Τη “μοναρχία” ορισμένων δημάρχων, αλλά και επικεφαλής παρατάξεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, έρχεται να “σπάσει” η διοικητική μεταρρύθμιση “Καλλικράτης”.

Στο πλαίσιο της νέας διοικητικής μεταρρύθμισης προβλέπεται σε πολλές περιπτώσεις υποχρεωτική συμμετοχή εκπροσώπων από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης, καθώς και η συμμετοχή πολιτών.

Ταυτόχρονα, μέσα από τις Δημοτικές και Περιφερειακές Επιτροπές Διαβούλευσης, οι πολίτες έχουν πλέον τη δυνατότητα να συμμετέχουν με παρεμβάσεις τους, στην άσκηση πολιτικής.

Είναι χαρακτηριστικό, πως η συνεργατική συμμετοχή, καθορίζεται σαφώς ακόμα και από τη σύσταση των προεδρείων Περιφερειών και Δήμων. Σύμφωνα με τον Καλλικράτη, μόνο ο πρόεδρος του Περιφερειακού και Δημοτικού Συμβουλίου εκλέγεται από την πλειοψηφούσα παράταξη.

Ο αντιπρόεδρος εκλέγεται από τους εκάστοτε επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ ο Γραμματέας από τους εκπροσώπους των υπολοίπων παρατάξεων.

“Δημοκρατικά συνεργατική”, οφείλει να είναι και η συμμετοχή των δημοτικών συμβούλων στις εκάστοτε επιτροπές.

Τόσο στις Οικονομικές Επιτροπές, όσο και στις Επιτροπές Διαβούλευσης, (νέες επιτροπές που προβλέπει ο “Καλλικράτης”) επιβάλλεται από το νόμο, το 1 / 3 των μελών τους, να προέρχεται από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης. Ο εκάστοτε αντιπρόεδρος επιτροπών ορίζεται επίσης υποχρεωτικά από την αντιπολίτευση, ενώ αντικαθιστά ταυτόχρονα τον πρόεδρο. Ο πρόεδρος των επιτροπών, ορίζεται από τον εκάστοτε Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη. Σημαντική λεπτομέρεια, αποτελεί το γεγονός πως όλα τα όργανα εκλέγονται με απόλυτη πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου.

Ενεργό συμμετοχή των πολιτών και συνεργασίες επιβάλλει και η νέα Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης που προβλέπει ο “Καλλικράτης”. Στην επιτροπή συμμετέχουν πολίτες εγνωσμένης αξίας, που δεν είναι μέλη του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, ενώ εκλέγονται με την αυξημένη πλειοψηφία των 2 / 3 από τα μέλη, του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου. Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν μεν δικαίωμα ψήφου, ωστόσο έχουν δικαίωμα εισηγήσεων επί όλων των θεμάτων, αλλά και κριτικής του έργου της δημοτικής ή περιφερειακής Αρχής.

Νέο χαρακτηριστικό της Αυτοδιοίκησης, είναι πως τα μέλη των Επιτροπών Διαβούλευσης συμμετέχουν ενεργά σε όλα τα δημοτικά ή περιφερειακά συμβούλια. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκεται η αύξηση της ενεργού συμμετοχής των πολιτών.

Με αυξημένη πλειοψηφία των 2 / 3 εκλέγεται και ο Συνήγορος του Δημότη ή Επιχείρησης, που είναι επίσης πολίτης μη μέλος των αιρετών οργάνων κι έχει αντίστοιχο ρόλο με αυτό του Συνηγόρου του Πολίτη.

Η γενικότερη στρατηγική του “Καλλικράτη” φαίνεται πως δίνει έμφαση τόσο στο συνεργατικό πνεύμα μεταξύ των αυτοδιοικητικών Αρχών, όσο και στην ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών. Αυτά τα νέα χαρακτηριστικά ωστόσο, έχουν ήδη αρχίσει να απασχολούν πολλούς αιρετούς ως προς την εφαρμογή τους, αφού πλέον είναι υποχρεωμένοι να δώσουν “χώρο”, ρόλο και λόγο σε όλους κι όχι μόνο στην πλειοψηφία.