλά καθένας καταλαβαίνει ότι ένας Συμπαραστάτης που λειτουργεί σύμφωνα με αυτές τις διατάξεις μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα σε πολύ ταχύτερο χρονικό διάστημα, λόγω και της εγγύτητάς του με την πηγή του προβλήματος, αλλά και της σταδιακά αποκτώμενης εξειδίκευσης στα δημοτικά/περιφερειακά ζητήματα που ανακύπτουν.

Μια δεύτερη αρμοδιότητα είναι η δυνατότητα αυτεπάγγελτης παρέμβασης του “Συμπαραστάτη“ με τη διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών στους πολίτες. Αυτό μπορεί να συμβαίνει είτε κατά περίσταση, είτε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης που οφείλει να συντάσσει ο “Συμπαραστάτης“ και η οποία πρέπει να συζητείται υποχρεωτικά στα δημοτικά/ περιφερειακά συμβούλια και να αναρτάται στις ιστοσελίδες τους.

Ο “Συμπαραστάτης“ υποστηρίζεται διοικητικά από τις υπηρεσίες του Δήμου/Περιφέρειας, οι οποίες θα πρέπει να του διαθέτουν επαρκές προσωπικό και τα απαιτούμενα για την επαρκή ενάσκηση των καθηκόντων του.

Πρόκειται λοιπόν για έναν θεσμό, ο οποίος μπορεί να συμβάλλει στην εμβάθυνση των δικαιωμάτων των δημοτών/πολιτών, προσδίδοντας νέες διαστάσεις τόσο στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών, όσο και στην θεσμική παρέμβαση σε σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι και οι περιφέρειες ακόμα και στο πεδίο των ανθρώπινων δικαιωμάτων.



Κωλύματα και ασυμβίβαστα

Ένα κρίσιμο ζήτημα για την επιτυχία και την αποτελεσματικότητα του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης είναι η ανεξαρτησία του από τις δημοτικές αρχές. Ως δημοτικός διαμεσολαβητής, ο Συμπαραστάτης πρέπει να παρέχει τα εχέγγυα ότι θα λειτουργεί με αμεροληψία και διαφάνεια, κι όχι ως προπέτασμα καπνού για την συγκάλυψη της κακοδιοίκησης, όπως έχει καταγγελθεί σε ορισμένες περιπτώσεις στο εξωτερικό.

Ο Καλλικράτης προβλέπει στο άρθρο 77 ότι ως Συμπαραστάτης δεν μπορεί να εκλεγεί “αιρετός δήμου, περιφέρειας ή βουλευτής” και παραπέμπει στα κωλύματα και ασυμβίβαστα του άρθρου 14. Αυτό σημαίνει ότι ένας εκλεγμένος δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα. Ακόμη κι αν ο σύμβουλος παραιτηθεί από την ιδιότητά του αυτή, εφόσον ανήκει σε δημοτική παράταξη που εκπροσωπείται στο δημοτικό συμβούλιο, δυσχερώς μπορεί να υποστηριχθεί ότι η ιδιότητά του αυτή είναι συμβατή με την υποχρέωση ανεξαρτησίας απέναντι στις δημοτικές αρχές. Ένας παραιτηθείς δημοτικός σύμβουλος δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητος ως προς την δημοτική παράταξη με το ψηφοδέλτιο της οποίας εξελέγη. Εάν εκλεγεί τελικά και “Συμπαραστάτης του Δημότη“, υπάρχει ο κίνδυνος της σύγκρουσης συμφέροντος και του φαινομένου της σύγχυσης ελεγχομένου - ελεγκτή.

Τα ίδια ισχύουν και για τις κατηγορίες ασυμβίβαστων ιδιοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 14 του “Καλλικράτη“. Εξαίρεση αναγνωρίζεται από το ίδιο άρθρο για τους υπαλλήλους και διευθυντικά στελέχη του Δημοσίου, εφόσον έχουν παραιτηθεί εντός 18μήνου πριν από τη διενέργεια των δημοτικών εκλογών. Ειδικά για τις δημοτικές εκλογές του Νοεμβρίου 2010 ίσχυαν τα κωλύματα του άρθρου 29 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων.