Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
«Μεγάλα κανόνια» αναμένεται να «σκάσουν» στην αγορά του ελαιόλαδου από επιχειρήσεις που ασχολούνται με το εμπόριο του προϊόντος αλλά και ελαιουργεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, πολλές επιχειρήσεις, μη εξαιρουμένων και των συνεταιριστικών, αλλά και ελαιουργοί, έχουν αφήσει απλήρωτους ελαιοπαραγωγούς για λάδι που τους παρέδωσαν τον περασμένο χειμώνα, ενώ οι ακάλυπτες επιταγές «δίνουν και παίρνουν» στην αγορά. Ορισμένοι ελαιουργοί μάλιστα, όπως καταγγέλλουν ελαιοπαραγωγοί, έχουν αλλάξει τους αριθμούς των κινητών τηλεφώνων τους, ακριβώς επειδή θέλουν να τους αποφύγουν. Υπάρχουν φιλίες χρόνων που χάνονται κάτω από αυτές τις συνθήκες! Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι αξιοποιούν την οικονομική κρίση ως αιτιολογία προκειμένου να μην πληρώσουν, αλλά να κερδίσουν ακόμα περισσότερα χρήματα.
Η κατάσταση αυτή έχει θορυβήσει τις τράπεζες που βλέπουν ότι δεν μπορούν εύκολα να πάρουν πίσω τα χρήματα τα οποία δάνειζαν στο παρελθόν, είτε με τη μορφή ανοικτού αλληλόχρεου λογαριασμού, είτε ως βιοτεχνικά δάνεια για νέες επενδύσεις. Η Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα, αναφέρουν πληροφορίες, προετοιμάζεται «να τείνει χείρα βοηθείας» στις επιχειρήσεις του κλάδου, με τις οποίες αναμένεται πολύ σύντομα να συζητήσει με στόχο να βρεθούν από κοινού αποδεκτές λύσεις ώστε να μειωθεί το λειτουργικό κόστος τους και να αυξηθούν οι υπεραξίες του προϊόντος.
Το περίεργο είναι ότι τουλάχιστον μέχρι στιγμής δεν έχουν ακουστεί «κανόνια» από την Ιταλία, όπου εξακολουθεί να καταλήγει το μεγαλύτερο μέρος του κρητικού ελαιόλαδου. Οι Ιταλοί, έστω και με μικρή καθυστέρηση, πληρώνουν τις κρητικές επιχειρήσεις, στις οποίες ωστόσο κάνουν σκληρό παζάρι για να πετύχουν πτώση των τιμών. Κατά συνέπεια, το πρόβλημα είναι κυρίως ενδογενές και σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς μάλλον οφείλεται στη μη ορθολογική διαχείριση δανείων, αλλά και την πτώση των τιμών παραγωγού που κατέστησε μη βιώσιμα πολλά ελαιουργεία.
Μεγάλο πρόβλημα!
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς το μεγάλο πρόβλημα στην αγορά του ελαιόλαδου της Κρήτης οφείλεται κυρίως στους εξής παράγοντες:
• Πτώση της τιμής του ελαιόλαδου. Με τιμές παραγωγού γύρω στα 2 ευρώ, τα περισσότερα ελαιουργεία της Κρήτης δεν είναι βιώσιμα. Το χαμηλό εκθλιπτικό δικαίωμα και γενικά τα χαμηλά ποσοστά δεν τα καλύπτουν έξοδα. Σήμερα η τιμή παραγωγού κυμαίνεται από 2,10 έως 2,20 ευρώ το κιλό, πάντα για οξύτητες μέχρι 0,3.
• Πολλά ελαιουργεία αλλά και έμποροι ελαιόλαδου «την πάτησαν» το 2005 όταν οι τιμές του προϊόντος ήταν υψηλές. Δεν είναι υπερβολή ότι πολλοί έμποροι και ελαιουργοί προσδοκώντας αύξηση των τιμών του ελαιόλαδου ακόμα και πάνω από τα 4 ευρώ (!) δημιούργησαν στοκ, με αποτέλεσμα να χάσουν εξαιρετικά σημαντικά ποσά. Υπάρχουν έμποροι που αναγκάστηκαν να πουλήσουν ακόμα και 1,5 ευρώ παρακάτω από τις τιμές που είχαν αγοράσει… Αυτού του είδους τα προβλήματα «ξεσπούν» τώρα.
• Το μεγάλο πρόβλημα του κλάδου, σύμφωνα με παράγοντες της οικονομικής ζωής, είναι το πλήθος των ελαιουργείων. Δεν είναι όλα βιώσιμα, αυτό το ξέρουν όλοι. Η Ισπανία για παράδειγμα, με τετραπλάσια ή και πενταπλάσια ετήσια παραγωγή από ότι η Ελλάδα έχει κατά πολύ λιγότερα ελαιουργεία.
• Μη σωστή διαχείριση των δανείων. Πολλά ελαιουργεία αντικατέστησαν τα μηχανήματά τους με τραπεζικά δάνεια, χωρίς να είναι πράγματι σε θέση να το αντέξουν.
• Το γνωστό «ντόμινο» στην αγορά με τη διακίνηση των ακάλυπτων επιταγών. Ελαιουργεία φαίνεται να πούλησαν λάδι σε εμπόρους, οι οποίοι τελικά δε στάθηκαν συνεπείς, πράγμα που ανέτρεψε πλήρως τον προγραμματισμό της κάλυψης των δανειακών υποχρεώσεών τους προς τις τράπεζες
• Και τέλος, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα φαίνεται να είναι το «κλείσιμο της κάννουλας» δανειοδότησης από τις τράπεζες που έγινε πριν περίπου ένα χρόνο, ανατρέποντας πλήρως τα μέχρι τότε δεδομένα των επιχειρήσεων που ασχολούνται με την εμπορία του λαδιού.
Η αναδιάρθρωση δανείων «πληρώνεται», σύμφωνα με ελαιουργούς, με ακόμα και 0,5% διαφορά επί του επιτοκίου.
Και η λήψη νέων δανείων, χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «όνειρο θερινής νυκτός» ακόμα και όταν τα εκκαθαριστικά της εφορίας αποτελούν «καθρέπτες» βιώσιμων επιχειρήσεων.

