Tης Πέλλας Λασηθιωτάκη
Ανεξέλεγκτη είναι πλέον η κατάσταση στην αγορά του λαδιού, καθώς ο ένας μετά τον άλλο οι ιδιώτες έμποροι δηλώνουν αδυναμία πληρωμών δημιουργώντας ένα φοβερό «ντόμινο» το οποίο ουδείς γνωρίζει πού θα καταλήξει…. Οι Ενώσεις, όσες μπορούν, προσπαθούν να κρατήσουν κάποιες ισορροπίες, η ρευστότητα τους όμως είναι μηδαμινή μπροστά στον όγκο του προβλήματος της απορρόφησης του συνόλου του παραγόμενου λαδιού στην Κρήτη. Την ίδια ώρα, μεγάλες ποσότητες ελαιόλαδου από περιοχές που εδώ και αιώνες παράγουν έξτρα παρθένο, εμφανίζονται με ιδιαιτέρως υψηλές οξύτητες όπως η Βιάννος, η Σητεία και η Κριτσά, πράγμα που αποδίδεται στην αποτυχία της δακοκτονίας. Πρακτικά η αύξηση της οξύτητας σημαίνει και μείωση των εισοδημάτων των παραγωγών. Αν υπολογίσουμε δηλαδή ότι οι τιμές παραγωγού κινούνται σήμερα μεταξύ 2-2,05 ευρώ το κιλό για οξύτητες μέχρι 3 γραμμές, οι περισσότεροι αγρότες εισπράττουν κάτω από 2 ευρώ. Και όταν εισπράττουν είναι…τυχεροί, διότι πάρα πολλοί παραμένουν απλήρωτοι.
Νέες συνθήκες
Η κατάσταση στην αγορά του λαδιού έχει πλέον αλλάξει:
-Η μείωση των δανειοδοτήσεων από τις τράπεζες στις Ενώσεις καθιστούν τις συνεταιριστικές οργανώσεις αδύναμες να απορροφήσουν το σύνολο της παραγωγής.
-Ελάχιστοι ιδιώτες έμποροι μπορούν να πληρώνουν στην ώρα τους, ενώ αρκετοί έχουν «πέσει έξω»
-Αρκετοί έμποροι και ελαιουργοί πούλησαν «άκοπο» (απλήρωτο) λάδι και κάλυψαν μέρος των δικών τους υποχρεώσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εξ αντικειμένου δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν τους παραγωγούς.
-Η αδυναμία πληρωμών από εμπόρους δημιουργεί εκρηκτικά προβλήματα και σε μέχρι τώρα οικονομικά υγιή ελαιουργεία, τα οποία πλήρωναν τους παραγωγούς από ίδια κεφάλαια. Τώρα αυτά τα ίδια κεφάλαια εξαντλούνται
-Το 70% των παραγωγών (σύμφωνα με υπολογισμούς παραγόντων της αγοράς) ζητά άμεση πληρωμή, πράγμα που ασκεί πιέσεις στις τιμές
-Οι οξύτητες εμφανίζονται ιδιαιτέρως υψηλές, πράγμα που δημιουργεί προβλήματα στην τυποποίηση και μειώνει τα εισοδήματα των παραγωγών.
-Υπάρχει κίνδυνος να χαθούν αγορές τυποποιημένου ελαιόλαδου χαμηλής οξύτητας, καθώς δεν επαρκεί το προϊόν για την εμφιάλωση
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις της «Π» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελαιουργών νομού Ηρακλείου Λεωνίδας Περάκης χαρακτήρισε ανεξέλεγκτη τη σημερινή κατάσταση. «Έχουμε μπει σε ένα ντόμινο και δεν ξέρω πού θα καταλήξει… Η κατάσταση πια είναι ανεξέλεγκτη» υπογράμμισε ο κ. Περάκης.
Πέφτουν οι τιμές
Στα 2 ευρώ, από 2,05 που ήταν πριν λίγες μέρες, αγοράζουν τώρα από τους παραγωγούς το ελαιόλαδο οι Ενώσεις Μεσαράς και Μονοφατσίου, πάντα για οξύτητες μέχρι 3 γραμμές, όπως είπαν στην «Π» οι πρόεδροι των συνεταιριστικών οργανώσεων Μενέλαος Κουτσάκης και Γιώργος Ξυλούρης.
Οι Ενώσεις Ηρακλείου και Πεζών αγοράζουν το λάδι στα 2,05 ευρώ, από τον παραγωγό για τις ίδιες οξύτητες.
«Θα διατηρήσουμε τις τιμές σε αυτό το επίπεδο όσο μπορούμε» είπε στην «Π» ο πρόεδρος της Ένωσης Πεζών Γιώργος Φραγκιαδουλάκης, διευκρινίζοντας ότι οι πληρωμές γίνονται τοις μετρητοίς.
Παρουσιάζοντας τις πιέσεις για άμεσες πληρωμές που δέχονται οι Ενώσεις από τους παραγωγούς, ο Μενέλαος Κουτσάκης είπε ότι «φέτος έχουμε πληρώσει το 70% του ελαιόλαδου που έχουμε παραλάβει, ενώ πέρυσι τις ίδιες μέρες είχαμε εξοφλήσει μόλις το 30%».
Παίρνουν «τζάμπα» το λάδι!
Όλα τα παραπάνω κινούνται προς το συμφέρον των μεγάλων εταιρειών του ελαιόλαδου που αγοράζουν σε εξευτελιστικές τιμές το κατά τ΄ άλλα «εθνικό προϊόν» της χώρας μας, αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη.
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι μέχρι 8 γραμμές. Αυτό σημαίνει ότι η μέση τιμή παραγωγού για το έξτρα είναι περίπου 1,7 ευρώ, δηλαδή από το ελαιουργείο (αγορά με βυτίο) περίπου 1,70-1,75 ευρώ. Κατά συνέπεια, το περιθώριο κέρδους για τις επιχειρήσεις της Ιταλίας είναι εξαιρετικά υψηλό.
Την ίδια ώρα με χαμηλές τιμές και αναβαθμισμένο ποιοτικά λάδι μπήκε στην αγορά και η Ισπανία, η οποία μάλιστα διαθέτει παραγωγή της τάξεως των 1.500.000 τόνων!

