Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Στο μισό μειώθηκε η κίνηση ακόμα και στις λαϊκές αγορές σε σύγκριση με το 2008. Οι καταναλωτές προσέχουν πολύ τα χρήματα τους και αγοράζουν τα άκρως απαραίτητα φρούτα και λαχανικά.

Αν τους περισσέψουν κάποια χρήματα πάνε στους πάγκους με το ρουχισμό και τα παπούτσια, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στα εμπορεύματα του 1 ευρώ.

Οι παραγωγοί που πουλούν τα προϊόντα τους ίσα – ίσα βγάζουν ένα μικρό μεροκάματο. Κι όπως λένε, αν επιβληθούν οι ταμειακές μηχανές στους πάγκους της λαϊκής, οι περισσότεροι θα τα παρατήσουν… Δεν θα συμφέρει. Με τι θα ασχοληθούν; Ούτε και οι ίδιοι ξέρουν….

Η μεγαλύτερη πτώση στην κίνηση στους πάγκους της λαϊκής σημειώθηκε φέτος. Όπως λένε παραγωγοί και μικροπωλητές, περίπου κατά 30% μειώθηκε φέτος η κίνηση σε σύγκριση με πέρυσι, ενώ το 2009 συγκριτικά με το 2008 η μείωση ήταν περίπου 20%. Κι ενώ λόγω της οικονομικής κρίσης θα περίμενε κάποιος η κίνηση στις λαϊκές να αυξανόταν, έστω στα είδη ένδυσης και υπόδησης, η πτώση είναι φανερή. Μέχρι και τα παντελόνια των 10 ευρώ τους φαίνονται ακριβά, σχολιάζουν οι μικροπωλητές.

«Ο κόσμος έρχεται στη λαϊκή, κοιτάζει, συγκρίνει και ψωνίζει ελάχιστα. Ενώ μια νοικοκυρά πριν το 2008 αγόραζε 3-4 κιλά μήλα, τώρα μετράει ένα – ένα το μήλο για να εξασφαλίσει τα φρούτα της εβδομάδας. Δηλαδή μία τετραμελής οικογένεια αγοράζει 20 μήλα» λέει η Κατερίνα Ανδρουλάκη και συμπληρώνει: «Πριν δυο χρόνια αγόραζαν φρούτα να κεράσουν και τους επισκέπτες τους… Τώρα, πού τέτοιες πολυτέλειες!».

«Δεν βγαίνουμε!»

Οι παραγωγοί που μετέχουν στις λαϊκές αγορές είναι ανήσυχοι. Αν επιβληθούν οι ταμειακές μηχανές τότε δεν θα μπορούν να βγάζουν, όπως λένε, το μεροκάματο.

«Βλέπετε την κίνηση εδώ; Ο κόσμος πηγαινοέρχεται, κοιτάζει και δεν παίρνει παρά μόνο τα εντελώς απαραίτητα… Αν επιβληθεί και ΦΠΑ, τι θα γίνει;» διερωτάται η αγρότισσα Μαρία Ζαϊμάκη.

«Οι ταμειακές μηχανές θα είναι το τελειωτικό κτύπημα. Θα φύγουν οι περισσότεροι παραγωγοί. Το μεροκάματο δεν θα βγαίνει αφού θα μειωθεί η κίνηση ακόμα περισσότερο. Οι πιο πολλοί παραγωγοί είναι αμόρφωτοι. Πώς θα δουλέψουν την ταμειακή; Θα κάνουν λάθη…. Επίσης, θα χρειαστούμε λογιστή. Ποιος θα τον πληρώνει;» διερωτάται φανερά ανήσυχος ο παραγωγός Γιάννης Πλουμάκης και προσθέτει: «Σε περίπτωση που επιβληθούν οι ταμειακές, θα περιλαμβάνεται στα έξοδα το καλλιεργητικό κόστος; Διότι εμείς έχουμε μεγάλο κόστος να καλλιεργήσουμε. Φυτά, λιπάσματα, γεωργικά φάρμακα, πετρέλαια… Από τις τιμές που πουλάμε, το μεγαλύτερο μέρος είναι κόστος παραγωγής. Βγάλε τις σακούλες, τα πετρέλαια και τις βενζίνες να έρθουμε από τα χωριά μας στο Ηράκλειο…».

Ο Γιώργος και η Μαρία Ζαϊμάκη πάνε στη λαϊκή πολλά χρόνια. Κι όπως λένε το καθαρό κέρδος και για τους δύο κάθε φορά είναι όλα κι όλα 50 ευρώ. Μετέχουν τρεις φορές κάθε εβδομάδα στη λαϊκή, δηλαδή όλα κι όλα 150 ευρώ…

«Πώς θα βγούμε; Τώρα χρωστούμε πολλά χρήματα στους γεωπόνους. Πώς θα τα πληρώσουμε;» λέει ο Γιώργος Ζαϊμάκης. Και η σύζυγος του Μαρία ανησυχεί ότι αν οι αγρότες αποκτήσουν ταμειακές μηχανές, σιγά – σιγά θα τους εντάξουν στον ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ).

Λίγο παραπέρα είναι ο πάγκος του Μύρωνα Μαράκη από το Τυμπάκι. Προσπαθεί να πουλήσει μικρές τομάτες σε τιμή μόλις 0,60 ευρώ, σε καλή κατάσταση, αλλά λίγο κτυπημένες από το έντομο «τούτα αψολούτα». Όπως λέει «μας έχει καταστρέψει αυτό το έντομο. Και δείτε, με 60 λεπτά η τομάτα και δε φεύγει….».



«Δεν έχει λεφτά

ο κόσμος!»

«Οι άνθρωποι έχουν δίκιο… Δεν έχουν χρήματα να ψωνίσουν περισσότερα πράγματα» λέει η αγρότισσα Ελένη Κωνσταντάκη από το χωριό Καλοχωραφίτης. Όπως λέει η κίνηση έχει μειωθεί στο μισό. «Παραπονιούνται οι άνθρωποι ότι δεν έχουν χρήματα. Μπορεί και εμείς να μη βγάζουμε το μεροκάματο, αλλά δεν τους αδικώ. Αν δεν έχεις χρήματα, πώς να αγοράσεις» σχολιάζει. Ο σύζυγος της Σάββας Κωνσταντάκης πολλές φορές χαρίζει σε γριούλες προϊόντα του. «Αν μας βάλουν τις ταμειακές τότε δεν θα μπορούμε να χαρίσουμε έστω και μια τσάντα πράγματα σε ένα συνάνθρωπο μας που βλέπουμε ότι υποφέρει. Αν τον πιάσει ο έλεγχος, άντε να πείσουμε τους ελεγκτές ότι τα δώσαμε τσάμπα», επισημαίνει ο κ. Σαββάκης.

Ο Νεκτάριος Κουρνιδάκης είναι πατέρας 3 παιδιών και κατοικεί στα Χανιά. «Ναι, έρχομαι τρεις φορές την εβδομάδα από τα Χανιά για να δούμε πως θα επιβιώσουμε…». Η κόρη του σπουδάζει στην Ηγουμενίτσα και τα άλλα δύο παιδιά του πάνε στο λύκειο και το δημοτικό. «Ήμουν οικοδόμος. Έπεσε όμως η δουλειά στην οικοδομή, δεν έβγαινε το μεροκάματο. Κι έτσι άρχισα να πουλώ τα προϊόντα μου, πορτοκάλια και μανταρίνια, στις λαϊκές. Τι να κάνω; Πώς θα ζήσει η οικογένεια;» μας λέει. Το πρόγραμμα του; Ξεκινάει τρεις φορές την εβδομάδα όπως λέει από τα Χανιά στη 1.20 μετά τα μεσάνυκτα. Φθάνει στο Ηράκλειο, στήνει τον πάγκο του και προσπαθεί να πουλήσει τα προϊόντα του μέχρι τις 3 μ.μ. Κοιμάται λιγάκι μέσα στο αυτοκίνητο διότι «πώς να αντέξεις στο δρόμο να μην κοιμηθείς στο τιμόνι». Τελικά στο σπίτι του στα Χανιά φθάνει περίπου στις 7 το βράδυ. Κι όλα αυτά για…μισό μεροκάματο. Διότι ολόκληρο δεν βγαίνει…

«Δεν πάει άλλο….»

«Η κατάσταση είναι αφόρητη. Δεν τραβάει άλλο…» σχολιάζει ο παραγωγός και λαουτιέρης Γιάννης Τσατσαράκης. «Τα μπαξίσια; Πάνε αυτά!» μας λέει απαντώντας στην ερώτηση μας. Όσο για την κατάσταση στις λαϊκές, λέει ότι «τόσο οι καταναλωτές, όσο και οι παραγωγοί δεν έχουν χρήματα. Ούτε το μεροκάματο δεν βγαίνει στη λαϊκή. Μόνο ο σπόρος κοστίζει 1,30 ευρώ το κιλό. Αγοράζαμε το λίπασμα 1.000 δρχ τα 50 κιλά και τώρα έχει 44 ευρώ το τσουβάλι που το μείωσαν στα 40 κιλά συν τα φάρμακα, τα πετρέλαια, όλα τα έξοδα. Πόσο πρέπει να πουλήσουμε εμείς για να βγούμε οικονομικά…. Και πόσο να αγοράσουν οι καταναλωτές για να μπορέσουν να επιβιώσουν;» διερωτάται ο κ. Τσατσαράκης.