Της Κατερίνας Μυλωνά

Η θεωρία του χαμένου παραδείσου αποκτά νέα βαρύτητα για την Κρήτη, μετά τις έρευνες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας. Το δεινοθήριο της Σητείας, το αποτύπωμα μεγαλόσωμου σαρκοφάγου θηλαστικού στην περιοχή Βουβών Χανίων και τα απολιθωμένα φύλλα φοίνικα στη Γαύδο συνθέτουν μία σχεδόν ξεκάθαρη εικόνα για το πώς ήταν το νησί- που δεν ήταν νησί- πριν από εκατομμύρια χρόνια!

Επικρατούσε υποτροπικό κλίμα, χωρίς τις τέσσερις εποχές, με βροχοπτώσεις καθʼ όλη τη διάρκεια του χρόνου και επέτρεπε τη δημιουργία δασών με ψηλά και πυκνά δέντρα ενώ υπήρχαν και στέπες.



Δέκα χρόνια ερευνών

Οι πρώτες συστηματικές παλαιοντολογικές ανασκαφές του μουσείου ξεκίνησαν πριν από δέκα περίπου χρόνια με την αποκάλυψη οστών Σειρήνιων (θαλάσσιων αγελάδων) ηλικίας περίπου 7.5 εκατομμυρίων χρόνων στην περιοχή του Πανασού.

Συστηματικές έρευνες πρόσθεσαν πάνω από 50 νέες θέσεις απολιθωμάτων στο νησί που καλύπτουν την περίοδο των τελευταίων 11 εκ ετών.

Ο υπεύθυνος του εργαστηρίου, κ. Χαράλαμπος Φασουλάς, ευχαρίστησε κατʼαρχάς τους κατοίκους του νησιού που ήρθαν σε επαφή με το μουσείο και βοήθησαν στην ανεύρεση των απολιθωμάτων.



Αποτύπωμα

Ένα νέο παράθυρο για τη ζωή στην Κρήτη έρχεται να ανοίξει μια νέα ανακάλυψη. Ο Στυλιανός Πέρακης βρήκε στην περιοχή Βουβών Χανίων αποτυπωμένα τα ίχνη ενός μεγαλόσωμου ζώου και ειδοποίησε το μουσείο. Οι ερευνητές μελέτησαν το ιχνοαπολίθωμα και διαπίστωσαν ότι αποτελεί το ίχνος βάδισης ενός μεγαλώσομου σαρκοφάγου θηλαστικού, παρόμοιου με τις σημερινές ύαινες, που έζησε στο νησί πιθανότητα πριν από 7 εκ. χρόνια. Είναι η πρώτη φορά που έχουμε ένδειξη στην Κρήτη για ύπαρξη ενός μεγάλου σαρκοφάγου ζώου και είναι σπάνιο να βρούμε τόσο καλά διατηρημένα ίχνη ζώων. Ο Δρ. Γιώργος Ηλιόπουλος τόνισε πως ανάλογου μεγέθους ύαινες βρίσκει κανείς σήμερα στο χώρο της Αφρικής. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι εκείνη την περίοδο στην Κρήτη επικρατούσε ένα κλίμα πιο θερμό και υγρό.



Φοίνικας

Ο υποψήφιος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Πατρών, Γιάννης Ζηδιανάκης, ανακάλυψε το καλοκαίρι σε στρώματα της Γαύδου απολιθωμένα φύλλα φοίνικα ηλικίας 9 περίπου εκ. ετών (8.944.000 χρόνων με 8.946.000). Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται καλά διατηρημένα απολιθώματα φοινικοειδών στο νοτιότερο άκρο της Ευρώπης. Όπως είπε ο κ. Ζηδιανάκης, η συγκεκριμένη ανακάλυψη δείχνει ότι η Κρήτη αποτέλεσε καταφύγιο για πολλά είδη όταν η θερμοκρασία στην Ευρώπη άρχισε να πέφτει. «Η θεωρία του χαμένου παραδείσου έχει αρχίσει να είναι βάσιμη για την Κρήτη», είπε χαρακτηριστικά. Στην Κρήτη υπήρχαν εκτεταμένα δάση με ψηλά και πυκνά δέντρα με μεγάλη βιοποικιλότητα και με είδη που τώρα βρίσκουμε σε εξωτικές περιοχές και τη Φλόριντα των ΗΠΑ. «Συναντάμε προγόνους σημερινών ειδών, είναι συγκινητικό, έχουμε μια εικόνα για το πώς εξελίχθηκε η βλάστηση αλλά και των αλλαγών που συντελέστηκαν», ανέφερε.