Ιδρύθηκε το 1974 από τη Φαλή Γ. Βογιατζάκη και τον Χριστόφορο Ι. Σταυρουλάκη με σκοπούς την έρευνα και συγκέντρωση ιστορικού και λαογραφικού υλικού της Κρήτης και ιδιαίτερα του νομού Ρεθύμνου, τη λειτουργία Μουσείου και τη δημιουργία ενδιαφέροντος για τη μελέτη και συνέχιση της κρητικής παράδοσης.

Το Μουσείο λειτουργεί σε ιδιόκτητο βενετσιάνικο κτίριο του 17ου αι. που έχει χαρακτηριστεί από το υπουργείο Πολιτισμού ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Αποτελεί ένα θαυμάσιο δείγμα αστικής κατοικίας της τελευταίας φάσης της Βενετοκρατίας στην Κρήτη, σε ρυθμό αναγεννησιακό, όπως διαμορφώθηκε από τον παραδοσιακό μάστορα. Η ένταξη του μνημείου στη σύγχρονη ζωή με τη λειτουργία των συλλογών του Ι.Λ.Μ.Ρ. συμβάλλει στην προστασία του ενώ προσφέρει παράλληλα τον ιδεώδη χώρο για την παρουσίαση των συλλογών της παραδοσιακής χειροτεχνίας – υφαντικής, κεντητικής και κλώστινων συνθέσεων, καλαθοπλεκτικής, κεραμικής κ.α. - καθώς και των ιστορικών κειμηλίων του, έγγραφα, φωτογραφίες, λάβαρα, χάρτες, όπλα, νομίσματα.